İSTANBUL (Medyascope) – İstanbul Barosu başkanlığına Ümit Kocasakal’ın seçilmesini değerlendiren Ruşen Çakır, İstanbul ve İzmir barolarındaki sonuçların ulusalcı siyasetin bazı kurumlarda yeniden güç kazandığını gösterdiğini söyledi. Çakır, yeni yönetimin çözüm süreci ve siyasi davalar karşısında nasıl bir tutum alacağının izlenmesi gerektiğini belirtti.
Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır, “İstanbul Barosu seçimleri bize neler söylüyor?” başlıklı yayınında, İstanbul Barosu seçimlerini Cumhuriyetçi Güç Birliği adayı Ümit Kocasakal’ın kazanmasını, Türkiye’de ulusalcı olarak tanımlanan siyasi çizginin bazı kurumlarda yeniden güç kazanmasının göstergesi olarak değerlendirdi. Çakır, iki hafta önce İzmir Barosu’nda yaşanan yönetim değişikliğiyle birlikte düşünüldüğünde sonuçların Türkiye Barolar Birliği seçimlerini de etkileyebileceğini söyledi.
Çakır, seçimlerde Kocasakal ile önceki başkan İbrahim Kaboğlu arasındaki oy farkına dikkat çekerek avukatların tercihlerini özgür iradeleriyle yaptığını vurguladı. Ancak seçim öncesinde ve sonrasında verilen mesajların, atılan sloganların ve yaşanan tartışmaların da önemli olduğunu belirtti.
“Ulusalcı yapı bazı kurumlarda varlığını sürdürüyor”
Türkiye’de ulusalcı siyasetin özellikle Ergenekon ve Balyoz soruşturmaları döneminde öne çıktığını hatırlatan Çakır, bu çevrelerin zaman içinde etkilerinin azaldığını, bazı isimlerin ise AKP ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yakınlaştığını söyledi. Çakır, Metin Feyzioğlu’nun siyasi tutumunu da bu dönüşümün örneklerinden biri olarak gösterdi.
Kocasakal’ın seçim kampanyasında İbrahim Kaboğlu’nun anayasanın ilk dört maddesinin değiştirilebileceğini savunduğu iddiasının öne çıkarıldığını belirten Çakır, bu tartışmanın yanı sıra seçim günü Kocasakal destekçilerinin Bozkurt işareti yapmasının da dikkat çektiğini söyledi.
Çakır, İstanbul ve İzmir barolarındaki sonuçların Zafer Partisi ve İYİ Parti başta olmak üzere farklı siyasi çevrelerde karşılık bulan yeni milliyetçilik anlayışıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Merkez sol ve Yeni Parti çevrelerinde de bu konuda farklı tutumlar bulunduğunu belirten Çakır, yaşananların siyasi çizgiler arasındaki belirsizlikleri ortaya koyduğunu kaydetti.
Çözüm süreci ve siyasi davalar açısından ne anlama geliyor?
Çakır, İstanbul Barosu seçimlerinin sonuçlarını değerlendirirken çözüm sürecinin geleceğine de dikkat çekti. Sürecin bir süredir ilerleme kaydetmediğini belirten Çakır, olası yeni adımlara karşı çıkabilecek odaklar arasında İstanbul ve İzmir barolarının yer alabileceğini öne sürdü.
Türkiye’de siyasi gündemin giderek daha fazla yargı süreçleri üzerinden şekillendiğini söyleyen Çakır, gözaltılar, tutuklamalar ve belediyelere yönelik operasyonlar nedeniyle avukatların ve baroların öneminin arttığını vurguladı. İstanbul Barosu’nun 19 Mart’tan sonra özellikle adil yargılanma hakkı konusunda aktif rol üstlendiğini hatırlattı.
Yeni yönetimin İstanbul Büyükşehir Belediyesi davası başta olmak üzere siyasi açıdan önem taşıyan yargılamalarda nasıl bir tutum alacağının belirleyici olacağını ifade eden Çakır, Kocasakal’ın Ekrem İmamoğlu’nu hedef alan açıklamalarına da dikkat çekti.
Çakır, İstanbul ve İzmir barolarındaki seçim sonuçlarından kişisel olarak memnun olmadığını belirterek yeni yönetimin önceki dönemin çizgisini sürdürüp sürdürmeyeceğinin zamanla görüleceğini söyledi.
Deşifreyi hazırlayan: Gülden Özdemir
Merhaba, iyi günler, iyi haftalar ve tabii ki iyi sabahlar.
Dün çok önemli bir seçim oldu. İstanbul Barosu Türkiye’nin ve bir iddiaya göre dünyanın en büyük barosu. Çok eski bir kurum ve burada seçimi Cumhuriyetçi Güç Birliği İttifakı adayı Profesör Ümit Kocasakal kazandı. Baronun bir önceki başkanı ve tekrar aday olan Profesör İbrahim Kaboğlu kaybetti. Diğer adayların da hiç de az olmayan oylar aldığını gördük. Ama Ümit Kocasakal’la İbrahim Kaboğlu arasında da bariz bir fark var. Yani tartışmaya yer olmayacak bir şekilde Ümit Kocasakal bu seçimleri kazandı. Burada çok önemli bir kopuş oluyor. Çünkü Değişim İçin Avukatlar Grubu daha sol bildiğimiz bir yapıydı. Cumhuriyetçi Güç Birliği İttifakı da kabaca ulusalcı olarak tanımlayabileceğimiz bir çevre. Bunun bir benzeri galiba iki hafta önce İzmir Barosu’nda da oldu. İzmir Barosu’nda da yine ulusalcı olarak tarif edilebilecek bir ekip kazandı ve kaybedenler yine daha solda olan bir ekipti. Yani İzmir ve İstanbul arka arkaya el değiştirdi. Ve bu da tabii ki Türkiye Barolar Birliği’nin de yapılacak olan seçimini epey bir etkileyeceğe benziyor.
Sonuçta avukatlar kendilerini kimlerin temsil edeceğini seçtiler. Bizim de burada ‘‘kim kazanmalıydı?’’ vesaire bunları söylemenin çok da bir anlamı yok. Bu seçimler oldu, tartışmasız bir şekilde kazanıldı ama seçim öncesi, sırası ve sonrası söylenenler, yapılan edilenler, verilen mesajlar, atılan sloganlar bize çok şey söylüyor. O da bir dönem Türkiye’de epey bir ağırlığı olan, ‘‘ulusalcılık’’ olarak tabir edilen yapının tekrar bir şekilde bazı kurumlarda en azından varlığını sürdürdüğünü bize gösteriyor. Ne zaman güçlüydü o yapı? Ergenekon, Balyoz soruşturmaları döneminde iyice ortaya çıkmıştı ve orada bir yandan tutuklananlar olurken bir yandan da bu tutuklamalara karşı bir toplumsal hareketlilik yürüten kesimler vardı, kişiler vardı, kurumlar vardı ve zamanla ama bu kurumların etkisi azaldı. Ve çarpıcı bir husus tabii; o dönemin ulusalcı olarak bilinen isimlerinin bazıları AK Parti’ye, Erdoğan’a bağlandılar. Mesela ilk aklıma gelen Hulki Cevizoğlu, gazeteci, eski gazeteci, televizyon programcısı ya da işte bu süreçte hapse girmiş olan teğmen, genç teğmen Mehmet Ali Çelebi daha sonra CHP’de siyaset yapmıştı ve en sonunda AKP’ye geçti.
Ve tabii ki konumuzla doğrudan alakalı olan bir kişi, Ümit Kocasakal’ın — daha önce İstanbul Baro Başkanlığı yapmıştı Ümit Kocasakal — yol arkadaşı Metin Feyzioğlu. Metin Feyzioğlu da ne oldu? O da Erdoğan’a biat etti, önce Kuzey Kıbrıs’a sonra da galiba Çek Cumhuriyeti ya da Macaristan, Orta Avrupa’daki bir ülkeye büyükelçi oldu. Yani Erdoğan karşıtı gibi çıkan bu yapının içerisinden bazı kişilerin Erdoğan’la, özellikle 15 Temmuz darbe girişiminin ardından Fethullahçıların tasfiyesi ile birlikte yakınlaştıklarını söylemek mümkün. Ve tabii ki Erdoğan’ın şu son çözüm süreci, yani iki yıl önce başlayan çözüm sürecine kadarki izlediği politikalara da büyük ölçüde yakın durdular. Onu özellikle vurgulamak lazım. Özellikle Kürt sorununu inkâr ve ret çizgisi anlamında. Şimdi burada bu seçimin temel iddialarından birisi, Kocasakal ve arkadaşlarının iddialarından birisi, Profesör İbrahim Kaboğlu’nun anayasanın ilk 4 maddesinin değiştirilebileceğini söylediği iddiası. Böyle bir pozisyonu olduğu iddiası ve bunu sürekli kullandılar ve şimdi de seçimden sonra da ilk yaptığı açıklamada Ümit Kocasakal tekrar bunu dile getirdi.
