“Özgürlüğe, eşitliğe ve daha güzel bir dünyaya duyulan güçlü inanç ve ruhu yeniden yaratmak…”
Dünyada yeni bir enternasyonal arayışı var mı?
Dünyanın farklı bölgelerinde kapitalizmin yarattığı sorunlara karşı mücadele eden çok sayıda siyasal ve toplumsal hareket var. Bu hareketlerin önemli bir bölümü uluslararası ilişkiler kuruyor. Fakat henüz bütün bu deneyimleri ortak bir demokratik toplumsal dönüşüm anlayışı etrafında buluşturacak kapsayıcı bir örgütlenme oluşmuş değil.
Burada birbirinden farklı üç uluslararası ortaklaşma eğilimi dikkat çekiyor. Birincisi, geleneksel sosyalist ve komünist partilerin oluşturduğu uluslararası ilişkiler.
İkincisi, sosyalist, ilerici ve demokratik siyasal hareketlerin ortak mücadele ağları.
Üçüncüsü ise kadın, ekoloji, emek, yerel demokrasi ve topluluk ekonomileri gibi alanlarda gelişen, çoğu zaman parti örgütlenmelerinden bağımsız toplumsal hareketler.
Geleneksel Marksist hareketlerin uluslararası ilişkileri bugün de devam ediyor. Uluslararası Komünist ve İşçi Partileri Toplantıları, farklı ülkelerdeki komünist partiler arasında siyasal dayanışma ve ortak değerlendirme zemini oluşturuyor. Avrupa Sol Partisi (Party of the European Left) de komünist, demokratik sosyalist ve farklı sol geleneklerden partileri Avrupa ölçeğinde bir araya getiriyor.
Dördüncü Enternasyonal gibi tarihsel örgütlenmeler de kendi düşünsel geleneklerini sürdürürken ekolojik kriz, kadın özgürlüğü ve yeni emek ilişkileri üzerine tartışmalar geliştiriyor.
Bu yapılar sosyalist hareketin tarihsel sürekliliğini göstermeleri bakımından önemlidir. Ancak farklı devlet, demokrasi ve devrim anlayışlarına sahip oldukları için tek bir uluslararası sosyalist hareketten söz etmek mümkün değil. Bazıları sosyalizmi devlet iktidarı üzerinden tanımlamayı sürdürürken bazıları demokratik ve toplumsal dönüşümün yeni biçimlerini araştırıyor.
İkinci eğilimin önemli örneklerinden biri, 2020 yılında kurulan İlerici Enternasyonal’dir (Progressive International). Farklı ülkelerdeki sosyalist, ilerici ve demokratik siyasal hareketleri ortak kampanyalar, uluslararası dayanışma ve siyasal koordinasyon üzerinden buluşturmayı hedefliyor.
Küresel şirketlerin emek politikalarına karşı geliştirilen “Amazon Bedelini Ödesin” (Make Amazon Pay) kampanyası, bu ortaklaşmanın somut örneklerinden biridir. Kampanyada sendikal örgütlenmelerle ekoloji ve dijital hak hareketleri, aynı küresel şirketin çalışma koşulları, ekonomik gücü ve çevresel etkileri karşısında ortak talepler geliştirdi.
Bu deneyim önemli bir ihtiyaca yanıt veriyor. Çünkü küresel şirketler karşısında ulusal sınırlar içerisinde yürütülen mücadeleler genellikle sınırlı kalıyor. Burada önemli olan, İlerici Enternasyonal gibi siyasal koordinasyon ağırlıklı yapıların, uluslararası siyasal dayanışmayı toplumun kendi demokratik örgütlenmesini ve ekonomik alternatiflerini geliştiren kalıcı bir ilişkiye nasıl dönüştüreceğidir.
