İSTANBUL (Medyascope) – Rivayet Muhtelif’in “HABAŞ’taki işçi ölümlerinin asıl sorumlusu kim?” başlıklı yayınında Hilmi Hacaloğlu’nun konuğu Başaran Aksu oldu. Aksu, işçi ölümlerinin sorumluluğunun yalnızca işverene yüklenemeyeceğini belirterek devleti, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nı ve sendikaları değerlendirdi.
Rivayet Muhtelif’in bu bölümünde İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik fabrikasında 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın ardından iş güvenliği önlemleri ve denetim mekanizmaları ele alındı. HABAŞ’ta yaşanan işçi ölümlerinin sorumlusunun kim olduğu sorusunu yanıtlayan Başaran Aksu, çalışma hayatındaki güç ilişkilerine dikkat çekti:
“Sorumlusu hem devlet hem rejim hem burada oluşmuş olan kanunlar, kurallar, içtihatlar hem de doğrudan bunlardan güç alarak pervasızca üretim zorlaması yapan işveren. Hem de bu iş yerinde örgütlü olup işçilerin haklarını koruması gerekirken patronların çıkarları doğrultusunda hareket eden, Türk-İş’e bağlı Türk Metal Sendikası. Yani bu sistemik bir yapı. Türkiye’de böyle bir nizam öngördüler. Hem kanunî çerçeve açısından, devlet-işveren ilişkileri açısından hem de işçileri fiilen kendi sendikalarından kopartarak doğrudan işletmelerin yöneticilerinin belirlediği sendikalar oluşturdular.”
Sendikaların işveren karşısındaki konumunun işçilerin güvenliğini etkilediğini öne süren Aksu, “Bu sendikalar da bir tür iş yeri insan kaynakları departmanı gibi hareket ederek işverenin çıkarlarını gündeme getiriyor. Bugünkü bu katliamın ortaya çıkışının sebeplerinin arkasında bu güç ilişkisi var” dedi.
“Çalışma Bakanı birinci derecede sorumludur, istifa etmelidir”
İş güvenliği denetimlerinin yetersiz olduğunu değerlendiren Başaran Aksu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın istifa etmesi gerektiğini vurguladı:
“Bütün sistem, bir kaza, bir katliam ortaya çıkıncaya kadar iş yerindeki çarkların olduğu gibi dönmesi, denetimin de iş yerindeki çarkların dönüşünü kesintiye uğratacak biçimde yapılmaması gibi bir prensiple işliyor. Kanunu olmayan bir prensip. Yani kanunda yok ama fiiliyatta bu prensip işliyor. Türkiye’de 900 tane müfettiş var. Türkiye’de korkunç bir sanayi var. Zaten 900 müfettişle Türkiye’de etkin bir denetim yapabilmenin olanağı yok.”
Geçmiş işçi ölümlerine ilişkin soruşturmaları hatırlatan Başaran Aksu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Nerede işçi katliamı olmuşsa buralarda Çalışma Bakanlığı müfettişlerinin tespit ettiği, ‘Kusurlu, şunları yerine getirin, durduruyoruz’ dediği bir örnek yok. Dolayısıyla bu işçi ölümlerinin sorumlusu Çalışma Bakanı’dır birinci derecede. Çünkü o temsil ediyor. O alandaki kanunların, içtihatların yerine getirilmesinden sorumlu. İstifa etmelidir.”
