Ben Devri’nin yeni bölümünde konuk olan Kreşendo kurucusu Beril Sarıaltun, Müzikte Eşitlik: Türkiye’de Müzisyenin Durumu başlıklı raporun öne çıkan bulgularını ve müzik sektöründeki yapısal sorunları değerlendirdi. Harun Şahnacı’nın yönelttiği sorular eşliğinde Sarıaltun, Türkiye’de müzik ekonomisinin büyüklüğü ile müzisyenlerin yaşam koşulları arasındaki çarpıcı uçuruma dikkat çekti.
Raporda yer alan verilere göre, müzisyenlerin yalnızca yüzde 37’si müzikten elde ettiği gelirle geçinebiliyor, yüzde 55’i ise aylık 0–15 bin TL aralığında kazanç bildiriyor. Sarıaltun bu tabloyu şu sözlerle özetledi:
“Canlı ve kayıtlı müzikten milyonlarca lira dönüyor ama ortalama müzisyen yoksulluk sınırının çok altında yaşıyor.”
Eşitsizlik, güvencesizlik ve görünmeyen emek
Kreşendo’nun raporu yalnızca ekonomik göstergelere değil, sektördeki eşitsizliklere de ışık tutuyor. Kadın müzisyenlerin yüzde 40’ı dışlanma, taciz veya sansür yaşadığını belirtirken, LGBTİQ+ müzisyenlerin yüzde 53’ü ayrımcılığa maruz kaldığını ifade ediyor. Müzisyenlerin yalnızca yüzde 12’sinin sigortalı çalışıyor olması, güvencesizliğin sektör genelinde yapısal bir sorun haline geldiğini ortaya koyuyor.
“Bu rapor bir alarm ama aynı zamanda bir başlangıç”
Söyleşide Şahnacı’nın “Bu raporun bir devamı olacak mı, Kreşendo sektörel örgütlenmede nasıl bir rol üstleniyor?” sorusuna yanıt veren Sarıaltun, Kreşendo’nun konumunu net bir şekilde tanımladı:
“Biz örgütlenmenin doğrudan aktörü değil, bu süreci destekleyen ve görünür kılan bir yapı olmalıyız. Müzisyenlerin öz örgütlülüğü kritik.”
Sarıaltun’a göre rapor, tek başına bir sonuç değil; kültür politikaları, yerel yönetimler, meslek birlikleri ve kamu kurumları için somut bir yol haritası sunan başlangıç noktası niteliğinde.
Canlı müzik ve bölgesel uçurum
Programda Türkiye’nin farklı şehirlerinde müzik üretim koşullarının ciddi biçimde değiştiği de vurgulandı. İstanbul dışındaki kentlerde organizatör, menajer ve iletişimci eksikliğinin daha derin hissedildiğini belirten Sarıaltun, bu durumun gelir eşitsizliğini ve kırılganlığı artırdığını ifade etti.
Kreşendo’nun hedefi: Kapsayıcı ve sürdürülebilir bir müzik ekosistemi
2021 yılında kurulan Kreşendo, festival yapıları, “Benim Şehrim Benim Sesim” gibi doğrudan müzisyenleri destekleyen programlar ve araştırma çalışmalarıyla Türkiye’de kapsayıcı bir müzik ekosistemi oluşturmayı hedefliyor. Kreşendo, yaklaşan 5. yılında daha derinlemesine, alan bazlı yeni araştırmalarla müzik sektörüne katkı sunmayı planlıyor.
