İSTANBUL (Medyascope) – Haftaya Bakış programında Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır ve Kemal Can, İzmir’deki gelişmeleri, fon krizini ve muhalefetin siyasi gündemini değerlendirdi.
Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır ve gazeteci Kemal Can, haftanın gündemini Haftaya Bakış’ta ele aldı. Can, fon skandalını tek tek isimlere indirgemenin iktidar üzerindeki baskıyı azalttığını savundu:
“Bir soygun düzeni kurulmuş. İktidarın sorumluluğu kaç mensubunun hissesi olduğuyla sınırlı değil.”

Can, Sayan Kaya’nın bilgiye siyasi gücüyle ulaştığını söyledi
Can, eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya’nın konumuna dikkat çekerek “O hissenin bilgisini kişisel olarak başka bir yerden almadı” dedi. Can, Sayan Kaya’yı Özal döneminin prenslerine benzetti ve “Bu da prenseslerden biri” diye ekledi.
Çakır ise YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale’nin listesinin isim benzerliğine takıldığını hatırlattı. Mahinur Özdemir Göktaş, listedeki kişinin babası olmadığını açıkladı ve babasının Konyalı olduğunu belirtti. Çakır, yalnızca Bartın’da 60 Hasan Özdemir bulunduğunu aktardı.

Çakır, Erdoğan’ın sürecin ağırlığını hissettiğini düşünüyor
Çakır, AKP Genel Başkan Yardımcısı Berzan Toprak’ın “Yüzde 40 kâr olabiliritesi olağan bir durumdur” sözlerini hatırlattı.
Çakır’a göre skandal, 25 yıllık AKP iktidarının bir özeti niteliği taşıyor. Çakır, “Erdoğan bana ortalamanın üzerinde tedirgin gibi geliyor” dedi.
Çakır, AKP’ye geçen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay için “İçeri girmekten kurtuldu” dedi. Can ise transferleri muhalefetin kapasite sorununa bağladı:
“Silkeledikçe dökülen bu kadar çok şeyin varlığı bir kapasite sorununu gösteriyor.”
Can, siyasetçilerin bilgiyi iktidar için bir baskı unsuruna dönüştürmesi gerektiğini savundu: “Bilgi aktarmak bir siyasi faaliyet değil.”
Can, muhalefetin “hesabını soracağız” söylemini de eleştirdi ve “Kaç senedir bunu dinliyoruz” dedi.
Deşifreyi yayına hazırlayan: Tania Taşçıoğlu Baykal
Ruşen Çakır: Merhaba, iyi günler. Haftaya Bakış’la karşınızdayız. Kemal Can’la haftanın olaylarını konuşacağız. Kemal merhaba.
Kemal Can: Merhaba Ruşen.
Ruşen Çakır: Gündemde olay çok da aslında öne çıkan iki tane olay var. Bir fon, bir de İzmir olayı. İzmir olayı aslında genel bir olayın bir parçası ama. Farkındaysan gündemde hepsi birbirinin sırasını kapıyor. Dün, YENİ Parti’den İzmir Milletvekili Ümit Özlale’nin Aile Bakanı Mahinur Göktaş’la ilgili yaptığı açıklama bayağı etkili oldu. Onun bir öncesinde Murat Ağırel’in Ticaret Bakanı Ömer Bolat’la ilgili yaptığı bir haber vardı. Şu anda gazeteciler ifade veriyorlar. İsmail Saymaz ve Murat Ağırel ifade verecekti. Şaban Sevinç ve Mustafa Balcı, tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edildi. Mustafa Balcı Sözcü gazetesi editörüymüş. Mustafa Balcı’yla ilgili suçlama, AKP Sözcüsü Ömer Çelik’in bir fotoğrafını, fon soruşturmasında adı geçen birisiyle tatil yaptığına dair bir fotoğrafı yayınlamak oldu. Sonuçta fatura yine gazetecilere kesiliyor gibi.
