İSTANBUL (Medyascope) – Direnç Hikâyeleri’nde bu hafta Nur Betül Aras’ın konuğu Çağlar Fidan oldu. Geç Osmanlı ve erken dönem Cumhuriyet dönemi İstanbul müziğini icra eden Fidan, tarihi İstanbul müziği terminolojisini ve kişisel müzik yolculuğunu anlattı. Çağlar Fidan ayrıca Osmanlı İstanbulu’ndaki kahvehanelerin müziği ve sosyal topografyasını ele aldığı “Hep Beraber Çalalım Bir İstanbul Havası” adlı yeni kitabını anlattı.
Çağlar Fidan tarihi İstanbul müziği terminolojisini ve kişisel müzik yolculuğunu anlattı. Fidan, Klasik Türk Müziği, Osmanlı Müziği, Türk Sanat Müziği gibi terimlerin ideolojik tartışmalara yol açtığını belirtti. Kendisinin İstanbul Müziği tanımına daha yakın durduğunu belirten Fidan, İstanbul’un imparatorluğun dört bir yanından (Diyarbakır, Edirne, Bursa gibi eski başkentlerden ziyade) farklı etnik/dini gruplardan gelen müziklerin burada harmanlandığını vurguladı.
Çağlar Fidan’ın müzik yolculuğu
Müziğe halk müziği ve bağlama ile başladığını belirten Fidan, lise yıllarında İstanbul müziğine ilgi duymaya başlamış. Günümüzde popüler eserlerden ziyade 1800’lerin sonu ve 1900’lerin başındaki repertuvarı icra etmeyi tercih ettiğini belirten Fidan, bu dönemin sosyokültürel ve müzikal canlılığına dikkat çekti.
Fİdan, İstanbul Ansiklopedisi üzerine bir konser serisi düzenleme fikrinin ortaya çıkış sürecini şöyle anlattı:
“Yüksek lisans tezimin konusu Osmanlı İstanbul’undaki kahvehanelerin müziği üzerine. Tezimi hazırlarken Reşat Ekrem Koçu’ya ve İstanbul Ansiklopedisi’ne uğramadan olmuyor. Ansiklopediyi incelerken müziklerle ilgili maddeler olduğunu gördüm. Bundan da öte, o müzikle ilgili maddelerin bazılarında Reşat Ekrem Koçu, bahsettiği şarkının notasını da koymuş. Bu çok ilginç bir şey, çok teknik bir mesele. Ben de bir yandan tezim için literatürü tararken, bir yandan notası olan eserleri tasnif ediyordum. Notası olan eserleri bir kenara not alıyordum. Hep aklımdaydı açıkçası, bunlardan bir şey yapmak istiyordum.”
İlk konserin Salt Galata’daki bir sergi kapsamında gerçekleştiğini ve gördüğü ilgi üzerine bir seri haline geldiğini söyleyen sanatçı, konserleri metin yazarak ve mütevazı dekorlarla tiyatrovari veya meddahvari bir anlatı konserine dönüştürdüğünü ifade etti.
“Hep Beraber Çalalım Bir İstanbul Havası”
Fidan, yazdığı “Hep Beraber Çalalım Bir İstanbul Havası” isimli kitabın, İstanbul Üniversitesi’ndeki yüksek lisans tezine dayandığını, İletişim Yayınları’ndan çıktığını ve ikinci baskısını yaptığını ifaden etti. Osmanlı İstanbulu’ndaki kahvehanelerin müziğini ve sosyal topografyasını incelediğini belirten Çağlar Fidan, müziğin sadece sarayda değil, kahvehaneler gibi halka açık mekanlarda da icra edildiğinin ve Anadolu’dan gelen aşıkların merkezi olduğunun altını çizdi.
Müziğinin popüler olmadığını ve dijital platformlarda milyonlarca dinlenmeye ulaşma gibi bir beklentisi olmadığını belirten Fidan, Çekirdek bir topluluk içinde kalmak hem daha güvende hissettiriyor, hem de mutlu hissettiriyor” diye konuştu.
