The Economist’in Türkiye muhabiri Piotr Zalewski, AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dış politikadaki başarılarını yaklaşan seçimlerde nasıl kullanabileceğini ve iktidarını korumak için karşı karşıya olduğu sorunları kaleme aldı. Piotr Zalewski’nin 2027’ye ilişkin değerlendirmelerini içeren analizini Medyascope okurları için Türkçeleştirdik.
Dışarıdan bakıldığında Türkiye’nin durumu uzun zamandır bu kadar iyi görünmemişti. Türkiye, savunma sanayisinde büyük bir güce dönüştü. Gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yalnızca yüzde 2’sini savunmaya ayırmasına rağmen insansız hava araçları, savaş gemileri ve zırhlı araçları sayesinde birçok NATO müttefikinden çok daha fazla nüfuz elde ediyor.

The Economist’ten “iki Türkiye” analizi
Diplomaside de arabulucu rolü üstleniyor: Ukrayna ile Rusya, ABD ile İran, Etiyopya ile Somali arasında. Arap komşularıyla ilişkilerinde ise ideoloji yerini pragmatizme bıraktı. Böylece Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır başta olmak üzere birçok ülkeyle ilişkilerini onardı. On yıl önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman birbirleriyle konuşmuyordu bile. Bugün ise Türkiye’nin Suudi Arabistan’la karşılıklı savunma anlaşması imzalamasının ardından iki lider yakın müttefik haline geldi.
Erdoğan dış politikada başka başarılar da elde etti. Avrupalı liderleri, hükümetinin hukukun üstünlüğü konusundaki kötü sicilini sürekli gündeme getirmekten vazgeçmeye ikna etti. Donald Trump ise hukukun üstünlüğü konusunu önemsiyormuş gibi davranmadı bile. Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin on yılı aşkın süredir en iyi dönemini yaşamasının nedenlerinden biri de bu. Erdoğan ayrıca, Türkiye’ye karşı 40 yıl boyunca silahlı mücadele yürüten PKK’nın kısmi af karşılığında kendisini feshetme ve silah bırakma sözü vermesiyle zafer ilan etti. Suriye’deki savaşı da kazandığını söyleyebiliriz. Esad ailesinin yönetimindeyken Türkiye’nin bölgedeki en tehlikeli rakibi olan Suriye, diktatörlüğün yıkılmasının ardından ülkenin en yakın Arap ortağına dönüştü. Suriye artık Türk ihracatçıların, yatırımcıların ve askeri danışmanların yoğun ilgi gösterdiği bir ülke.
Ne var ki 2027 yaklaşırken Erdoğan için ülke içindeki durum çok daha karmaşık. 2026’da kazanmayı umduğu yüksek enflasyonla mücadele hâlâ sürüyor. 2022’de yüzde 100’e yaklaşan enflasyon geriledi ama ancak yüzde 30’a kadar düşebildi. Denetleyici kurumların aylarca göz ardı ettiği fon skandalı, borsada on milyarlarca dolarlık değer kaybına yol açarak Türkiye’deki finansal varlıklara duyulan güveni sarstı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Türkiye’nin büyüme tahminlerini defalarca aşağı çekti. OECD, ekonominin 2027’de yüzde 3,6 büyümesini, enflasyonun ise yüzde 20’nin üzerinde kalmasını bekliyor.
Seçimler yaklaştıkça bu iki Türkiye arasındaki çelişki daha da belirginleşecek. 2028’de, belki de daha erken bir tarihte seçmenlerin karşısına çıkacak olan Erdoğan, kendisini sorgulamayan medyanın da yardımıyla dış politikadaki başarılarının içerideki sorunları gölgede bırakması için elinden geleni yapacak. Eskiden dış politika kariyer diplomatlarının yürüttüğü, seçkinlere özgü bir alandı. Şimdi ise hem oy kazandıran hem de dikkati ülke içindeki sorunlardan uzaklaştıran bir araca dönüştü. 2027’de Türkler tereyağının fiyatından daha az, silah üretiminden daha çok söz edecek.

The Economist’ten “iki Türkiye” analizi
Erdoğan yine de hiçbir şeyi şansa bırakmıyor. Cumhurbaşkanlığı yarışındaki en güçlü rakibi Ekrem İmamoğlu, uydurma yolsuzluk suçlamalarıyla 2025’ten bu yana cezaevinde tutuluyor. Ana muhalefet partisinin lideri ise mahkeme kararıyla görevinden alındı ve yeni bir parti kurmak zorunda bırakıldı. Savcılar, Erdoğan’ın bir başka olası rakibi olan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ı da hedef alabilir.
Erdoğan açısından kötü haber, muhalefetin üçüncü sıradaki aday tercihinin bile kendisini ciddi biçimde zorlayabilecek olması. Bu nedenle muhalefete yönelik baskıların daha da artmasını beklemek gerekiyor. Erdoğan’ın ayrıca bir dönem daha cumhurbaşkanlığı yapabilmek için hukuki engelleri aşması gerekiyor. Yeniden aday olabilmesi için ya erken seçim kararı aldırması ya da kendisine üçüncü kez aday olma hakkı tanıyacak bir anayasa değişikliğine bazı muhalefet milletvekillerinin desteğini sağlaması şart.
Kaynak: The Economist