Mahinur Özdemir olayında ne gördük Kemal? Ümit Özlale, Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın babası adına fon işlemlerinin yapıldığını açıkladı. Mahinur Özdemir, on on beş dakika sonra, o kişi babam değil, babam Konyalı diyerek babasının TC kimliğindeki son numaralarını verdi. O söylenilen kişi Bartınlı. YENİ Partililerin elde ettiği bilgide yatırımın numarası var. Ellerinde TC kimlik numaraları yok. Bakan buna ulaştığına göre, demek ki ellerinin altında bir liste var. Zaten Adalet Bakanı da sürekli şu kadar kişi, şu kadar şirket diye birtakım rakamlar veriyor. Ama hâlâ tam listeyi açıklamıyorlar. Ümit Özlale pazartesi gününe kadar mühlet verdi, ‘’Erdoğan o listeyi açıklamazsa biz açıklayacağız’’ dedi. Ben bunu yadırgadım. Yani elinde liste varsa, niye açıklamıyorsun, Cumhurbaşkanı’na niye böyle bir mühlet veriyorsun? Garip bir şeydi. Ve sonuçta, isim benzerliği olduğu ortaya çıktı.
Kemal Can: En azından açıklamalar öyle. Yani eğer bu da bir yalansa daha büyük bir kepazelik ama sonuçta herhalde bu hemen anlaşılacak bir şey.
Ruşen Çakır: Halbuki ilk başta Fatma Betül Sayan Kaya adını Zeynel Emre açıkladığında bayağı bir gündemi belirlemişti. Bir de orada rakam da çok yüksek ve hiçbir şekilde reddedemedi. Ama onu da zamana yaydılar biliyorsun En son partiden de çıkartmışlar. Parayı da iade etmiş. Ama parayı iade etmeleri, suçlanmayacaklar anlamına geliyor mu? Normalde gelmemesi lazım. Sen bu konulara daha vakıfsın. O suç işlenmiş bir kere yani.
Kemal Can: Evet. Tabii orada birkaç suç var. Bir kere mali suç tarafı var. Ayrıca Türk Ceza Kanunu’na göre, bankalar yasasına bağlı birtakım başka suçlar var.
Ruşen Çakır: Oradaki husus ne? Parayı yatırıyor. Para büyüyor. Zaten burada bir numara var. Bir de en kritik nokta, öyle bir zamanda çekiyor ki, hani bir gün gecikse alamayacak. Belli ki orada da bir haber geliyor.
Kemal Can: Bunun uzmanları birkaç haftadır mekanizmanın kendisini uzun uzun anlattılar. Çok teknik tarafları var. Ama bu böyle bir seferlik olmuş bir şey gibi görünmüyor. Yani böyle bir düzen, böyle bir çark kurulmuş anladığım kadarıyla. Ve zaten asıl problem olan şey, bence hem böyle bir vurgun, soygun için yapılabilir bir zemin oluşturulması, hem bunun arkasında ve içinde siyasi aktörlerin bulunuyor olması, hem de bunun organize biçimde tekrar tekrar yapılması. Çünkü bu fon krizi kazara ortaya çıktı. Daha önce ortaya çıkmamış, belki boyutu daha küçük. Çünkü iktidar cephesinden bu konuyu eleştirenlerin bir kısmı suçlamayı ‘’neden böyle bir şey yaptınız değil de ‘’abartmışsınız. Madem bu işi yapacaktınız, biraz daha ölçülü yapsaydınız bu iş bu hale gelmezdi’’ minvalinde yaptılar. Yani açgözlülük vurgusu. Hatta bir tanesinin söylediği ‘’yemeyeceğiniz kadarını niye aldınız?’’ anlamına gelecek bir suçlama var.
Ruşen Çakır: Orada şöyle bir şey de var. Özgür Özel salı günü o isimleri tekrar tekrar verdi. Şu âna kadar gözükenlerin hepsi, ilçede yönetici, AKP Gençlik Kolları’nda bulunmuş, bakan yardımcılığı yapmış isimler. İçlerinde en çarpıcısı Fatma Betül Sayan Kaya. O, rol model gibi birisi. Hani yani sizin bilmem ne kadınlarınız varsa, işte bu da bizim iki üniversite bitirmiş parlak çocuklarımızdan’’ der gibi. Bilkent Elektrik Elektronik Mühendisliği ve İstanbul Tıp Fakültesi’nden mezun. Bu da bir acayip bir şey yani. Bu arada İstanbul Büyükşehir Belediyesi Bursu’yla Amerika’ya gidiyor. Geçenlerde bir şey gördüm, çok çarpıcı; Macaristan’a gittiğinde ona mihmandarlık yapan bir Macar kadın, eşi de Türk. Kadın başından geçenleri anlatıyor. Fatma Betül’ün İngilizcesi kötü olduğu için onu tercüman olarak tutmuşlar. Acayip şeyler anlatıyor.
Kemal Can: Hem kendisi hem ailesinden bir sürü isim kritik yerlerde, vitrinde.
Ruşen Çakır: Altın çocuklar yani.
Kemal Can: ‘’İşte bunlar bizim parlak kadrolarımız. Bir ara ‘’Özal’ın prensleri’’ hikâyesi vardı ya, bu AKP’nin prenseslerinden biri. Çeşitli kademelerde değerlendirilmiş, partide görev verilmiş, bakanlıkta görev verilmiş. Hep taltif edilmiş. Biraz önce de söyledim; bu hadisede medyanın genel tutumu, ama daha önemlisi muhalefetin tutumu, bu hadisenin içerisinde iktidarla alâkalı insan sayısına bağlanmış bir ilişki tutturmaya çalışıyorlar. Yani niceliksel olarak, Fatma Betül Kaya gibi beş tane daha insan bulununca, iktidarın bu işe bulaşmışlığı daha pekişecek. Halbuki hadisenin önemli kısmı buraya kaç tane insanın bulaştığı değil. Bu sistemin kurulması ve işlemesinde. Yani hiçbiri dahil olmasa bile, bu hisse alım- satımlarında doğrudan AKP’de şu anda görevli birinin olmaması durumunda bile ortada bir sorumluluk var. Böyle bir düzen kurulmuş, bu düzende birileri birilerinin parasını alıyor. Yani bir soygun düzeni kurulmuş. Haftalardır konuşuyoruz, bu konu üçüncü, hatta dördüncü haftaya giriyor artık yani ilk hadise patladığından bu yana, görülüyor ki bu gelişmeler defalarca görülmüş, uyarılmış, konuşulmuş. Yani böyle bilinmeyen, birdenbire zuhur etmiş bir şey yok, basbayağı göz yumulmuş, bu zaten böyle işlemiş. Dolayısıyla iktidarın buradaki sorumluluğu kaç tane mensubunun orada hissesi olduğu ile sınırlı değil. Hatta bir ara Özgür Özel, geçen hafta galiba, açıklamalarından birinde ‘’bu bir saadet zinciri ve aslında AKP’nin kendisi bir saadet zinciri dedi. Aslında tartışmanın kurulması gereken yer burası.
Ruşen Çakır: Orada bir de şöyle bir husus var. Şimdi eski bakan ve şimdiki genel başkan yardımcısı burada bilmem kaç milyarı götürdüyse, zaten ikinci, üçüncü, dördüncü şahıslara çok da fazla gerek yok. O zaten bütün iktidarı temsil ediyor. Hem bakanlığıyla doğrudan hükümetin içinde hem de Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal Hizmetlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı. Sosyal Hizmetler nedir? Yaşlı, engelli, yoksul aile ve kişileri gözeten hizmetler vermek. Oradaki bütün çelişkileri tek başına Fatma Betül Sayan Kaya zaten gösteriyordu. Hatta ben bugün bir YENİ Parti’li bir arkadaşımla konuştum, bu isim benzerliği ile ilgili. ‘’Artık bizim başka bir isim göstermemize gerek yok zaten’’ dedi. Çünkü her şey ortada.
Kemal Can: Ama bu tartışmayı buraya itince, yani yeni isim bulunmayınca, ‘’Aa bir şey de değilmiş’’ olacak. İktidar da galiba zaten bunu yapmaya çalışıyor. Tamam, biz onu çıkarttık, şimdi üyelikten de çıkarttık. Bulabildiğiniz bu’’ diyecek. Bu isim benzerliği üzerinden yapılan hatalar, bu yeni isim bulma çabasını da zayıflatıyor. Ama burada şöyle bir şey var: Bir siyasi çevrenin içerisinden birisi bağımsız olarak bir suç işleyebilir, başka bir yerde bir karanlık ilişkinin içerisinde olabilir, akçalı bir problem içerisinde yakalanabilir, ilişkileri dolayısıyla problemli, kriminal bir şeyin adı geçebilir, ki bir sürü var. Ama ikinci bir durum daha var. O siyasi pozisyonu nedeniyle bu suçu işlemek. Yani sonuçta Fatma Betül Kaya o hissenin bilgisini kişisel olarak başka bir yerden almış değil. Siyasi gücü dolayısıyla temin etmiş olması önemli.
Ruşen Çakır: Ve bir gün önce çıkması.
Kemal Can: Dolayısıyla burada asıl problem ‘’sizin aranızda suça bulaşmış insanlar var’’ meselesi değil. Buradaki siyasi kimliğini kullanarak bir organizasyon üretilmiş. Sen de söyledin ya, sadece burada para kazanan siyasi aktörler değil, bir zaman gençlik teşkilatında çalışmış, bir zaman bakan yardımcılığı yapmış, onun danışmanı olmuş birileri birtakım fon şirketleri kurmuşlar. Bunlar özel yetenekleriyle ya da ticari zekâlarıyla değil, o pozisyonları sayesinde bu imkanlara kavuşmuşlar. Dolayısıyla bu ilişkinin ve bu kurulan düzenin sorgulanması lazım. Şimdi ‘’yeni isimler bulacağız’’ demek, bence, daha sonra bu işin tartışılma boyutunu zayıflatan, iktidar üzerindeki baskısını sanıldığının aksine zayıflatan, azaltan bir etki yaratıyor. Hele böyle hatalar da yapılırsa.
İkinci bir şey de şu: Gazetecilikte bir şeyi önden duyurmak, haberi pazarlamak gibi bir şey vardır. Ama siyasetçi için ‘’pazartesi yapacağım, çarşamba açıklayacağım’’ gibi bir şey olmaz. Siyaseten kim verdiyse bu aklı, bunun bir işe yarayacağını, daha etkili olacağını kim öğrettiyse… Yani gazeteci haberini saklar, hatta böyle anons eder. Biz basılı gazetelerden geldiğimiz için biliyoruz. Televizyonlarda filan ‘’haftaya bilmem ne dizisi başlıyor, büyük dosya açıklanıyor’’ gibi izleyiciyi çağırmak için böyle şeyler yapılır. Bunun bir anlamı var. Ama siyasi aktör böyle davranamaz. Eline çok kritik bir bilgi gelmiş, ‘’pazartesi açıklayacağım ne demek? Bunu daha önce de yaptılar.
Ruşen Çakır: Kemal sözünü kesiyorum ama şunu söylemem lazım. Bu fon meselesinde başından itibaren en aktif ve cansiperane bir şekilde çalışan dostumuz Ahmet Şık hastalanmış. Kalp damarlarında tıkanıklık varmış. Şimdi Eskişehir’de, onların Eskişehir’de bir evi var biliyorsun. Şimdi iyiymiş, çok şükür. Ama İstanbul’a gelmek istemiş. Muhtemelen yarın İstanbul’da bypass olacak. Zaten işi çok zordu, bu stresle… Bereket şu anda durumu iyi.
Kemal Can: Geçmiş olsun diyelim, inşallah iyi haberlerini alacağız.
Ruşen Çakır: İnşallah. Kemal bak, sırf Bartın’da Hasan Özdemir isminde 60 kişi varmış. Sadece Bartın’da. Bir diğer kötü haber, mahkeme T24’ün başvurusunu reddetmiş. Anayasa Mahkemesi’ne götürüyorlarmış. T24 gibi bir mecranın kapatılmış olması ve başvurunun da reddedilmiş olması, Türkiye’nin hâlini çok net bir şekilde özetliyor. Ve şimdi yaptıkları fonla ilgili haberden dolayı dört gazetecinin başına ne geleceğini bekliyoruz. O uzun isimli hanımefendinin başına bir şey gelecek mi? Yok.
Kemal Can: Zaten şöyle bir skor çıkıyor. Muhtemelen bu iş bir aşamaya geldiğinde, bu hadise nedeniyle gözaltına alınmış, tutuklanmış, soruşturmaya uğramış gazeteci sayısı, olayın kendisiyle ilgili olanların üstüne çıkacak büyük ihtimalle.
Ruşen Çakır: Evet, vurguncuların sayısından daha fazla olabilir.
Kemal Can: Pek çok hadisede öyle olmadı mı daha önce?
