İSTANBUL (Medyascope) – İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) tarafından 2024’te çıkarılan tutuklama emri, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ile İsrail arasında krize dönüştü. Mamdani’nin Netanyahu’nun kenti ziyareti halinde tutuklanması gerektiği yönündeki çıkışları gerilimi tırmandırırken, Netanyahu bu tehditlere meydan okuyarak Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde konuşma yapma kararından vazgeçmeyeceğini söyledi. Peki, Mamdani ve Netanyahu arasındaki tartışma nasıl başladı?
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, 18 Temmuz Cumartesi New York Times’a verdiği röportajda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu tutuklama emrini uygulamak istediğini söyledi.
Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler (BM) New York Genel Merkezi’ne yapacağı ziyarette tutuklanma olasılığı hakkında kolluk kuvvetleriyle “aktif bir görüşme” yaptığını söylemesiyle Mamdani, İsrail yanlısı isimlerin öfkesini çekti.
ABD Başkanı Donald Trump röportaja cevaben kendi sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, “Binyamin Netanyahu, Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunduğu süre boyunca hiçbir şekilde ve hiçbir güç tarafından tutuklanmayacaktır” dedi.
Açıklamasının devamında Trump, “Netanyahu, 52 bin masum protestocuyu öldüren ve son 47 yıldır Amerikan askerlerine karşı gelen İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı savaşıyor” diye konuştu.
Mamdani: “Tutuklama için yasal yetkimiz yok”
Mamdani 22 Temmuz’da paylaştığı bir videoda ise ekibinin yasa kapsamında “mevcut her yolu” incelediğini ve “bunu uygulamak için bağımsız yasal yetkiye sahip olmadıkları” sonucuna varıldığını söyledi.
Federal hükümetin tutuklama emrini gerçekleştirme gücüne sahip olduğunu belirten Mamdani, “Devleti Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne katılmaya ve bu emri yerine getirmeye çağırıyorum” dedi.
Videonun devamında Mamdani, eleştirmenlerin İsrail’in Gazze’deki savaş suçlarının New York şehriyle hiçbir ilgisi olmadığı yönündeki argümanlarını reddetti. İsrail’in Gazze’deki eylemlerinin “birçok New Yorklunun vicdanını, ahlakını ve insanlığını incittiğini” söyledi.
Netanyahu, UCM’nin tutuklama emrine ve Zohran Mamdani’nin şehirde istenmediği yönündeki açıklamalarına meydan okuyarak New York’taki BM Genel Merkezi’nde konuşma yapacağına yemin ettiğini söyledi.
Netanyahu, Fox News’un Sunday Morning Futures programında verdiği röportajda Mamdani’yi sert bir dille eleştirdi. Mamdani’yi İsrail’e yönelik eleştirileriyle ‘nefret körüklemekle’ suçladı ve “Niyetim sadece gerçeği söylemek ve bu niyet İsrail ve İsrail-Amerikan ittifakı adına BM kürsüsünden konuşmayı içeriyor” dedi.
ABD’li Yahudilerin yüzde 44’ü Mamdani’ye olumlu bakıyor
Netanyahu, iddialarını tekrarlayarak, “Mamdani nefret körüklüyor. Tüm New Yorkluların belediye başkanı olması gerekirken bir grubu diğerine karşı kışkırtmaya çalışıyor. Yahudi Amerikalılarla konuşuyorum ve korkuyorlar” dedi.
Associated Press (AP)-NORC Kamu İşleri Araştırma Merkezi tarafından ABD genelinde yapılan bir anket, bunun aksini gösterdi. Anket, Yahudi yetişkinlerin yaklaşık yüzde 44’ünün Mamdani’yi “biraz” veya “çok” olumlu gördüğünü, yaklaşık onda ikisinin ise herhangi bir görüşe sahip olmak için yeterli bilgiye sahip olmadıklarını öne çıkardı.
Mamdani’nin Filistin’e verdiği destek nedeniyle kendisine yöneltilen yoğun saldırılara rağmen, AP-NORC’un 7 Temmuz’da yaptığı başka bir anket ABD’deki Yahudi yetişkinlerin Belediye Başkanı Mamdani’ye Netanyahu’dan daha olumlu baktığını ve yüzde 30’unun İsrail’in Gazze’de soykırım yaptığına inandığını ortaya koydu.
23 Temmuz’da yayınlanan bir YouGov anketine göre, ABD’lilerin yüzde 46’sı Netanyahu’nun tutuklanması gerektiğine inanırken, yüzde 28’i tutuklanmaması gerektiğini düşünüyor.
Netanyahu neden tutuklanma riskiyle karşı karşıya?
ICC, Kasım 2024’te Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze’de insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları iddiasıyla tutuklanma emri çıkardı.
Tutuklanma emrinin sebebinin, Gallant ve Netanyahu’nun “Gazze’deki sivil nüfusu, yiyecek, su, ilaç ve tıbbi malzeme, yakıt ve elektrik de dahil olmak üzere hayatta kalmaları için gerekli şeylerden kasten ve bilerek mahrum bıraktığına” inanmak için “makul gerekçeler” olduğu belirtildi.
Netanyahu’nun ofisi tutuklanma emrine karşı yaptığı açıklamada, “İsrail, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından kendisine yöneltilen absürt ve yanlış eylemleri tiksintiyle reddediyor” diyerek, İsrail’in vatandaşlarını savunmak için “baskıya boyun eğmeyeceğini” ekledi.
Kaynak: New York Times, BBC
Derleyen: Cemre Sanlav