Üçüncü eğilimde daha farklı örgütlenmeler dikkat çekiyor. 2019 yılında başlatılan Küresel Alternatifler Dokusu (Global Tapestry of Alternatives), dünyanın farklı bölgelerinde gelişen yerel toplulukları, demokratik özyönetim deneyimlerini, dayanışma ekonomilerini ve ekolojik hareketleri birbirine bağlamayı amaçlıyor. Merkezî bir siyasal örgütlenme yerine yatay ilişkileri, karşılıklı öğrenmeyi ve farklı toplumsal deneyimlerin ortaklaşmasını esas alıyor.
Bu ağın önemli bir özelliği, mevcut alternatifleri tek bir örgüte dönüştürmek yerine aralarında ilişkiler geliştirmeye çalışmasıdır. Hindistan’daki Alternatifler Buluşması (Vikalp Sangam) ve Meksika’daki Karşılıklı Yetiştirme ve Dayanışma (Crianza Mutua) gibi süreçler, ağın yerel ve bölgesel bağlantılarını oluşturuyor. Afrika Gıda Egemenliği İttifakı (Alliance for Food Sovereignty in Africa) ve Afrika Biyoçeşitlilik Ağı (African Biodiversity Network) gibi yapılar da girişimi destekleyen kuruluşlar arasında yer alıyor.
Bu ilişkiler, farklı kıtalarda gelişen toplumsal deneyimlerin ortak bir öğrenme ve dayanışma alanı oluşturabildiğini gösteriyor. Küresel Alternatifler Dokusu’nun yaklaşımının önemi, kapitalizme alternatif arayışını sadece siyasal iktidarın değiştirilmesiyle sınırlamamasıdır.
Dünyanın farklı bölgelerinde insanların kendi yaşamlarını örgütleme biçimleri, üretim ve paylaşım ilişkileri, doğayla kurdukları bağ ve demokratik karar mekanizmaları ortak bir tartışma alanına dönüşüyor.
Ancak burada da başka bir sorun ortaya çıkıyor. Yatay ilişkiler ve karşılıklı deneyim paylaşımı önemli olmakla birlikte küresel kapitalizmin yarattığı sorunlar karşısında ortak siyasal karar alma ve müdahale gücü nasıl geliştirilecek? Demokratik özerklik korunurken uluslararası düzeyde etkili bir koordinasyon nasıl oluşturulacak?
Latin Amerika’daki deneyimler bu tartışmaya önemli katkılar sunuyor. Meksika’nın Chiapas bölgesindeki Zapatista hareketi, yerli halkların özerkliği ve demokratik özyönetim anlayışıyla farklı bir toplumsal örgütlenme deneyimi geliştirdi.
Brezilya’daki Topraksız Kır İşçileri Hareketi (Movimento dos Trabalhadores Rurais Sem Terra – MST), toprak mücadelesini kolektif üretim, eğitim ve toplumsal dayanışmayla birleştirdi. Uluslararası Köylü Hareketi (La Vía Campesina) ise dünyanın farklı bölgelerindeki köylü ve tarım emekçisi örgütlerini gıda egemenliği, toprak hakları ve ekolojik üretim üzerinden ortaklaştıran geniş bir uluslararası hareket hâline geldi.
Uluslararası Köylü Hareketi deneyimi, dayanışmanın ortak bir toplumsal ihtiyaç ve üretim ilişkisi üzerinden nasıl güç kazanabildiğini göstermesi bakımından önemlidir. Toprak, gıda ve üretim üzerinde söz sahibi olma mücadelesi, farklı ülkelerdeki köylü örgütlerini somut hedefler etrafında buluşturabiliyor. Ancak tarım alanında kurulan bu güçlü ortaklaşmanın bütün toplumsal mücadeleleri kapsamasını beklemek doğru olmaz. Bu nedenle farklı mücadele alanları arasında daha geniş bir demokratik koordinasyon ihtiyacı devam ediyor.
Afrika’da sömürgecilik sonrası ekonomik bağımlılık ilişkilerine, doğal kaynakların şirketler tarafından denetimine ve tarımsal üretimin küresel piyasalara bağımlılığına karşı gelişen hareketler var. Afrika Gıda Egemenliği İttifakı ve Afrika Biyoçeşitlilik Ağı gibi girişimler, toplulukların kendi yaşam alanları ve üretim ilişkileri üzerinde söz sahibi olmasını savunuyor.