Ruşen Çakır: Evet. Biraz İzmir’i, Cemil Tugay’ı konuşalım. Yani bu kişinin hakkında konuşmak gerekiyor mecburen, ama bu kadar da üzerine konuşmayı hak eden birisi değil. Mesela bir zamanlar İzmir’de Burhan Özfatura vardı ya da Aziz Kocaoğlu, Ahmet Priştina vardı. Tunç Soyer de öyle. Bu isimler, doğru ya da yanlış, siyasi kişilerdi. Hem belediyecilikleri hem siyasi yönleriyle üzerinde konuşabileceğin isimler. Mesela Tunç Soyer gelsin buraya saatlerce her konuyu konuşabilirsin onunla. Umarım bir an önce çıkar. Biliyorsun, 2024 seçimi öncesinde İzmir’de 3 adayla röportaj yaptım. Cemil Tugay’la da yaklaşık bir saate yakın bir röportaj yaptım. Söyledikleri bir belediye başkanının söylemesi gereken şeyler. Ama hiçbir heyecan yok. Monoton.
Bu kişiyi aldılar İzmir Büyükşehir’e koydular. Şimdi diyorlar ki ‘’ankette en çok o vardı. ‘’İzmir tehlikedeydi’’ dediler ya, o da doğru değil. İzmir tehlikede olsaydı Cemil Tugay aday gösterilmezdi zaten. ‘’İzmir’de AKP’nin kazanma ihtimali vardı. Biz Cemil Tugay’ı getirdik kazanalım’’ diye. Böyle bir şey olmaz.
Kemal Can: İzmir’de kazanacak adayınız buyduysa, zaten oturup takkeye öne koyup bambaşka bir şey konuşmanız, düşünmeniz lazımdı.
Ruşen Çakır: Değildi zaten. İzmir gibi bir yerde seçilecek olan belediye başkanının bir özgül ağırlığı oluyor. ‘’Zaten Ankara ve İstanbul böyle, bir de İzmir başımıza olmasın’’ yaptılar. Aslında benzer bir şey Hatay’da oldu ve kazanamadılar. Hatay’da da insanların hiç istemediği birisini aday gösterdiler e sonra başlarına da ne kadar bela açtı biliyorsun, bütün o yargılamalarda, ki kendisinin CHP ile alâkası yok. Cemil Tugay yine CHP içerisinden gelmiş birisi.
Ben o rozet takma gününde Muş’taydım biliyorsun ama bir taraftan da görüntülere bakıyordum. Özellikle karısını görünce bir acayip oldum. Çünkü o yayın öncesinde eşiyle de tanışmıştım. Yani Erdoğan’ın yanında oraya çıkacak bir profil değildi. Hatta Cemil Tugay AKP’ye geçecek olursa onu boşarım dediği söyleniyor. Bir iddiaya göre de Erdoğan onun üzerine inadına ‘’eşi da olsun’’ demiş. ‘’Bunlar insanların yüzüne nasıl bakacaklar?’’ deniyor ya, bunun hiçbir anlamı yok. İçeri girmekten kurtuldu. Başka niçin yapmış olabilir? İzmir’e hizmet getirmek için.
Kemal Can: Tabii. Her şey hizmet için. Muhtemelen bir sürü insan bunları söylediğimiz için kızacaktır ama bu, tek tek insanların vasıfları, özellikleri, kalibreleri, ahlâki hasletleri üzerinden tartışılabilir. Adı gibi yeni bir parti hüviyetiyle yeni bir siyaset kurmaktan bahsediyorsa, bu siyasi çevrenin, muhalefetin ana partisi olan partinin, artık kendisinin ayağına dolanan bu kapasite sorununu önüne koyması gerekiyor. Bunu tek tek ‘’o haindi, bu dosyası için yaptı, o kocası için döndü, öbürü bilmem ne için geldi, o zaten devşirmeydi’’ gibi bahaneleri bulabilirsiniz. Ama bütün bunları hep beraber düşündüğünüzde resim şunu söylemiyor. Yani böyle tek tek çürükler daldan düşüyor değil. Erdoğan’ın belediyeler için söylediği ‘’silkeleme’’ sözü, bu transfer politikası da bunun uzantısı. Silkeliyor. Ve silkeledikçe bir şeyler dökülüyor. Silkeledikçe dökülen bu kadar çok aktörün varlığı bir kapasite sorununu gösteriyor. Erdoğan küçük ilçe belediyelerini henüz o kadar silkelemiyor, büyük şeylere oynuyor.
