New York Times: Kısıtlamalar koronavirüsün yayılma hızını yavaşlatıyor

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

New York Times muhabiri Donald McNeil Jr. yeni ortaya çıkan bazı verilerden yararlanarak yazdığı yazıda, kısıtlama uygulamalarının koronavirüsün yayılma hızında düşüşe yol açtığını anlattı. 30 Mart günü New York Times’ta yayımlanan haberi özet olarak aktarıyoruz.

Tıbbi bir teknoloji firmasının ortaya koyduğu verilere göre evde kalmak ve restoranlar ile kafelerin kapalı kalması gibi önlemler, koronavirüsün en belirgin semptomlarından olan ateşlenmede ciddi bir düşüş meydana getiriyor.

ABD’deki 29 eyalette yaşayan en az 248 milyon insana evde kalmaları gerektiği söyleniyor. Kamu sağlığı yetkilileri için ise bu önlemlerin ne kadar işe yaradığını ölçmek bir hayli zor. Ancak yeni ortaya çıkan veriler bu önlemlerin kayda değer bir etkisi olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle katı sosyal mesafe kuralları hem ölüm oranlarında hem de hastanelerde ortaya çıkan aşırı kalabalıklarda düşüşe neden olabiliyor.

“Sosyal mesafeye dikkat etmek hayat kurtarıyor”

İnternet bağlantılı termometreler hazırlayan “Kinsa Health” isimli bir şirket, 22 Mart günü ateşlenme derecelerini ulusal ölçekte gösteren bir harita hazırladı. New York ve Vaşington’daki sağlık görevlilerinin de onayladığı verilere göre, sosyal mesafeye dikkat etmek hayat kurtarıyor.

Kinsa’nın termometresi kullanıcıların ateş derecelerini merkezi bir veri tabanına yüklüyor. Böylece şirket ABD’deki bütün ateşli hastalıkların boyutunu ve değişimini takip edebiliyor. Şirketin sahipleri yüksek ateşin yanı sıra diğer semptomları da bir cep telefonu uygulamasına yüklüyor. Bu uygulama da tıbbi bir yardıma ihtiyaçları olup olmadığını konusunda insanlara tavsiyede bulunuyor.

ABD’de koronavirüs tespit edildiğinden beri Kinsa ülke genelinde işleyen 1 milyon adet termometreyi dolaşıma soktu ve bu sayede 162 bin kişinin vücut ısısındaki değişimi günlük olarak ölçebiliyor. 

KinsaABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi’nden 2-3 hafta ileride”

Şirket normalde bu termometreleri grip vakalarındaki değişimi ölçmek amacıyla üretmişti. 2018 senesinde ülke çapında 500 bin termometre dağıttığından beri Kinsa’nın analizleri, verileri doktorlardan ve hastanelerden alan ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi’nin tahminlerinden 2-3 hafta önden ilerliyor.

Çarşamba günü şirketin yayınladığı verilere göre iki eyalet dışında bütün ülkedeki ateşlenme vakaları ya sabit seyrediyor ya da azalıyordu. Cuma günü yayınlanan verilere göre ise bütün eyaletlerdeki vakaların azalmaya başladığı tespit edildi. Hatta Utah ve Arizona gibi Batı eyaletlerinde yüzde 20’ye varan düşüşler yaşandığı belirtildi.

Ancak yayınlanan raporlara göre 7 Mart günü olağanüstü hal ilan edilmesine ve 12 Mart’ta da 500’den fazla insanın bir araya gelmemesine yönelik alınan kararlara rağmen Manhattan’daki ateşlenme vakaları mart ayı başında hızla artmıştı.

Kırılma noktası ise 16 Mart günü okulların kapatılması kararıydı. Ertesi gün de barlar ve restoranlar kapatılmıştı. 20 Mart günü insanlar evlerinde kalmaya teşvik edilmişlerdi. 23 Mart günü ise Manhattan’da görülen ateşlenme oranı 1 Mart seviyesinin altındaydı. 

Geçen cuma günü de New York eyaletinin yöneticileri verileri Kinsa’yı doğrularken şirketin veri elde etme hızı olarak beş gün önden gittiği ortaya çıktı. New York’tan gelen veriler hastaneye kaldırılma sayılarını ölçerken 20 Mart gününe kadar hastaneye kaldırılan toplam insan sayısının iki günde bir ikiye katlandığı belirtildi. Bir sonraki hafta ise hasta sayısının ikiye katlanması dört gün aldı. 

Cuma günü San Francisco’daki Kaliforniya Üniversitesi, Belediye Başkanı London Breed’in 16 Mart günü uygulamaya koyduğu kısıtlamalar sayesinde artık çok fazla sayıda hastanın her gün hastanelere akın etmediğini duyurdu.

Pazar günü Vaşington eyaleti de koronavirüs testlerinin yayılması ve insanların cep telefonlarında kullandıkları uygulamalar sayesinde hastalığın artış hızında düşüş başladığını söyledi.

Kinsa’nın kurucusu Inder Singh, çok sayıda arkadaşının kendisine “Tek başımıza evde oturuyoruz, kimin hasta olduğunu ise bilmiyoruz, neden böyle bir şey yapıyoruz?” diye mesaj attığını söylüyor. Inder insanların gerçekleştirdikleri fedakârlıkların hastalıkla mücadelede büyük bir yardımı olduğunu belirtiyor.

Mart ayı başında, kalabalıkların bir araya gelmesinin tehlikeli olacağı uyarılarına rağmen Florida’daki plajlarda ve barlarda adım atacak yer yoktu. Kinsa’nın haritasında bu dönemde Florida’daki ateşli hastalık ve grip sayısında ciddi bir artış yaşanmıştı.

Şirketin sözcüsü Nehru, bu dönemde Inder’in eyalet yöneticilerine ciddi uyarılarda bulunduğunu ancak bunların önemsenmediğini söylüyor. Bu yüzden sosyal medyada kendilerine ciddi tepkiler yükseldiğini belirtiyor. 

12 Mart’ta ise olağanüstü hal ilan edilmişti. Ancak ateşlenme oranları artmaya devam ediyordu. 16 Mart günü yerel okulları kapatmanın etkisi de bir hayli düşük olmuştu. 18 Mart günü ise Miami’deki barlar ve restoranlar kapatıldı. Kinsa’nın verilerine göre iki gün içinde ateşlenme oranlarında keskin bir düşüş yaşandı. Ancak bu kararlar alınmadan önceki süreçte yapılan hatalar hastalıkla mücadeleye büyük bir zarar vermiş olabilir. Florida’daki yetkililer koronavirüs vakalarının giderek arttığını belirtirken kısa süre içinde hastanelerin tamamen dolacağını ifade ediyor.

Şirket sözcüsü Nehru, ateşlenme oranında düşüş yaşanmasının vakaların veya hastaneye kaldırılan kişi sayısının hemen azalacağı anlamına gelmediğini söylüyor. Tespit edilen vaka sayısı birkaç gün daha artmaya devam edecek, çünkü hem insanlar semptomlar ilk ortaya çıktığı gün hastaneye gitmiyor hem de bütün eyaletler her gün çok daha fazla sayıda test yapıyor.

ABD Hastalık Korunma ve Kontrol Merkezi, Kinsa ile ilgili yorum yapmaktan kaçınırken Inder ise nihayet bazı kurumların Kinsa’nın verilerini incelemeyi talep ettiğini açıklıyor. Inder altı eyalet temsilcisiyle daha fazla termometre dağıtılması için harekete geçtiklerini belirtirken insanların bunun önemini yeni kavradığını söylüyor.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus