Çocukların şiddet ve istismardan korunması için kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, 157 sayfalık taslak raporunu tamamladı. Raporda sosyal medya ve dijital platformlara yaş doğrulama, otomatik filtreleme, ebeveyn kontrolü ve yapay zekâ destekli denetim sistemleri getirilmesi öneriliyor.
Meclis Araştırma Komisyonu, çocukların her türlü şiddet, ihmal ve istismardan korunması amacıyla hazırladığı taslak raporunu tamamladı. 157 sayfadan oluşan rapor, internet ortamında alınması gereken koruyucu tedbirlere ilişkin kapsamlı öneriler içeriyor.
Sabah gazetesinden Burcu Şen’in haberine göre rapor, geleneksel medya, dijital yayın platformları ve internet ortamında çocuk güvenliğine yönelik çok sayıda tavsiye sunuyor. Öneriler arasında sosyal medya fenomenleri ve içerik üreticilerine yönelik etik kuralların belirlenmesi bulunuyor.
Sosyal medyaya yapay zekâ destekli denetim sistemleri öneriliyor
Rapor, çocukların zararlı içeriklere erişimini engellemek için yaş doğrulama, içerik sınıflandırma ve otomatik filtreleme sistemlerinin kullanılmasını öneriyor. Ebeveyn kontrol mekanizmalarının da bu süreçte yaygınlaştırılması gerektiği belirtiliyor.
Cep telefonu kullanımında çocukları zararlı içeriklerden korumak için güvenlik ayarları ve çocuk koruma paketlerinin standart özellik olarak cihazlara entegre edilmesi tavsiye ediliyor. Bu önlemlerin üretim aşamasında cihazlara dahil edilmesinin hedeflendiği ifade ediliyor.
Yaptırımların artırılması gündemde
Sosyal medya ve dijital platformların yapay zekâ destekli içerik denetimi kurması, hızlı bildirim değerlendirme mekanizmaları oluşturması ve çocuk haklarına dayalı tasarım ilkelerini hayata geçirmesi isteniyor. Çocukların yetişkin içeriklerine erişimini engellemeyen sosyal medya platformlarına yönelik yaptırımların artırılması da öneriler arasında yer alıyor.
Bu düzenlemenin dijital platformlar üzerinde daha etkili bir denetim sağlaması öngörülüyor ancak uygulamanın nasıl gerçekleşeceğine dair detaylar raporda netleştirilmemiş durumda.
Çocuk hakları müfredata girecek
Okul öncesi dönemden başlayarak tüm eğitim kademelerinde, yaş gruplarına uygun hazırlanan eğitim programları ile çocukların haklarını ve şiddetsiz iletişimi öğrenmelerini içeren zorunlu bir dersin müfredata eklenmesi öneriliyor. Bu dersin hangi sınıf seviyelerinde nasıl uygulanacağına dair ayrıntılara raporda yer verilmemiş.
Suça sürüklenen çocuklara rehabilitasyon programları
Rapor, suça sürüklenen çocukların topluma kazandırılması amacıyla alanda görev yapan uzmanların sayısının ve mesleki yeterliliklerinin artırılmasını öneriyor. Rehabilitasyon ve topluma yeniden uyum odaklı projelerin geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Suçun önlenmesine yönelik risk etmenlerini azaltacak aile ve toplum temelli programların uygulanması da tavsiyeler arasında bulunuyor. Komisyonun hazırladığı 157 sayfalık taslak raporun ne zaman TBMM Genel Kurulu’na sunulacağı henüz açıklanmadı.
Avustralya’da da benzer bir uygulama başladı
Avustralya’da da benzer bir uygulama 10 Aralık’ta yürürlüğe girdi. Hükümet, Facebook, X (Twitter), Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Threads, Reddit ve Kick’in aralarında yer aldığı 9 sosyal medya sitesine 16 yaş altı çocukların girmesini yasakladı.
Yeni yasaya göre, teknoloji şirketleri 16 yaş altı kullanıcıların hesaplarını kapatmak ve yeni hesap açılmasını önlemek için “makul adımlar” atmak zorunda. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen firmalar 50 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 32,5 milyon ABD doları) kadar para cezasına çarptırılabilecek.
