Epstein Dâvâsı, teknoloji milyarderleri, Venezuela, İsrail… Amerikalı milyarderi Beyaz Saray’a taşımış olan hareket bugün birçok konuda birbirine giriyor. Nick Fuentes’in etrâfında toplanan, açıkça anti-semitist, ırkçı ve kadın düşmanı bir akım zemin kazanıyor.
Piotr Smolar (Washington’dan yazdı)
20 Kasım 2025 – LE MONDE
MAGA (Make America Great Again, [“Amerika’yı Tekrar Büyük Yap”]) dünyası birbirini yemekle meşgul. Donald Trump’ın iktidâra dönüşünün keyfi bu kadarmış. Hem ideolojik hem kişisel anlaşmazlıklar, o başarıyı sağlamış olan ittifâkı tehlikeye düşürüyor. Amerikan Başkanı ise bunlar umûrunda değilmiş gibi yapıyor. “MAGA benim fikrimdi. MAGA’nın ne istediğini herkesten iyi ben bilirim. Ve MAGA, ülkemizin müreffeh olmasını istiyor” diye hatırlattı geçenlerde, Fox News’da. Her ne kadar bu hareketin babasının kim olduğuna pek îtiraz edilemese de, geleceği için savaş başladı bile. Anayasaya göre 2028’de yeni bir başkanlık dönemi için adaylığını koyamayacak olan Trump, git gide daha az işin içinde ve otoritesinin çatırdadığını görüyor.
Bu çarpışma, onun sözlerini âyin gibi tekrarlayan Trumpperestler’i ilgilendirmiyor. Bilhassa Kongre’de bulunan geleneksel siyâsî akımlar arasında da görülmüyor. Milliyetçi popülizmin esas olarak internetteki kendi ekosisteminde vuku buluyor o çarpışma. Bu bir saflık dâvâsı, kurucu “America First” (“Önce Amerika”) kavramını tanımlama dâvâsı; kendi fikirlerinin taşıyıcısı olarak Başkan’ı gören fraksiyonları içeriyor.
Donald Trump’ın teknoloji milyarderleriyle yakınlığı, yüksek uzmanlıktaki yabancı çalışanlar için vizeleri savunması, Venezuela’ya bir askerî müdâhaleye can atması, Arjantin’e vaat ettiği inanılmaz yardım (40 milyar dolar, yani yaklaşık 35 milyar euro), İsrail’e sürekli jestler yapması ya da alternatif ifâde özgürlüğü akımına yaklaşımı: Bunların hepsi içerideki tansiyonu artırıyor.
X’te 1,4 milyon tâkipçisi olan yönetmen ve sunucu Mike Cernovich, 14 Kasım’da, doğrudan yönetime saldırmaksızın şunu yazıyordu: “Kısa süre önce Washington’ı ziyâret ettiğimde, herkes yolsuzluğun nasıl açık açık yapıldığını konuşuyordu. Târih kitaplarına girecek düzeyde bir yolsuzluk çarkı bu.” Saldırılar bâzen, hayal kırıklığına uğramış olan en sâdık tâkipçilerden geliyor. Marjorie Taylor Greene vakası bir sembol değerinde. MAGA hareketi bir âile olsa, o da bu âilenin ablası olurdu. Uzun süre Donald Trump’ın ateşli savunucusu olan bu Georgia temsilcisi, imajını düzeltmeye karar verip onunla ilişiği kesti. Başkan’ın dünya işlerine kendini aşırı kaptırıp Amerikalılar’ın gündelik yaşamını boşladığını düşünüyor.
Trump’ın başı kendi sâhasında dertte
Ama ilişiklerinin kesilmesinin temel nedeni, 2019’da hapiste ölen finansçı ve cinsel tâcizci Jeffrey Epstein’ın adıyla anılan skandal oldu. Marjorie Taylor Greene, Kentucky’li meslektaşı Thomas Massie ile birlikte bu dâvâ patlak verir vermez o sırada reşit olmayan kurbanlardan yana tavır alan ve soruşturma dosyasının yayınlanması için bir yasa çıkarılmasını isteyen tek Cumhuriyetçi kadın temsilci oldu — o yasa sonunda Kongre’de oylanarak kabul edildi ve Donald Trump tarafından 19 Kasım’da imzâlandı. 18 Kasım Salı günü, Greene yine kurbanlarla berâber Capitole’un önündeydi.
Günler boyunca Trumpçılar’ın küfür ve tehditlerine mâruz kaldıktan sonra, MAGA dünyasını “çok rahatsız eden” bu dosyada “saçmalıklar yapılmasına Amerikalılar’ın artık müsâmaha göstermeyeceklerini” düşündüğünü söyledi. “[Trump] için, onun politikaları ve America First [“Önce Amerika”] için dövüştüm. Bu kadınlarla berâber durduğum için bana hâin muamelesi yaptı (…) Hâinliğin ne olduğunu müsâade ederseniz ben söyleyeyim size. Yabancı ülkelere ve sâdece kendine hizmet eden bir Amerikalı, hâindir. Vatansever ise, ABD’ye hizmet eden bir Amerikalı’dır.”
Şimdiye kadar sağda hiç kimse Donald Trump’a hâin demeye cesâret etmemişti. Kendi ayrıcalıklı sâhasında milyarderin başı dertte gibi görünüyor: İhlâl sâhasında. On yıldır, aşırılıkçılığı merkeze yerleştirdi, komploculuğu herkese yaydı. Kasım 2022’de Florida’daki rezidansı Mar-a-Lago’ya akşam yemeğine neo-Nazi Nick Fuentes’i yanında rapçi Kanye West –ünlü Ye– ile o dâvet etmişti. Yahudiler’i “dünyadaki tüm savaşların” sorumlusu olarak gören ve îdam edilmelerini isteyen aynı Fuentes’in popülerliğindeki artışı saptayınca, o simgesel ânı akla getirmemek mümkün mü?
“MAGA öldü”: 12 Kasım’da Nick Fuentes bu kısa mesajı X üzerinden yolladı; daha önce Temmuz ayında dile getirdiği kışkırtıcı ifâdeyi tekrarlıyordu. Bu ifâde, taraftarlarına takılan adla “groypers” arasındaki çekiciliğini gösteriyor. Şu son yıllarda birçok kez, 10 Eylül’de öldürülen Charlie Kirk’ün örgütü Turning Point USA’in kampüslerdeki toplantılarında kargaşa çıkarmayı denemişlerdi. Bu iki hareket aynı kitleye hitap ediyorlar: Az politize olmuş muhâfazakâr gençlere.
Groypers’ın oluşturduğu hareketlilik sâdece anti-elitist değil; aynı zamanda anti-demokratik, anti-semitist, ırkçı, homofobik/eşcinsel düşmanı. Komplocu kaynaklardan esinleniyorlar. Bütün bu toksik dürtüler, virilist/erkeksi şakaların havada uçuştuğu internet üzerinden mem’ler ve montajlarla dağıtılıyor. (Ç.N: Mem: Dawkins’e göre, nesiller değiştikçe, kültürel ve sosyal içerik bir sonraki nesle mem’ler tarafından aktarılmaktadır. Bu tıpkı biyolojik içeriğin DNA tarafından aktarılması gibidir. Fakat mem’ler, DNA gibi mikroskop altında görülebilen somut bilgi kodları değildir; daha çok soyuttur. Bu bakımdan sosyolojik gen denebilir.)
Bir kırılma hattı olarak İsrail
“Kadın bedeninin mal gibi görülmesini yücelten, utanç verici ve edimsel (performatif) bir öfkeyi teşvik ediyorlar” diye açıklıyor, Washington Amerikan Üniversitesi’nde kutuplaşma ve aşırılıkçılık üzerine çalışmalar laboratuvarı Peril’in yöneticisi Cynthia Miller-Idriss. “‘Senin bedenin, benim seçimim’ formülü, bu şekilde bir viral hâline geldi. Beyazlar’ın üstünlüğünü savunanlarla kadın düşmanlığı (misogynie) arasında derin örtüşmeler görülüyor. Beyaz bir etnik devlet hakkındaki tüm fantazmaları, nüfustaki değişimi tersine çevirmek için boyun eğdirilen beyaz kadınların çocuk yapma kapasitelerine dayanıyor.”