Asya’da Hindistan merkezli Alternatifler Buluşması, farklı toplumsal ve ekolojik alternatifleri buluşturan bir ortaklaşma deneyimi sunuyor. Güneydoğu Asya’da yerel toplulukların ekonomik ve kültürel özerkliği, ekolojik yaşam ve demokratik örgütlenme üzerinde çalışan hareketler var.
Avrupa’da demokratik sosyalist hareketler, anarşist ağlar, belediyecilik deneyimleri, kooperatif ekonomileri ve ekososyalist çevreler farklı alternatifler geliştiriyor. Korkusuz Kentler (Fearless Cities) gibi belediyeci girişimler, yerel demokrasiyi ve kent yönetiminde halkın katılımını güçlendirmeyi hedefliyor. Müşterekler, dayanışma ekonomisi ve büyüme sonrası ekonomi üzerine akademik çalışmalar da kapitalist üretim ve tüketim anlayışına alternatifler tartışıyor.
Kadın hareketlerinin uluslararası örgütlenmeleri de bu tablo içerisinde özel bir yere sahip. Küresel Güney’deki feminist araştırmacı ve aktivistleri buluşturan Yeni Bir Çağ İçin Kadınlarla Kalkınma Alternatifleri (Development Alternatives with Women for a New Era – DAWN), ekonomik adalet, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kalkınma politikalarının kadınlar üzerindeki etkileri konusunda çalışmalar yürütüyor. Bu deneyim, kadın özgürlüğü mücadelesinin sadece siyasal temsil meselesi olmadığını, ekonomik düzenin ve küresel eşitsizliklerin eleştirisiyle de doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor.
Dijital haklar alanında faaliyet yürüten İlerici İletişim Derneği (Association for Progressive Communications – APC) ise farklı ülkelerdeki sivil toplum örgütlerini iletişim teknolojileri, dijital haklar, feminist internet politikaları ve teknolojinin demokratik kullanımı etrafında buluşturuyor. Bu tür ağlar, yeni enternasyonal tartışmasının sadece geleneksel siyasal ve ekonomik örgütlenmelerle sınırlı kalamayacağını gösteriyor.
Kuzey Amerika’da demokratik sosyalist örgütlenmeler, yeni sendikal mücadeleler, yerli halkların hak arayışları, topluluk ekonomileri ve dijital hak hareketleri dikkat çekiyor. Avustralya ve Pasifik’te yerli halkların toprak ve kültürel varlık mücadeleleri ile ekolojik yaşam arayışları benzer bir toplumsal tartışma yürütüyor.
Ortadoğu’da Kürt Özgürlük Hareketi, Rojava’daki demokratik özerklik deneyimi, kadınların örgütlü siyasal katılımı, yerel meclisler ve demokratik konfederalizm düşüncesi üzerinden özgün bir örnek oluşturuyor. Ancak bu deneyimin savaş koşulları, güvenlik sorunları, ekonomik sınırlılıkları ve devletlerle ilişkileri de değerlendirilmelidir. Demokratik toplum düşüncesinin teorik iddialarıyla uygulamanın karşılaştığı sorunları birbirinden ayırmak, deneyimin gerçek katkısını anlamak bakımından önemlidir.
Rusya ve otoriter siyasal koşulların hâkim olduğu diğer ülkelerde bağımsız emek, kadın, barış ve demokratik hak mücadeleleri daha ağır baskılarla karşılaşıyor. Bu nedenle yeni enternasyonal, farklı bölgelerdeki örgütlenmelerin aynı siyasal olanaklara sahip olmadığını göz önünde bulundurmalıdır.
Bütün bu deneyimlerin aynı ideolojik geleneğe dayanmadığı açık. Bazıları Marksist, bazıları anarşist, bazıları feminist, bazıları ekolojik veya yerli halkların kültürel ve toplumsal değerleri üzerinden gelişiyor. Bir bölümü mevcut sistem içerisinde reformlar talep ederken bir bölümü kapitalist üretim ve iktidar ilişkilerinin köklü biçimde değiştirilmesini savunuyor.