Ama ortada şöyle bir husus var: Kaboğlu Hoca bunu dedi mi, demedi mi, ayrı bir tartışma konusu ama bunu değiştirme iddiasına kim sahip olabilir? Kim değiştirebilir? Buradaki muhatabın esas olarak siyasi iktidar olduğunu varsayıyoruz ama seçim günü yaşanan birtakım görüntüler, bozkurt işareti veren Ümit Kocasakal destekçileri vesaire kafaları karıştırıyor. Kimileri, şimdi Değişim İçin Avukatlar Grubu’nu destekleyenler bu olayı bir tür iktidarın baroya kayyum ataması gibi görüyorlar. Bence bu abartılı bir husus, fakat şu hâliyle baktığımız zaman bu İzmir ve İstanbul barosu yapılanmaları Türkiye’de yeni tür bir milliyetçiliğin geldiği noktayı bize gösteriyor. Bunun siyasi partilerdeki yansımaları bir ölçüde ilk akla gelen Zafer Partisi ve bir anlamıyla İYİ Parti belki. Anahtar Parti’nin pek olduğunu düşünmüyorum, daha çok bu iki parti. Ve tabii ki CHP ve YENİ Parti içerisinde bunun karşılığı olan, bu çizgiyi destekleyen insanlar var.
Mesela şunu söyleyelim: YENİ Parti’nin mitinglerinde, dünkü CHP, bugünkü YENİ Parti mitinglerinde sıklıkla atılan “Mustafa Kemal’in askerleriyiz” sloganını Ümit Kocasakal’ın ve onu destekleyenlerin attığını da görüyoruz. Böyle garip bir durumla karşı karşıyayız. Birçok şey iç içe geçmiş durumda. Bunlara karşı benim bildiğim İstanbul’da Kaboğlu’nun listesini destekleyen, hatta içinde aday da olan çok sayıda YENİ Partili vardı ama Kocasakal’ın listesini destekleyen, onun kazanmasından memnun olanlar da var. Dolayısıyla bu merkezde, sol diyelim, merkez soldaki bu konulardaki kafa karışıklığını da bu olayda yaşandığını, kendini gösterdiğini söyleyebiliriz. Ama en önemli husus şu: Ne zamandır durmuşa benzeyen çözüm süreci… Yani ne bekleniyordu? ‘‘PKK’nın kendini feshettiğinin, silah bıraktığının tespit edilmesi Millî Güvenlik Kurulu’nda onaylanırsa, tasdik edilirse geri dönüşler başlayacak’’ deniyordu ve ne zamandır pek bir şeye tanık olmuyoruz ve özellikle Kandil’den sıklıkla devletin adım atmadığı yolunda şikayetler geliyor. Bu olayın, şu anda durmuş gibi gözüken olayın gelişmesi hâlinde, pozitif anlamda gelişmesi hâlinde, bu gelişmeye bağlı olarak birtakım adımlar atılması hâlinde işte buna karşı çıkacak odaklar olarak İzmir ve İstanbul barolarını görebiliriz.
Bir diğer husus tabii ki son dönemde Türkiye’nin gündemini tamamen yargı belirliyor. Siyasi iktidar siyaseten yapamadığını yargı eliyle çalışmaya çalışıyor ve artık her gün dört beş tane gözaltı, ev hapsi, tutuklama haberi, belediyelere operasyon haberleri görüyoruz. Böyle bir ortamda avukatlar, sadece avukatlar değil, aynı zamanda yargı mensupları da ama avukatlar da her zamankinden daha fazla öne çıkıyorlar, gündem oluyorlar ve baroların önemi artıyor. İşte bu 19 Mart’tan bu yana başlayan süreçte İstanbul Barosu, zamanında İzmir Barosu da bayağı aktif bir şekilde rol oynamışlardı, oynamaya çalışmışlardı. Özellikle adil yargılanma hakkı için. Bu konuda İstanbul Barosu’nun yeni yönetimi ne yapacak? Şunu biliyoruz: Ümit Kocasakal’ın Ekrem İmamoğlu’nu açıkça hedef alan söylemleri var. Ekrem İmamoğlu’nu bir tür, bir tür diyelim, cumhuriyet karşıtı gibi resmettiğine de tanık olduk. Bakalım İstanbul Barosu yeni yönetimi bu süreçte İstanbul Büyükşehir Belediyesi davası başta olmak üzere diğer davalarda nasıl bir rol oynayacak, eski çizgisini sürdürecek mi? Pek sanmıyorum ama yine de bekleyip görmek lazım diye düşünüyorum.
