Venezuela saldırısının ardından New York Times’a (NYT) konuşan ABD Başkanı Donald Trump, ittifakları ve küresel normları dışlayan bir dünya düzenini açıkça anlattı. Trump’ın “Uluslararası hukuka ihtiyacım yok, beni durdurabilecek tek şey kendi ahlakım” dediği bu röportaj, Washington’un güce dayalı yeni dış politika çizgisini çok net bir şekilde ortaya koyuyor.
Donald Trump’ı kim durdurabilir?
ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’da Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun alıkonulması ve ülkenin fiilen kontrol altına alınmasının ardından New York Times’a verdiği kapsamlı röportajda, uluslararası düzenin nasıl şekillenmesi gerektiğine dair dikkat çekici açıklamalarda bulundu.
Trump, röportaj boyunca uluslararası hukuk, ittifaklar ve çok taraflı kurumlar yerine “ulusal güç”, “askeri kapasite” ve kişisel karar alma yetkisini öne çıkaran bir yaklaşımı savundu.
“Venezuela’da uzun süre kalacağız”
Trump, ABD’nin Venezuela’da ne kadar süreyle kalacağı sorusuna “bir yıldan çok daha uzun” yanıtını verdi. Saldırının ardından yönetimi içinden gelen yumuşatıcı açıklamalara rağmen Trump, ABD’nin ülkeyi fiilen yönettiği iddiasını sürdürdü.
Caracas’ta düzenlenen operasyonun uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendirilmesine ilişkin soruya ise, “Uluslararası hukuka ihtiyacım yok” yanıtını verdi.
Peki Trump’ı kim durdurabilir?
Trump’a göre küresel ölçekte kendi yetkilerini sınırlayan tek unsur “kendi ahlakı ve zihniyeti”.
Trump, geçici yönetimle “çok iyi anlaştığını” söylerken, Venezuela’nın petrolünün ABD tarafından alınacağını ve ülkeye “ihtiyaç duyduğu paranın verileceğini” ifade etti.
Grönland mı, NATO mu?
Trump, Venezuela saldırısının hemen ardından ABD’nin Grönland’ı “ilhak etmesi” yönündeki söylemini de yineledi. Röportajda, askeri üslerin genişletilmesi ya da mevcut anlaşmalar yerine doğrudan mülkiyet vurgusu yaptı.
“Bir şeye sahip olmak, kira ya da anlaşmayla elde edemeyeceğiniz psikolojik bir güç verir” diyen Trump, bunun başarı için gerekli olduğunu savundu.
New York Times muhabirlerinin Grönland ile NATO ittifakı arasında bir tercih yapıp yapmayacağı sorusuna doğrudan yanıt vermekten kaçınan Trump, bunun “bir seçim haline gelebileceğini” kabul etti. NATO için ise “ABD olmadan etkisiz” değerlendirmesinde bulundu ve Avrupa’ya “kendine çeki düzen verme” çağrısı yaptı.
Tayvan “şimdilik güvende”
Trump, Venezuela’daki müdahalenin Çin’e Tayvan konusunda emsal oluşturup oluşturmayacağı sorusunu kesin bir dille reddetti. Venezuela’yı “gerçek bir tehdit” olarak tanımlayan Trump, iki durumu kıyaslanamaz bulduğunu söyledi.
Çin lideri Şi Cinping’in Tayvan’a yönelik olası adımlarının “kendi kararı” olduğunu ifade eden Trump, statükonun değişmesinden “çok mutsuz olacağını” dile getirdi.
Trump’a göre Çin, kendi başkanlığı döneminde Tayvan’a askeri müdahalede bulunmayacak. “Bunu belki benden sonra yapar, ama benim başkanlığımda yapacağını sanmıyorum” sözleriyle bu güvenini dile getirdi.
Nükleer silahlar: ABD-Rusya anlaşması bitebilir mi?
Trump, ABD ile Rusya arasında kalan son stratejik silah kontrol anlaşması olan New START’ın süresinin dolmasına izin verebileceğini söyledi.
“Biterse biter. Daha iyisini yaparız” diyen Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in anlaşmayı gönüllü olarak sürdürme teklifine açık bir yanıt vermedi.
Bu anlaşma, iki ülkenin nükleer başlık sayısını ve taşıyıcı sistemlerini sınırlıyor. Silah kontrolü savunucuları, anlaşmanın sona ermesi halinde iki ülkenin de sınırlamaların ötesine geçmesinden endişe ediyor. Trump ise yeni bir anlaşmaya Çin’in de dahil edilmesi gerektiğini savundu.
Kuralsız güç siyaseti
New York Times, yaklaşık iki saat süren röportaj boyunca Trump’ın son derece rahat, gündelik ve zaman zaman “komplocu” bir tavır sergilediğini aktardı.
Röportaj sırasında, Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro’dan gelen bir telefon üzerine Trump’ın gazetecileri susturarak görüşmeyi başlatması bu atmosferin örneklerinden biri olarak aktarıldı.
Trump, sağlık durumuna ilişkin sorularda da sakin bir tutum sergilerken, kilo verme ilaçlarıyla ilgili bir soruya “Muhtemelen almalıyım” diye yanıt verdi.
NYT muhabirleri röportaj genelinde Trump’ın, kendisini uluslararası normlarla sınırlı görmeyen ve başkanlık gücünü kişisel karar alma alanı olarak yorumlayan bir lider profili çizdiğini vurguladı.