Ancak aralarında önemli ortaklıklar var. Toplumun kendi yaşamı üzerinde söz sahibi olması, ekonomik ve siyasal tahakkümün sınırlandırılması, kadın özgürlüğü, ekolojik yaşam, eşitlik, dayanışma ve demokratik katılım bu ortaklıkların başında geliyor.
Burada yeni enternasyonal ihtiyacını ortaya çıkaran temel sorun daha fazla öne çıkıyor. Dünyada uluslararası dayanışma örgütleri var. Ancak mevcut örgütlenmeler arasında farklı mücadele alanlarını birbirine bağlayan yeterince güçlü ve kalıcı ilişkiler geliştirilememiş. Emek hareketi çalışma yaşamına, ekoloji hareketi doğanın korunmasına, kadın hareketi toplumsal cinsiyet eşitsizliğine, demokratik sosyalist partiler siyasal kurumlara, yerel topluluklar da daha çok kendi yaşam alanlarına yoğunlaşıyor.
Oysa kapitalizmin yarattığı ekonomik, toplumsal, ekolojik ve siyasal sorunlar birbirinden bağımsız değil. Dolayısıyla bunlara karşı gelişen mücadelelerin de kendi özgünlüklerini koruyarak ortak bir dönüşüm perspektifi oluşturması gerekiyor. Dünyanın farklı bölgelerinde gelişen bu arayışları birbirine bağlayacak olan şey sadece ortak sorunlar değil, özgür ve eşit bir dünya kurma isteğidir.
Yeni enternasyonalin ortak değerleri ve ilkeleri
Yeni bir sosyalist enternasyonal, bütün bu hareketleri tek bir ideolojik kimlik altında toplamak amacıyla kurulamaz. Böyle bir girişim, geçmiş enternasyonal deneyimlerinin merkeziyetçi ve ideolojik tekçi sorunlarını yeniden üretebilir.
Ancak ideolojik tekçiliğin reddedilmesi, ortak ilkelerin bulunmadığı anlamına gelmiyor. Aksine farklı düşünsel geleneklerin ortaklaşabilmesi, üzerinde uzlaşılan açık ve güçlü değerler gerektiriyor.
Yeni enternasyonalin temelinde insanın özgür ve toplumsal bir varlık olduğu düşüncesi yer almalıdır. İnsanların birbirleri üzerinde tahakküm kurmadığı, sömürünün ve ayrımcılığın ortadan kaldırıldığı, farklı kültürlerin ve kimliklerin eşit ilişkiler içerisinde yaşayabildiği bir dünya hedeflenmelidir.
Bu değerler sadece gelecekte kurulacak bir dünyanın hedefleri olarak görülmemelidir. Enternasyonalin kendi örgütlenme ve çalışma biçiminde de karşılık bulmalıdır. Kadın özgürlüğünü savunan bir enternasyonal, kendi karar mekanizmalarında kadınların eşit ve bağımsız katılımını sağlamalıdır.
Demokratik özyönetimi savunan bir yapı, kendi üyelerini merkezî bir otoritenin kararlarına bağımlı hâle getirmemelidir. Bilimsel özgürlüğü savunan bir örgütlenme, farklı düşüncelerin tartışılmasını ve eleştiriyi güvence altına almalıdır. Ekolojik yaşamı savunan bir hareket, kendi ekonomik ve kurumsal faaliyetlerinde de bu sorumluluğu gözetmelidir.
Bu nedenle yeni enternasyonal, ideolojik bağlılık üzerinden değil, ortak değerlerin demokratik biçimde benimsenmesi ve yaşama geçirilmesi üzerinden kurulmalıdır. Klasik Marksist hareketler, demokratik komünalistler, anarşistler, demokratik sosyalistler, feministler, ekoloji örgütleri, gençlik hareketleri, sendikalar, yerli halkların örgütlenmeleri, kooperatifler, bilimsel ve akademik çevreler bu ortaklık içerisinde kendi kimliklerini koruyabilirler.