Demin konuştuğumuz konuyla da bağlayarak söyleyeyim: Bu siyaset ve muhalefet etme biçiminde bir problem var. Çünkü büyük baskı görüyorsunuz, büyük bir saldırı altındasınız. Hem de çok boyutlu bir saldırı. Bir taraftan belediye başkanlarınız gözaltına alınıyor. İkincisi, son derece siyaset dışı, ayak oyunlarıyla, aritmetik numaralarla birtakım belediyelere çökülüyor, gasp ediliyor. İşte en son Üsküdar’da olduğu gibi ve muhtemelen başka belediyelerde de yaşanacağı gibi. Böyle transfer hamleleriyle hırpalanıyorsunuz. Bu kadar ağır saldırı altında, mevcut kapasiteyle buna cevap vermekte direnirseniz, iktidarın daha güçlü olduğu görünmez, ama sizin cevap kapasitenizin çok düşük olduğu görünür.
Mesela fon meselesinde. Bir sürü siyasetçi amatör gazetecilik yapıyor aslında. Yani ‘’ben belge buldum.’’ Böyle bilgi aktarmak bir siyasi faaliyet değil. Evet, birtakım dosyaları açıklarsınız, bunu medyaya verirsiniz. Şu anda çok aktif bir medya yok ya da medya risk altında. Yani bazı şeyleri siyasetçi söyleyebiliyor, ama biraz önce örneklerini konuştuğumuz gibi gazeteci söylediğinde gözaltına alınıyor, tutuklanıyor. Tamam, bu fonksiyonu yerine getirirsiniz ama siyasi faaliyetinizi bununla sınırlı tutamazsınız. Yani ‘’böyle böyle şeyler olmuş’’ diye iktidarı halka şikâyet etmek ya da o marketten, bu pazar yerinden yoksulluk resimleri anlatmak, bir siyasi muhalefet tarzı değil. Siyasi aktörlerin yapması gereken, bu problemleri siyasi bir baskıya çevirmek. Bunun yöntemlerini aramak ve bulmak. Siz şunu yapmış oluyorsunuz: Bilgi aktarıyorsunuz. ‘’Böyle bir şeyler oluyor. Bunun karşılığında siyasi öneriniz de şu: ‘’Böyle şeyler olduğunu görün, bilin. Seçimde gelip bize oy verin.’’ Bu, bütün toplumu da kendiniz gibi yetersiz ve iktidar karşısında hakikaten bir baskı unsuru olarak yeniden özneye dönüşmeye çağırmak anlamına gelmiyor. Tam tersine, kendi kapasitesizliğinizi bütün kamuoyuna da taşımış oluyorsunuz.
Yani siyasetçinin yapması gereken şey, bu bilginin dolaşımıyla yetinmemek, bu bilgiyi alarak bunu siyasi bir aksiyona çevirmek lazım. Mesela İspanya’da yaşlı bir kadının -ki o da öldü-, evden çıkartılması üzerine toplum harekete geçti. Ama siyasi aktörler bu bilgiyi aktararak değil, o hareketliliğin içinde yer alarak bir şey yaratmaya çalıştı. Politik müdahale böyle bir şeydir. Politik müdahale, çıkıp o da sonra yalanlanacak bir bilgiyi aktarmak değil. Çünkü bu bir siyasi faaliyet değil. Bunu da yapabilirsiniz. ‘’Gazeteciler yapamadığı için bu eksiği biz tamamlıyoruz. Onların söylemesinin riskli olduğu bazı bilgileri biz açıklıyoruz’’ diyebilirsiniz. Bazı belgeler, bilgiler bularak bunu kamuoyuyla paylaşabilirsiniz. Ama burada duramazsınız. Bu, kapasite yetersizliğidir.
Senelerdir Türkiye ciddi bir ekonomik problem yaşıyor. Bu ekonomik problemde ‘’neden halk dayanılmaz durumda? Artık bıçak kemiğe dayandı.’’ Muhalefet siyasetçileri her gece birtakım muhalefet kanallarında halka bunu anlatıyorlar. Yani halka dönüp, kendi içinde yaşadıkları problemi onlara tekrar anlatıyorlar. Siyasetçinin yapması gereken, bunun bir siyasi aksiyona dönüşmesi. Yani iktidarın sorunlarını işaret etmek, bu yanlış yapıyor demekten fazlasını yapmak zorundasınız. Hani ‘’hesabını soracağız, yaptırmayız, o darbeyi kestik, bu şeyi püskürttük filan diyorlar ya, onun sahici olması lazım. Bunu retorik olarak, laf olarak kaç senedir dinliyoruz.
