Güney Kıbrıs’ta görülen şap hastalığı nedeniyle en az 13 bin hayvanın itlaf edilmesi planlanıyor. Yetkililer, ada ekonomisi için kritik önemdeki hellim (halloumi) üretimini korumak amacıyla geniş çaplı aşılama başlattı.
Güney Kıbrıs yönetimi, ülkenin güney kıyısına yakın dört yerleşimde tespit edilen şap hastalığını kontrol altına almak için binlerce keçi, koyun, sığır ve domuzu aşılayacağını açıkladı. Salgından şu ana kadar 11 çiftlik etkilendi.
Tarım ve Çevre Bakanı Maria Panayiotou, Avrupa Birliği (AB) uzmanlarının hastalığın merkez üssü kabul edilen bölgenin üç kilometre çevresinde başlatılan ilk aşılama turunu denetlemek üzere adaya geldiğini söyledi. Bölgeye giriş yapan araçlar dezenfekte edilirken, biyogüvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı.
Şap hastalığı yüksek ateş ve ağız içinde yaralara yol açıyor, süt verimini ciddi biçimde düşürüyor ve hayvanları zayıf bırakıyor. Yetkililer, virüsün yayılmasını engellemek için sıkı karantina uygulandığını belirtiyor.
(Fotoğraf: Petros Karadjias, AP)
13 bin hayvan itlaf edilecek
Güney Kıbrıs Veteriner Hizmetleri yetkilileri, şu ana kadar 263 sığırın itlaf edildiğini, 13 bin koyun, keçi ve domuzun daha yok edileceğini açıkladı. Hayvanların belirlenen alanlara gömüleceği bildirildi.
İlk etapta, adanın kuzeyinden temin edilen 10 bin doz aşı kullanılacak. Avrupa’daki üreticilerden sipariş edilen 500 binden fazla dozun ise kısa süre içinde ulaşması bekleniyor. Aşılama alanının 10 kilometrelik bir yarıçapa genişletilebileceği ifade edildi.
Salgının ilk olarak 2025’in sonunda adanın kuzeyindeki çiftliklerde ortaya çıktığı belirtiliyor. Güney Kıbrıs yönetimi, daha önce AB destekli bazı aşı dozlarını kuzeydeki üreticilere vermişti. Türk tarafının bu dozların bir kısmını geri vermeyi kabul ettiği açıklandı.
Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, hastalığın kuzeyden “muhtemelen yasa dışı faaliyetler yoluyla” yayılmış olabileceğini söyledi ancak ayrıntı paylaşmadı.
Ada 1974’ten bu yana fiilen ikiye bölünmüş durumda. Uluslararası alanda tanınan hükümet güneyde bulunuyor ve 2004’ten beri Avrupa Birliği üyesi.
Hellim ihracatı tehlikede mi?
Yetkililer özellikle hellim üretimini korumaya odaklanmış durumda. Izgarada pişirilebilen beyaz peynir hellim, son yıllarda AB, Birleşik Krallık ve Avustralya pazarlarında hızla büyüdü. 2025’in ilk yarısında hellim ihracatı 200 milyon euronun üzerine çıkarak ada ekonomisinin en güçlü kalemlerinden biri haline geldi.
Peynir üreticileri, üretim ve ihracatın mevcut güvenlik protokolleri sayesinde sürdürüldüğünü belirtiyor. Bakanlık ise et tüketiminin, aşılamadan sonra da güvenli olduğunu vurguladı.
Şu ana kadar 11 çiftlik dışında yeni vaka tespit edilmediği bildirildi. Ancak dezenfeksiyon ve test uygulamalarının aylarca sürebileceği ifade ediliyor.
Kaynak: AP
