İSTANBUL (Medyascope) – Robotla aşk yaşanır mı? Yapay zekâ bizi kusursuz biçimde anlayan, tüm ihtiyaçlarımızı karşılayan ve yalnızlığımızı ortadan kaldıran bir sevgiliye dönüşürse gerçekten mutlu olabilir miyiz? Eksik Olan’da bu hafta Alp Kozanoğlu ve Ömer Çeşit, Sierra Greer’ın April Yayıncılık’tan çıkan ve 2025 Arthur C. Clarke Ödülü’nü kazanan bilimkurgu romanı Annie Bot’u ele aldı.
Eksik Olan’ın bu bölümünde Alp Kozanoğlu ve Ömer Çeşit, Sierra Greer’ın April Yayıncılık’tan çıkan ve 2025 Arthur C. Clarke Ödülü’nü kazanan bilimkurgu romanı Annie Bot’u ele aldı. Kozanoğlu, romanı “ütopya görünümlü bir distopya” olarak tanımlarken, bütün ihtiyaçları karşılayan bir robot fikrinin ilk bakışta kusursuz göründüğünü ancak meselenin duygusal boyutuyla birlikte değiştiğini söyledi.
Romanın temel ikilemlerinden birinin de Annie’nin özgürleştikçe Doug’ı daha az tatmin etmeye başlaması olduğunu belirten Kozanoğlu bu paradoksu şöyle anlattı:
“Köle olduğu zaman köleye sevgi duyamazsın. Köleyle efendinin sevgisi olmaz. Çünkü iradesi yok. Seni iradeyle seçmiyor, zorunlu olduğu için seçmek zorunda. O zaman bu tatmini vermiyor, yalnız kalıyorsun gene. Ama otodidaktik modda öğrenmesini, gelişmesini, kitap okumasını, internete bağlanmasını, farklı şeyleri deneyimlemesini önüne açtığın zaman da kendini geliştirdikçe sana meydan okumaya başlıyor. Senin eksiklerini sana vurmaya başlıyor. O zaman daha gerçekçileşiyor. Çünkü bir insan ilişkisi zaten böyle olur. Ama o zaman da seni tatmin etmekten uzaklaşıyor.”
“Özgürleşmek ve belirli seçimler yapmak istiyor”
Ömer Çeşit ise Annie’nin öğrenmeye başlamasıyla birlikte ilişkinin bir “mülkiyet ilişkisi” olmaktan çıkmaya başladığına dikkat çekti:
“Annie korku duymaya başladıkça, arzular duymaya başladıkça hem sevgi ihtiyacı artıyor hem de özgürleşmek istiyor, belirli seçimler yapmak istiyor. Burada yerleşik bir kültürel sistem va.; Bunu patriyarkaya, aynı şekilde kapitalist sisteme de bağlayabiliriz. Çünkü Annie ile bir mülkiyet ilişkisi var.”
Romanın asıl sorularından birinin de insanın neden kusursuz bir ilişki yaratmaya ihtiyaç duyduğu olduğuna değinen Çeşit, “Kusur insanı insan yapıyorsa o zaman salt zekâyla analitik karar vereceğin bir fantezi üretmeye niye ihtiyaç duyarsın? Ya da tamamen kusursuz bir fanteziye ulaşmaya niye çalışırsın?” diye sordu.