Kişisel olarak İzmir ve İstanbul Barosu’ndaki seçim sonuçları beni mutlu etmedi. Ama bu olay beni aşan, yani benimle alakası bir yerden sonra çok da önemli değil. Fakat Ümit Kocasakal gibi demokrasiden pek nasibini almamış, çok iyi bilen ama demokrasiden nasibini almamış birisinin Türkiye’nin bu önemli kurumunun başına gelmesi beni üzdü. Her ne kadar kendisiyle aynı liseden olsak da, benden dört beş dönem küçük galiba, sırf aynı lisedenim diye bundan mutlu olacak hâlim yok. Kötü oldu ama sonuçta avukatlar kendilerini kimin yöneteceğini özgür iradeleriyle seçtiler. Bize de bir yerden sonra çok da fazla bir şey söylemek düşmez. Fakat Ümit Kocasakal’a baktığımda aklıma Metin Feyzioğlu’nun geldiğini her vesileyle söylemeye devam edeceğim. Bir yerden sonra da “Aynılar aynı yerde, ayrılar ayrı yerde” olayını, Mahir Çayan’ın o çok sevdiğim lafını da bir kere daha söylemek isterim.
Bugün bir büyük yazara, Alman yazar Heinrich Böll’e ithaf etmek istiyorum bu yayını. Çok sayıda kitabı var. İlk başta görünen işte “Babasız Evler”, “Palyaço”, “Katharina Blum’un Çiğnenen Onuru” ki o aynı zamanda Fassbinder’in çok müthiş bir filmidir. Bir de “Sonbaharda Almanya” diye yine Fassbinder onun kitaplarından film çekmişti. Kendisi savaş karşıtı bir ailenin çocuğu olarak doğuyor ve Nazilere karşı olmasına rağmen Polonya cephesine sürülüyor, esir düşüyor ve çok sıkı bir Katolik olmasına rağmen hem kiliseyi hem de savaşı çok istikrarlı bir şekilde eleştiren bir yazar ve bu nedenle de zamanında Alman sağının, Alman sağ partilerinin çok tepkisini çeken bir isim. Hakkında bir yığın kampanyalar düzenlenen, aleyhinde kampanyalar düzenlenen bir isim. 1972’de Nobel’i aldığında tıpkı Orhan Pamuk Türkiye’de Nobel aldığında nasıl dendiyse orada da Alman sağcıları ona sırf solcu olduğu için Nobel verildiğini söylemişler. Ama Heinrich Böll tam olarak solcu olarak tanımlanabilecek birisi değil bence. Daha savaş karşıtı, eleştiren bir isim. Edebiyata çok önem veren bir isim. Yazarların örgütlenmesinde de çok aktif olmuş bir isim ve zamanında Sovyetler Birliği’ndeki muhalif yazarlara, Soljenitsin başta olmak üzere, destek olmuş da bir isim. Kendisi 1985’te 67 yaşında hayatını kaybetmiş, evinin merdivenlerinden düşerek hayatını kaybetmiş ve onun adı şimdi Türkiye’de de faaliyeti olan Alman Yeşiller Partisi ile Heinrich Böll Vakfı ile adı yaşıyor ve Heinrich Böll Vakfı bir dönem Medyascope‘un da faaliyetlerine yardımda bulunmuştu. Çok zor zamanlarda, yanımızda durmuş bir vakıftır. Bu yüzden de hem vakıf hem biz bayağı bir laf işittik ama onları çok fazla umursamıyoruz çünkü ne yaptığımızı biliyoruz ve Heinrich Böll’ün adını yaşatan bu vakıf, onun eserlerinin geliriyle büyük ölçüde dönen bu vakıf dünyanın dört bir tarafında özgür düşünceye katkıda bulunmaya devam ediyor. Heinrich Böll’ü saygıyla anıyorum.
Söyleyeceklerim bu kadar, iyi günler.
