İSTANBUL (Medyascope) – İstanbul Hepimizin Girişimi’nin hazırlayıp sunduğu, Şehir Hepimizin programında bu hafta Gürhan Ertür ve Tuğçe Tezel’in konuğu Dr. Şehir Plancısı Fatma Gül Eryıldız Şenvardar oldu. Şenvardar, İstanbul’un Fatih ilçesinde yaşayan Suriyelilerin konuta erişim süreçlerini, mekana yerleşme dinamiklerini ve konut piyasasını değerlendirdi.
Dr. Şehir Plancısı Fatma Gül Eryıldız Şenvardar, İstanbul’da yaşayan Suriyeli sığınmacıların konuta erişim süreçlerini ve kentsel eşitsizlikleri değerlendirdi. Şenvardar, özellikle Fatih ilçesi üzerinden yürüttüğü doktora araştırmasının bulgularını paylaşarak, göçmenlerin yalnızca ekonomik değil, hukuki ve toplumsal engellerle de mücadele ettiğini söyledi.
“Konut, kentte var olma hakkının ilk somut zemini”
İstanbul Teknik Üniversitesi’nde tamamladığı “Zorunlu Dış Göçmenlerin Konuta Erişim Yolları ve Mekâna Yerleşme Dinamikleri: Fatih/İstanbul Örneği” başlıklı doktora çalışmasının göç ve konut ilişkisine odaklandığını anlatan Fatma Gül Eryıldız Şenvardar, araştırmayı yapma nedeninin kentlerde yaşayan sığınmacıların gündelik hayat deneyimlerini anlamak olduğunu söyledi.
Şenvardar, göç literatürünün çoğunlukla sınır geçişleri ve hukuki statüler üzerine yoğunlaştığını belirterek, “Sığınmacılar şehir içinde nasıl bir eve yerleşiyorlar? O kapıyı kim açıyor, kim kapatıyor?” sorusunun peşine düştüğünü ifade etti. Fatma Gül Eryıldız, konutların yalnızca fiziksel bir mekan değil, sığınmacıların kentte kurduğu ilişkinin temel belirleyicilerinden biri olduğunu söyledi:
“Bir mahalleye yerleşmek, kira kontratı yapabilmek ya da yapamamak, adres kaydı alabilmek, komşularıyla ilişki kurmak, emlakçıyla pazarlık etmek, bunlar hepsi aslında gündelik hayatta var olduklarını gösteren bir şey.”
Neden Fatih?
Araştırmasını İstanbul’un Fatih ilçesinde yürüten Şenvardar, ilçenin tarihsel olarak hem iç hem de dış göç alan bir merkez olduğunu vurguladı:
“Peki neden Fatih? Fatih benim için özel bir yer. Ankara’dan İstanbul’a üniversite için geldiğimde ilk burada oturdum. Aynı zamanda iç göçle gelenlerin de yoğun olarak yerleştiği bir ilçe. Bir muhtarın ifadesiyle burada 77 milletten insan yaşıyor. Sayısal verilere baktığımızda da Fatih’in göç açısından çok dikkat çekici bir yapısı var. Bugün ilçe nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ını göçmenler, yüzde 18’ini ise Suriyeliler oluşturuyor. Bu oran İstanbul’daki en yüksek oran.
Sayı olarak Esenyurt, Beyoğlu, Bağcılar, Başakşehir, Zeytinburnu ve Sultanbeyli gibi ilçelerde daha fazla göçmen bulunabilir ancak Fatih’in kendine özgü bir konumu var. Burası tarihi yarımada, İstanbul’un tarihsel merkezi ve ulaşım ağlarının kesişim noktası. Özellikle Kadınlar Pazarı çevresinde Arapça hizmetlerin yaygın olduğu, Siirt ve Antep kökenli iç göçmenlerin de Arapça konuşabildiği bir nüfus yapısına sahip. Ayrıca kayıt dışı iş olanaklarının bulunduğu bir bölge olması da Fatih’i göçmenler açısından önemli bir çekim merkezi haline getiriyor.”
Fatma Gül Eryıldız Şenvardar kimdir?
Şehir ve bölge planlama alanında çalışan bir araştırmacıdır. Lisans eğitimini Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nde, yüksek lisans eğitimini ise İstanbul Teknik Üniversitesi Bölge Planlama Programı’nda, doktora eğitimi ise İstanbul Teknik Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Programı’ında tamamlamıştır.
Akademik çalışmalarını göç, konuta erişim, kentsel eşitsizlikler ve mekânsal yerleşim dinamikleri alanlarında sürdürmektedir. İBB’de üst ölçek planlarda, araştırma projelerinde görev almış, ayrıca özel sektörde de çalışma deneyimi edinmiştir. Akademik ve uygulamalı birikimini, kent, toplum ve mekân ilişkilerini çok boyutlu biçimde ele alan araştırmalarda birleştirmektedir.