Bu araştırmacı, grouypers’ın şu özelliği üzerinde ısrarla duruyor: “Üyelerinin listesi bulunan ya da hiyerarşik hücre yapısında bir grup değil bu. Skinheads’deki/Dazlaklar’daki montlar, sıfıra vurulmuş kafalar ve savaş botlarıyla olduğu gibi bir örnek giyinmiyorlar. Her şey bulanık ve akışkan.”
Nick Fuentes, sağın diğer tartışmalı çehresi Tucker Carlson’ın onu Ekim sonunda yayınına dâvet ederek şöhret kazandırmasına kadar muhâfazakârlıkla sınırlı biriydi. Nazizm MAGA hareketi içinde çözünüyor mu yoksa? Tucker Carlson onu hayret verici bir biçimde kibarca ağırladı; oysa birkaç ay önce, İsrail’le geleneksel ittifâkın savunucusu Teksas senatörü Ted Cruz karşısındaki hınç dolu tavrı hâlâ hatırlardaydı. İbrânî devleti, sağın içindeki Amerikan vatanseverliğinin testiymişçesine, ortadan bir kırılma hattı hâline gelmiş durumda.
Nick Fuentes’in Tucker Carlson’ın yayınına çıkması, klasik muhâfazakârlar arasında, ya da tüm platformlar üzerinde 30 milyon sâdık izleyicisi olan Ben Shapiro gibi MAGA hareketinin diğer şahsiyetlerinde bir tepki dalgasına yol açtı. Donald Trump ise Tucker Carlson’ın dâvetli seçimi husûsundaki kalitesini ve onun özgür olduğunu vurgulamakla yetindi.
Zenginleştirmeyi dilediği MAGA mîrâsını düşünen Başkan Yardımcısı J. D. Vance, kendini zor bir tercih yapma durumunda buldu. 2024’te Donald Trump’la yakınlaşmasında ve başkan yardımcılığına atanmasında önemli bir rol oynamış olan Tucker Carlson’ı kınaması mı gerekiyordu? İmkânsızdı bu. Eski Ohio senatörü Vance, kabîle usûlünce işleyen dar bir çembere neredeyse sınırsız bir güven duymayı Başkan’dan öğrenmişti. Oğlu Buckley bizzat J. D. Vance’in sözcü yardımcısı olan Tucker Carlson’ın durumu da böyleydi.
Fox News sunucusu Carlson, ABD’ye yeni göçmen dalgalarının gelişiyle Beyaz Hıristiyan çoğunluğun soyunun tükenme tehdidi altında olduğunu ileri süren ırkçı “büyük yer değiştirme” teorisinin destekçisi hâline geldi. 2023’te o kanaldan ayrıldıktan sonra, Tucker Carlson aşırı sağın izolasyonist ve komplocu kanadına geçti. Elon Musk’ın sosyal medya ağı X’te bayıla bayıla yaydığı söyleşi yayınının prodüksiyonunu kendi yaptı. Nâne, kahve ya da tarçın kokulu nikotin paketleri üreten, ALP adında bir firma kurdu; Beyaz Saray ya da Kongre’deki Cumhuriyetçiler arasında bu paketler kapışılıyor. Bunların cinsel gücü artırdığını bile iddia etmişliği var.
Irkçı fikirlerin sıradanlaşması
Amerikan sağındaki bu aşırılıkçı kanadın değişimi hızlanıyor. Artık Budapeşte’ye yerleşmiş olan muhâfazakâr yazar Rod Dreher, kısa süre önce Washington’a yaptığı resmî ziyârette Macaristan Başbakanı Victor Orban’a eşlik etti. Bu ziyâret hakkında anlattıkları çok dikkat çekti. Rod Dreher Macar heyetiyle birlikte J. D. Vance’in yanında bir buçuk saatlik bir görüşmede bulunmuştu. Baş başa yaptıkları kısa bir sohbette ona, Nick Fuentes’in ve “yeni radikalizm”in ne kadar tehlikeli olduklarını söylemiş.