Ancak çoğulculuk, her siyasal yaklaşımın koşulsuz kabul edilmesi anlamına gelmemeli. İnsan haklarını, kadınların özgürlüğünü, farklı halkların eşitliğini ve demokratik karar süreçlerini reddeden bir anlayışın ortak değerler temelinde kurulan enternasyonal içerisinde yer alması ciddi bir çelişki oluşturur.
Burada önemli olan, ortak ilkelerin kim tarafından ve hangi yöntemle yorumlanacağıdır. Geçmiş sosyalist deneyimlerde ideolojik farklılıkların zaman zaman siyasal tasfiye gerekçesine dönüştüğü biliniyor.
Yeni bir enternasyonal böyle bir yöntemi yeniden üretmemeli. Farklı sosyalizm ve demokrasi anlayışları meşru tartışma konuları olarak kabul edilmeli. Ortak ilkelerle ilgili anlaşmazlıklar ise açık, eşitlikçi ve demokratik müzakere yöntemleriyle ele alınmalıdır.
Dolayısıyla yeni enternasyonalin sınırlarını ideolojik etiketler değil, demokratik özgürlük ilkelerine bağlılık belirlemelidir. Bu ortaklık, farklılıkları ortadan kaldırmadan birlikte mücadele etmenin ve ortak bir gelecek yaratmanın olanaklarını geliştirmelidir.
Merkeziyetçilik olmadan örgütlenmek, devletçilik olmadan siyaset yapmak
Yeni enternasyonal arayışının karşılaşacağı en önemli sorunlardan biri örgütlenme meselesidir. Geçmiş deneyimlerin merkeziyetçi yapıları eleştirildiğinde kimi zaman bunun karşısına gevşek dayanışma ağları veya ortak karar alma gücü zayıf ilişkiler konuluyor.
Oysa merkeziyetçiliğin reddedilmesi, örgütlenmenin reddedilmesi anlamına gelmiyor. İhtiyaç duyulan şey, farklı toplumsal ve siyasal hareketlerin kendi özerkliklerini koruyarak ortak karar alabildikleri demokratik bir koordinasyon sistemidir.
Bu sistemde yerel, bölgesel ve küresel düzeyler birbirinden kopuk olmamalıdır. Yerel toplulukların geliştirdiği deneyimler bölgesel ortaklaşmalara, bölgesel ortaklaşmalar da dünya ölçeğindeki demokratik koordinasyona katkı sunabilmelidir. Ancak üst düzeydeki kurumlar, kendilerini oluşturan toplumsal yapıların üzerinde bağımsız bir iktidar odağına dönüşmemelidir.
Ortak meclisler, tematik çalışma ağları, dönemsel konferanslar, demokratik temsil mekanizmaları ve ortak eylem programları böyle bir örgütlenmenin araçları olabilir.
Kadın hareketleri, emek örgütleri, ekoloji ağları, akademik kurumlar ve demokratik siyasal hareketler kendi özgün çalışmalarını sürdürürken ortak sorunlarda birlikte hareket edebilirler. Bunun gerçekleşebilmesi için temsilcilerin demokratik biçimde belirlenmesi, kararların açık süreçlerle alınması, görevlerin dönüşümlü yürütülmesi, mali kaynakların şeffaf biçimde yönetilmesi ve bütün kurumların demokratik denetime açık olması gerekir.
Ancak örgütlenme sorunu sadece temsil ve karar mekanizmalarıyla sınırlı değil. Farklı kıtalardan ve farklı siyasal geleneklerden gelen örgütlerin ortak bir konuda nasıl karar alacağı da önemlidir. Ortak ilkeler üzerinde uzlaşmak ile her siyasal konuda aynı tutumu benimsemek birbirinden farklıdır. Bu nedenle yeni bir enternasyonal, temel demokratik değerleri ortaklaştırırken belirli kampanya ve eylemlere katılımda örgütlerin kendi kararlarını verebilecekleri esnek mekanizmalar geliştirebilir.
