İSTANBUL (Medyascope) – Macaristan Başbakanı Péter Magyar, Macarlardan yeni cumhurbaşkanı için isim önermelerini istedi. Resmî bir öneri kanalı açılmayınca tartışma sosyal medyaya taşındı: Nobel ödüllü bilim insanından Rubik Küpü’nün mucidine, Victoria’s Secret modelinden “Hide the Pain Harold”a kadar seçenek bol.
Viktor Orbán’ın 16 yıllık iktidarının sona ermesinin ardından hızlı bir değişim sürecine giren Macaristan, şimdi yeni cumhurbaşkanını arıyor. Başbakan Péter Magyar, kamuoyuna “Birlikte karar verelim” çağrısı yaptı ancak yeni cumhurbaşkanını halk değil, iktidardaki Tisza partisinin çoğunlukta olduğu parlamento seçecek.
Resmî bir öneri kanalı bulunmadığı için tartışmalar şimdilik sosyal medya paylaşımları, çevrim içi anketler ve açık mektuplar üzerinden yürütülüyor.
Macarlar cumhurbaşkanı olarak kimi görmek istiyor?
Sosyal medyadaki öneriler, siyasetçilerden bilim insanlarına ve televizyon yıldızlarına kadar uzanıyor. Bir çevriiçi ankette en fazla desteği, sosyal medyada “(Acısını saklayan Harold) Hide the Pain Harold” olarak tanınan Macar asıllı emekli elektrik mühendisi András Arató aldı.
Nobel ödüllü biyokimyacı Katalin Karikó ile Rubik Küpü’nün mucidi Ernő Rubik de öne çıkan isimler arasında.
İçerik üreticisi Eszter Jámbor’un takipçilerinden aldığı öneriler arasında reality şov yıldızları, vücut geliştiriciler ve Victoria’s Secret modeli Barbara Palvin de bulunuyordu. Jámbor, “Siyaset elbette ciddi bir iş ancak biraz mizaha ve Macaristan’ın bir bölümünün 16 yılın ardından hissettiği özgürlük duygusuna da yer var” dedi.
Bir diğer isim: Judit Polgár
Magyar, halktan isim önermesini istedikten 24 saatten kısa süre sonra satranç büyükustası Judit Polgár’ı aday gösterdiğini açıkladı.
Netflix’in Queen of Chess belgeseline konu olan Polgár, teklifi reddetti.
Magyar’ın yeterli tartışma yapılmadan aday açıklaması kamuoyunda tepki çekti. Başbakan daha sonra “iletişim hatası” nedeniyle özür diledi.
Tartışmanın ardından yapılan anketlerde Tisza Partisi’nin desteği üç puan geriledi.
Muhafazakâr siyasetçi Péter Márki-Zay’ın adaylığını desteklemek için sosyal medya grubu kuran mimar Imre Ónádi, Polgár’ın reddini olumlu karşıladığını söyledi: “Doğru kişi olmadığı için değil, adaylığı tartışılmadan açıklandığı için. Görünüşe göre halkın söylediklerini dikkate alıyorlar. Demokrasi de zaten budur.”
Hangi isimler öne çıkıyor?
Macaristan’da oy kullanma hakkına sahip ve 35 yaşını doldurmuş herkes cumhurbaşkanı olabiliyor. Magyar ise adayın siyasi partilerden bağımsız olması gerektiğini söylüyor.
Başbakanın, öne çıkan adaylardan tarihçi Ignác Romsics ve avukat Botond Fülöp ile görüştüğü belirtildi. Fülöp, 2024’te Cumhurbaşkanı Katalin Novák’ın istifasına yol açan çocuk istismarı hükümlüsüne af skandalını ortaya çıkaran isim olarak tanınıyor.
Macaristan’da cumhurbaşkanı ne zaman seçilecek?
Tisza Partisi’nin parlamentodaki 141 milletvekilinin, 19 Ağustos’tan önce bir aday belirleyerek yeni cumhurbaşkanını seçmesi bekleniyor.
Fidesz’in 44 milletvekili bulunuyor. Parti, Sulyok’un görevden alınmasını hukuka aykırı bulduğu gerekçesiyle cumhurbaşkanlığı seçimine katılmayacağını açıkladı.
Diğer partiler ise tek başlarına aday göstermek için yeterli milletvekili sayısına sahip değil. Bu nedenle kamuoyunda geniş bir tartışma yürütülse de son kararın Tisza Partisi tarafından verilmesi bekleniyor.
Kaynak: Guardian