Ruşen Çakır: Şimdi sana yeni bir Türkçe bir kelime söyleyeceğim: ‘’Olabilite.’’
Kemal Can: Oldu.
Ruşen Çakır: AK Parti Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Hasan Berzan Toprak. ‘’Yüzde kırk kâr olabilitesi olağan bir durumdur’’ diyor. Olay ne biliyor musun? Ömer Çelik’in birlikte tatil yaptığı iddia edilen Osman Arıkan Nacar. Hakkında 20 milyar TL’lik fon işlemiyle bağlantılı olduğu söylenmişti. Ama aslında elde ettiği kâr 81.5 milyonmuş, onu da iade etti diye bir haber var. Bu, Özel Haberi Oda TV yapıyor. Bu haberin üzerine Hasan Berzan Toprak hemen o haberi alıp ‘’İşte bu kalitedir’’ diye paylaşıyor. Ama buradaki ilginç olan husus Osman Nacar kritik bir isim çünkü. Bir dönem AKP’de yöneticilik yapmış bir isim. Şu anda gazetecilerin bir kısmının soruşturmaya uğradığı olay. Ve ‘’21 milyar değil 81 milyondu, onu da iade etti’’ diye nokta konulmuş.
Tekrar Ahmet Şık geldi aklıma. Yarın İstanbul’da ameliyat olacak, umarım iyi bir ameliyat olur. Nereye gidecek, nerede olacak onları öğrenmeye çalışıp gitmeye çalışacağım. Atladığımız bir şey var mı?
Kemal Can: Çok şey var mutlaka ama bu iki başlığı konuşurken birbiriyle ilişkili olduğu için zaten bir ona bir ona döndük. Ama genel olarak, bu ekonomi konusundaki sıkıntılar, bütün bunların yapısal bir mesele olduğu, tek tek vakalar, insanlar, oradaki sayısal tablo falan gibi detaylara sıkıştırılamayacak problemler olduğunu konuşmak lazım. Konuşmakla da yetinmeyip bu problem olan şeyi, problem olanla, problemi yaratanlar için problem haline dönüştürmek lazım. Yani bir iktidar birtakım sorunlar yaratıyorsa, bir süre sonra o sorunların onun için problem olmaya başlaması lazım. İşte siyasi müdahale de budur zaten. Mesela vergi konusu, sık sık başka yerlerde de gördüğümüz için haksız bir vergi geldiğinde toplum, siyasi partiler, sendikalar, sivil toplum falan bir reaksiyon gösterir. Ve bu reaksiyon o sorunu yaratan için problem haline gelir. O zaman o toplum hem denetim vazifesini yapmış olur hem de bunun hesabını sormuş olur.
Ama burada yaşanan şu: Bu bilgiler var, bu bilgilere sahibiz. Bu bilgileri birbirimize söylemekle yetinmemelisiniz. ‘’Yapılan şey söylüyoruz işte. Bu iktidarın yaptıklarını söylüyoruz.’’ ‘’E daha ne yapsın?’’ Bu değil işte. Muhtemelen bu şikâyeti yapıp bize kızanlar da aslında bunu istemiyorlar. Şunu istiyorlar: ‘’Ya bu kadar sorun varsa, her akşam bize şu da problem, bu da problem, iktidar bunu da kötü yapıyor, şunu da yanlış yapıyor, bunu da yanlış yapıyor’’ diyorsunuz. Bunun bir karşılığının olması gerekiyor. Burada dönüp halk dikkate almıyor’’ diyemezsiniz. Halk kendiliğinden harekete geçen bir şey değil.
