Türkiye’de ve dünyada yalan haberlerin yayılma biçimleri, dijitalleşmeyle birlikte daha karmaşık ve görünmez bir hâl aldı. Özellikle sosyal medya platformları, algoritmaların kullanıcıya benzer içerikleri sürekli sunmasıyla “yankı odaları” yaratırken, yanlış bilgilerin hızla ve sorgulanmadan dolaşıma girmesine zemin hazırlıyor. Bu süreçte duygulara hitap eden, öfke veya korku uyandıran içerikler daha hızlı yayılıyor ve çoğu zaman doğruluğu araştırılmadan paylaşılmaya devam ediyor.
WhatsApp gruplarında gizli dezenformasyon tehlikesi
Bu tablo içinde WhatsApp gibi kapalı mesajlaşma uygulamaları ise ayrı bir risk alanı oluşturuyor. Şifreli yapıları nedeniyle dışarıdan denetlenemeyen bu gruplar, “güvenilir tanıdıklar” üzerinden yayılan bilgilerin daha kolay kabul görmesine neden oluyor. Aile, arkadaş ya da mahalle gruplarında paylaşılan içerikler çoğu zaman sorgulanmadan doğru kabul ediliyor; bu da dezenformasyonun daha derin ve kalıcı etkiler yaratmasına yol açıyor. Üstelik bu içerikler çoğu zaman organize biçimde, belirli politik ya da ideolojik amaçlarla dolaşıma sokulabiliyor.
Uluslararası ölçekte bakıldığında, dezenformasyon artık sadece bireysel paylaşımların değil, devletler, siyasi aktörler ve çıkar gruplarının da dahil olduğu bir etki alanına dönüşmüş durumda. Seçim süreçlerinden toplumsal krizlere kadar pek çok kritik dönemde yanlış bilgi, kamuoyunu yönlendirmek için stratejik bir araç olarak kullanılabiliyor.
Uluslararası Basın Enstitüsü işbirliğiyle hazırlanan Gazeteci programında, İpek Yezdani’nin konuğu olan teyit.org eş kurucusu ve strateji sorumlusu Gülin Çavuş ile bu çok katmanlı mesele ele alınıyor. Programda, yalan haberlerin nasıl üretildiği, hangi kanallar üzerinden yayıldığı ve özellikle WhatsApp gruplarında büyüyen “gizli dezenformasyon” riskinin nasıl yönetilebileceği detaylı biçimde tartışılıyor.
Uluslararası Basın Enstitüsü işbirliğiyle hazırladığımız Gazeteci’de İpek Yezdani’nin konuğu, teyit.org eş kurucusu ve strateji sorumlusu Gülin Çavuş.