Böyle bir model, ortak mücadele kapasitesini korurken örgütlerin özerkliğini güvence altına alabilir. Ancak büyük ve güçlü örgütlerin küçük örgütler üzerinde fiilî bir egemenlik kurması, mali kaynakların siyasal kararları belirlemesi veya koordinasyon kurumlarının zamanla merkezî otoriteye dönüşmesi gibi riskler devam edecektir. Bu nedenle demokratik denetim, görev sürelerinin sınırlandırılması ve temsil ilişkilerinin sürekli yenilenmesi örgütlenmenin temel güvenceleri arasında yer almalıdır.
Aynı yaklaşım siyasal mücadele açısından da geçerlidir. Devletçiliği ve iktidarcılığı reddetmek, demokratik siyasetten uzaklaşmak anlamına gelmiyor. Tam tersine toplumun kendi siyasal iradesini geliştirmesini, mevcut demokratik kurumları dönüştürmesini ve karar alma süreçlerine daha güçlü katılmasını gerektirir.
Yeni enternasyonal, siyasal partilerle toplumsal hareketler arasında aşılmaz duvarlar oluşturmak zorunda değil. Ancak partilerin toplumsal örgütlenmelerin yerine geçmesini de kabul edemez. Demokratik siyaset, toplumun kendi örgütlü varlığından güç almalı ve bu varlığın gelişmesine hizmet etmelidir.
Yeni enternasyonal, merkeziyetçiliği reddederken demokratik koordinasyonu, ideolojik tekçiliği reddederken ortak ilkeleri, devletçiliği reddederken örgütlü toplumun siyasal gücünü geliştirmelidir. Böylece hem geçmiş sosyalist deneyimlerin merkeziyetçi sorunlarından hem de örgütsüz ve etkisiz dayanışma ilişkilerinin sınırlarından uzaklaşabilir.
Ortak mücadeleden ortak yaşamın inşasına
Yeni sosyalist enternasyonalizmin geçmiş deneyimlerden ayrılacağı en önemli noktalardan biri, mücadelenin amacı ile yöntemi arasındaki ilişki olmalıdır.
Geçmiş sosyalist hareketlerde toplumsal dönüşüm esas olarak siyasal iktidarın değiştirilmesinden sonraya bırakıldı. Yeni toplum, devrimin gerçekleşmesinden sonra kurulacak bir düzen olarak düşünüldü.
Oysa yeni sosyalizm anlayışı, özgürlükçü toplumsal ilişkilerin bugünden inşa edilmesini esas alıyor. Bu nedenle yeni enternasyonal, sadece ortak protestolar, uluslararası açıklamalar ve dayanışma kampanyaları düzenleyen bir yapı olarak kalmamalıdır.
Dünyanın farklı bölgelerinde gelişen demokratik toplumsal deneyimler arasında kalıcı ilişkiler kurulabilir. Kooperatifler arasında ekonomik dayanışma geliştirilebilir. Yerel meclisler ve demokratik yönetimler kendi deneyimlerini paylaşabilir. Kadın örgütleri ortak eğitim, araştırma ve mücadele programları oluşturabilir. Ekoloji hareketleri doğanın korunması ve yaşam alanlarının savunulması konusunda birlikte hareket edebilir.
Akademik kurumlar ve bağımsız araştırma merkezleri de bu ortaklaşmanın önemli bileşenleri olabilir. Bilginin üretimi ve paylaşımı, kapitalist piyasanın ve siyasal iktidarların belirleyiciliğinden mümkün olduğunca bağımsızlaştırılmalıdır. Toplumsal hareketlerin kendi bilgi üretim kapasitelerini geliştirmeleri, demokratik dönüşümün düşünsel temelini güçlendirebilir.