Ruşen Çakır: Özgür Özel Mahinur Göktaş’a ‘’Siz Hasan İmamoğlu’ndan özür dilediniz mi?’’ diye sormuş. Son olarak şunu söylemek istiyorum, bilmiyorum katılır mısın? Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın fon krizi sonrasındaki kısmen görünür olmaması, sonra birtakım laflar etme ihtiyacı ve sürekli söylediği laflar, bana onun çok endişeli olduğunu düşündürtüyor. Tamam, depremde de böyleydi, şunda da böyleydi, bunda da böyleydi ama bu olay hakikaten bambaşka bir olay. Enflasyon, şu bu, ekonomik kriz filan ama burada başka bir şey var. Çünkü bu, 25 yıllık AKP iktidarının bir özeti gibi. Bir de ismi geçenlere bakıyorsun. Kenarda köşede isimler. Doğrudan kendileri mi yapıyor yoksa birileri adına mı yapıyorlar bilmiyorum, ama bu ülkeyi nasıl tükettiklerinin bir kanıtı oldu. Erdoğan bana ortalamanın üzerinde tedirgin gibi geliyor bu süreçte Mesela Zeynel Emre ilk başta bunu çıkartmasaydı, bu olay belki de hiç çıkmayacaktı. En büyük lokma oydu.
Kemal Can: Muhtemelen daha önce, daha küçük, daha ölçülü, daha kontrollü başka pek çok şey yapıldı zaten. Genel olarak bu son 5-6 yıldır ekonomi yönetiminin kendisi, NAS hikayesinden başlayarak, çok üst seviyede bir servet transferi operasyonu işledi. Bunun içerisinde bu da var. Senin dediğine şöyle katılıyorum. Evet bu şey, ortaya çıkışı itibariyle ve verdiği imaj itibariyle AKP’nin karşılaştığı önemli krizlerden biri. Ama Erdoğan’ın tutumu açısından ki daha önceki krizlerde de bence endişelenmişti zaten. 17-25 Aralık’ı da sayarsan.
Ruşen Çakır: Tabii. Ama o apayrı bir şey.
Kemal Can: Ama sonuçta hepsinde onu nasıl temize çekeceği… Birini ‘’Allah affetsin’’ diyerek temize çekiyorsun, öbürünü ‘’Kandırılmışım’’la çekiyorsun, öbürü iftira alıyor, öbürü tamamen kapanıyor, öbürü birtakım fedalarla temize çekiyor. Buradaki problem bence, endişeyi yaratan ve bazı iktidar içerisindeki çevrelerin tam olarak ne yapacağını kestirememesinin nedeni, bu işi nasıl toparlayacaklarıyla ilgili hâlâ bazı belirsizliklerin olması. Bunu daha önce başka kriminal masajlarda da gördük ya, birbiriyle gerilimi olan ekiplerin de hareketliliğini arttırdı bu.
Ruşen Çakır: O saydığın 17-25 Aralık meselesi vesaire onların hepsinde suçlanacak bir şey vardı. Mesela ‘’Fethullahçıların komplosu’’ dedi. Burada kime ne diyecek?
Kemal Can: Şimdi böyle birkaç tane hırsına yenilmiş insan var. Aslında Cevdet Yılmaz biraz önce okuduğun şeye benzer bir şey söyledi: ‘’Yani kâr etmek, yatırıp yüksek hisse satmak suç değil ki. Herkesi suçlu mu sayacağız?’’ Sonuçta şöyle bir şeye gelecek: Burada birtakım ihmaller var diye birkaç bürokratın kellesi alınacak, ki o bürokratların çoğu zaten kendi başarılarıyla oralara gelmiş insanlar değil. Ama sonra başka bir yerlerde belki taltif edilerek halledilecek, ki o oldu; çoğunun büyükelçi olduğunu gördük. Ondan sonra ‘’birkaç tane böyle hırsına yenilmiş, nefsine uymuş insanlar var. Onları da biz ayıkladık’’ olacak. Ama sonuçta belki dolaylı yollarla hazine kaynakları da kullanılarak küçük yatırımcı mağduriyetini halledecek bir ödeme de yapılabilir.
Ruşen Çakır: O biraz zor ama. Kamu kaynaklarının kullanılmayacağı söyleniyor.
Kemal Can: Nereden kullanılacak?
Ruşen Çakır: İade edilecek paralardan kullanılacak.
Kemal Can: Öyle diyorlar da, bu ülke, sırf döviz dengesini korumak için bir kalemde bilmem kaç milyar rezervi yaktı.Ruşen Çakır. Neyse, evet noktayı koyuyoruz. Ahmet Şık’a tekrar çok geçmiş olsun diyelim. İzleyicilerimize de teşekkür ediyoruz. Haftaya tekrar buluşmak üzere. İyi günler.








