Savaşın üzerinden yıllar geçse de Avrupa’ya sığınan milyonlarca Ukraynalı için belirsizlik sürüyor. Çoğu bir gün evine dönmeyi umut etse de güvenlik riskleri, yıkım ve ekonomik zorluklar geri dönüşü şimdilik imkânsız kılıyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı 2022’de işgal etmesinin ardından milyonlarca Ukraynalı ülkesini terk etmek zorunda kaldı. Aradan geçen yıllara rağmen, Avrupa’ya dağılan mültecilerin büyük bölümü hâlâ belirsizlik içinde yaşıyor ve çoğu bir gün evine geri dönebilmeyi umut ediyor. Ancak savaş devam ettikçe, bu umut giderek daha uzak ve belirsiz hale geliyor.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) verilerine göre, yerinden edilen Ukraynalıların büyük çoğunluğu savaş sona erdiğinde ülkelerine geri dönmeyi planlıyor ya da en azından bunu umut ediyor. Ancak güvenlik riskleri, yıkılan evler ve zarar gören altyapılari, bu dönüşü şimdilik imkansız hale getiriyor.
Birçok mülteci evlerinin tamamen yıkıldığını ya da artık yaşanamaz halde olduğunu söylüyor. Bazıları ise yaşadıkları şehirlerin hâlâ bombardıman riski altında olduğunu ve geri dönmenin çok tehlikeli olacağını anlatıyor.
Bu nedenle geri dönüş, birçok kişi için gerçek bir plan olmaktan çok, geleceğe dair bir umut olarak kalmaya devam ediyor.
Avrupa’da geçici bir hayat, kalıcı bir belirsizlik
Reuters’ın haberine göre, Avrupa’ya dağılan milyonlarca Ukraynalı geçici koruma statüsü ile yaşamaya devam ediyor. Ancak savaşın ne zaman biteceğinin bilinmemesi, insanların hayatlarını planlamasını zorlaştırıyor ve onları bir tür bekleme halinde bırakıyor.
Bazı mülteciler iş bulup yeni bir hayat kurmaya çalışıyor, bazıları ise hâlâ geçici barınma merkezlerinde yaşıyor. Birçok kişi geleceğinin nerede olacağını bilmiyor. Avrupa’da mı kalacaklar, yoksa Ukrayna’ya geri mi dönecekler, bunu kendileride bilmiyor.
Bu belirsizlik özellikle çocuklu aileler için daha zor bir durum yaratıyor. Aileler çocuklarının eğitimine devam etmesini istiyor ama aynı zamanda bir gün geri dönme ihtimalini de kaybetmek istemiyor.
Bazı mülteciler sömürü ve kötü çalışma koşullarıyla karşılaşıyor
International Women’s Media Foundation (IWMF) tarafından yayımlanan bir rapora göre, bazı Ukraynalı mülteciler Avrupa’da ekonomik sömürüye maruz kalıyor.
Bazı mültecilerin düşük ücretlerle çalıştırıldığı, uzun saatler boyunca çalışmaya zorlandığı ve bazen resmi sözleşme olmadan istihdam edildiği belirtiliyor. Bu durum, mültecilerin hem ekonomik hemde sosyal olarak daha savunmasız hale gelmesine neden oluyor.
Özellikle kadınlar, dil bilmeyenler ve yalnız yaşayan mülteciler daha büyük risk altında bulunuyor. Bazı mülteciler çalıştıkları halde geçimlerini sağlamakta zorlandıklarını ve yeterli destek alamadıklarını söylüyor.
Geçici hayat uzadıkça, belirsizlik daha da derinleşiyor
Avrupa Birliği ülkeleri Ukraynalı mültecilere geçici koruma sağlamaya devam ediyor. Ancak savaşın uzaması, bu geçici durumun giderek daha kalıcı hale gelmesine neden oluyor.
Bazı mülteciler artık Avrupa’da bir hayat kurmuş durumda. İş buldular, çocuklarını okula göndermeye başladılar. Ama buna rağmen, çoğu kendisini hâlâ geçici hissediyor ve tamamen ait hissetmediklerini söylüyorlar.
Birçok kişi için hayat ikiye bölünmüş gibi. Bir tarafta geride bıraktıkları evleri, diğer tarafta ise mecburen kurdukları yeni bir hayat var.
Ve savaş devam ettikçe, milyonlarca insan için en büyük soru hâlâ cevapsız kalmaya devam ediyor: Eve geri dönebilecekler mi, yoksa bu geçici hayat kalıcı mı olacak.