Yapay zekâ ve dijital teknolojiler alanında da benzer bir uluslararası ortaklaşma geliştirilebilir. Açık bilgi kaynakları, kamusal yarara dayalı teknolojik araştırmalar, toplulukların denetimindeki dijital altyapılar ve demokratik yapay zekâ yönetimi yeni enternasyonalin önemli çalışma alanları arasında yer alabilir.
Bu çalışmaların her biri, yeni sosyalizmin sadece geleceğe ilişkin bir siyasal hedef olmadığını, bugünden kurulabilecek toplumsal ilişkiler bütünü olduğunu gösterebilir.
Böylece enternasyonalizm, dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan insanların birbirlerinin mücadelelerini destekledikleri bir dayanışma ilişkisinin ötesine geçer. Ortak değerler üzerinden yeni yaşam biçimlerinin geliştirildiği, deneyimlerin paylaşıldığı ve demokratik toplumsal dönüşümün birlikte ilerletildiği bir ilişkiye dönüşebilir.
Bu ortaklaşmanın gücü sadece örgütlerin büyüklüğünden veya uluslararası ilişkilerin yaygınlığından gelmeyecektir. Asıl gücünü, dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan insanların birbirlerinin sorunlarını kendi sorunları olarak görmelerinden, özgürlük ve eşitlik mücadelelerini ortak bir gelecek arayışında buluşturmalarından alacaktır. Enternasyonalizmin tarihsel anlamı da budur.
Yeni bir dünya mümkün
Enternasyonalizmin ortak bir ruhu ve heyecanı da olmalı. Che Guevara’nın temsil ettiği devrimci dayanışma, 1968 kuşağının dünyayı sarsan büyük dalgası sadece siyasal düşüncelerin ve örgütlerin eseri değildi.
Paris’ten Berlin’e, İstanbul’dan Latin Amerika’ya uzanan bu büyük hareketin arkasında özgürlüğe, eşitliğe ve daha güzel bir dünyaya duyulan güçlü bir inanç vardı. Farklı ülkelerde, farklı koşullarda mücadele eden insanlar aynı heyecanı paylaşıyor, birbirlerinin umutlarını ve mücadelelerini sahipleniyordu. Dünyayı değiştirebileceklerine inanıyorlardı.
Bugün yeni bir enternasyonal arayışının da böyle bir ruha ihtiyacı var. Geçmişin devrimci romantizmini tekrarlamadan, o büyük dayanışma duygusunu ve özgürlük tutkusunu yeniden canlandırmak gerekiyor.
Gençlerin, kadınların, emekçilerin, ezilen halkların ve özgürlük arayan bütün insanların ortak bir gelecek hayalinde buluşabilmesi gerekiyor. Çünkü yeni bir dünya sadece programlarla, kararlarla ve örgütlerle kurulmaz. İnsanların yüreğinde umut, hayatında karşılık bulan bir heyecan ve dünyayı birlikte değiştirebileceklerine duydukları inanç da gerekir.
—————————
- -Karl Marx ve Friedrich Engels, Komünist Manifesto (1848).
- -Rosa Luxemburg, Rus Devrimi (1918).
- -Antonio Gramsci, Hapishane Defterleri.
- -Murray Bookchin, Özgürlüğün Ekolojisi (1982)
- –Demokratik Komünal Toplum Manifestosu, Ocak 2026, çalışma metni.
- -Dördüncü Enternasyonal, Manifesto for an Ecosocialist Revolution: Break with Capitalist Growth, 18. Dünya Kongresi,2025.
- -SolidNet – 24. Uluslararası Komünist ve İşçi Partileri Toplantısı ve Dördüncü Enternasyonal – 2025 Ekososyalist Manifestosu.
- -İlerici Enternasyonal – Make Amazon Pay kampanyası.
- -Global Tapestry of Alternatives – Amaçları ve örgütlenme yaklaşımı ve Destekleyen kuruluşların listesi.
- -Association for Progressive Communications – Kurumsal yapı ve çalışma alanları.
- -DAWN – Feminist araştırma ve ekonomik adalet yaklaşımı.