Washington’da yaptığı fikir teâtîlerinin sentezini çıkaran Rod Dreher’e göre, Kongre’deki ve Cumhuriyetçi çevrelerdeki gençlerin –seçilmişlerin değil, ama danışmanların ve onların etrafındaki çırakların– %30 ilâ 40’ı Nick Fuentes fanı. Başka muhâfazakârların karşı çıktığı Rod Dreher’in bu değerlendirmesini doğrulamak imkânsız. Ama Politico sitesinin Ekim ayı ortasında yayınladığı bir araştırmada, ırkçı ve anti-semitist fikirlerin bu sıradanlaşması görülüyor ve partinin müstakbel kadrolarını oluşturacak olan Genç Cumhuriyetçiler’in aralarındaki özel konuşmaların içeriği açığa vuruluyordu. Bu konuşmalarda, Hitler’e yapılan atıflar ve şiddet teşvikçiliği yaygın olarak görülüyordu.
“Hıristiyan olmanızın anti-semitizme karşı herhangi bir aşı işlevi yerine getirdiğini düşünüyorsanız, yanılıyorsunuz” diye yazıyor Rod Dreher. “Genç Hıristiyanlar bile –anladığıma göre, özellikle geleneksel Katolikler– gırtlaklarına kadar anti-semitizme batmışlar. Hattâ, gayrı resmî sosyal ağlarına kimin girip giremeyeceğine karar verirken bunu belirleyici bir ölçüt olarak kullanıyorlar.” Rod Dreher’e göre, gençlerin Fuentes’in bütün fikirlerini benimsedikleri anlamına gelmez bu; ama “en sevdikleri şey, ondaki bu hiddet ve tabuları yıkma konusundaki bu azim”.
Herkesin kendi yazdıklarını yayınlayabildiği Substack platformundaki bu çok uzun metinde, Rod Dreher çok önemli bir şeyden bahsetmiyordu: Onun verdiği alarma J. D. Vance’in cevâbı. Oysa Başkan Yardımcısı, karmakarışık Trumpçı ittifak içindeki bu yüzleşmeleri sağlıklı buluyor gibi. Bulunduğu mevkiden dolayı, MAGA dünyası içinde kurumsal bir meşrûluğunun olamayacağını da biliyor. Üstelik J. D. Vance MAGA tabanındaki ırkçı kanat nazarında âilesi nedeniyle bir kırılganlık arz ediyor: Karısı Usha ne Beyaz ne de Hıristiyan. Nick Fuentes’in kafayı taktığı noktalardan biri bu: “Hintli bir karısı olan ve çocuğuna Vivek adını koyan bir adamın Beyaz kimliğini savunmasını bekleyebilir misiniz?” demekteydi, Temmuz 2024’te.
Bunun ardından, J. D. Vance bu sözlerin “MAGA hareketi içinde hiç yeri olmadığı”nı ve bunları söyleyen kişinin “tam bir loser/tutunamayan” olduğunu belirtiyordu. Hâlihazırdaki sessizliği ise daha da mânîdar. Her iki durumda da kaybetmeye mahkûm bir seçeneğin tercümesi: Ya çok radikalleşmiş bir gençliği kendinden uzaklaştıracak, ya da Donald Trump’ın zaferlerinde anahtar rolü oynayan ateşli İsrail yanlısı yerleşik bir Evanjelist kitleyi kendine düşman edecek.
İlerici görüşleri bulunan eski bir komedyen olup liberteryen bir MAGA animatörü hâline gelen Dave Rubin, sağı, Nick Fuentes’in simgesi olduğu savrulmalara karşı uyardı; “Hitler ekibi”ni dışlamanın, yerine getirilmesi gereken asgarî koşul olduğunu belirtti. X üzerinden yolladığı bir mesajda, J. D. Vance’i sorguladı: “Git gide daha çok çatlaklar arz eden ittifâkımızı bir arada tutmayı denediğinizi biliyorum; ama siz bir lider olmak için seçildiniz, akıllarına her eseni piyasaya süren trolleri izlemek için değil.” Hareketi saran metastazların gerçek boyutunu hesâba katmayan iyimser bir yaklaşım bu. “GOP’ta [Grand Old Party] bir Nazi sorunu var” diye yazıyor X’te, Donald Trump’ın çok takdir ettiği komplocu influencer Laura Loomer. “Bu haberi iletin ona. Ara seçimleri vahim bir biçimde kaybedeceğiz.”
