KAPAK GÖRSELİ

Bruce Lee ve Jackie Chan’i keşfeden yapımcı Raymond Chow hayatını kaybetti

Bruce Lee ve Jackie Chan’i dünyaya tanıtan ve Ninja Kaplumbağalar’ı sinemaya taşıyan Hong Kong’lu film yapımcısı Raymond Chow Man-wai, 2 Kasım Cuma günü, 91 yaşında hayatını kaybetti. Hong Kong sinemasının “babası” olarak bilinen Raymond Chow, 2007 yılına kadar aksiyondan komediye ve sanat filmlerine pek çok türde 600’e yakın yapıma imza attı ve uluslararası üne sahip birçok film yıldızı ve yönetmen yetiştirdi.

Chow’un yakın dostu ve televizyon yapımcısı Robert Chua, Straits Times’a verdiği röportajda, Chow’un ölümünü “film endüstrisi için büyük bir kayıp” olarak nitelendirdi ve “O, Bruce Lee’yi ve aslında böylelikle Hong Kong’u dünyaya tanıttı” diyerek Chow’un Hong Kong için önemine vurgu yaptı.

Bruce Lee (solda) ve Raymond Chow (sağda)

1927 yılında doğan Raymond Chow, kariyerine gazeteci olarak başladı; United Press International, New York Times ve Amerika’nın Sesi (Voice of Amerika) gibi önemli yayınlarda çalıştı. 1959 yılında yüzlerce filmin seri üretimini yapan ve kung fu türünü popülerleştiren Shaw Brothers Stüdyoları’nda reklam yazarı olarak çalıştı. Kısa süreler içinde düşük bütçeyle çekilen filmlerin yeterince iyi olamadığından şikâyet etmesiyle stüdyonun kurucusu tarafından işin üretim kısmına yönlendirildi. Bir süre daha burada çalışan Raymond Chow, 1970 yılında kendi prodüksiyon şirketi olan Golden Harvest’i kurdu.

Raymond Chow’un Bruce Lee ile olan iş birlikteliği, onu bir televizyon programında görmesiyle başladı. 1971 yılında yaptıkları ilk filmleri The Big Boss (Büyük Patron), dünya genelinde gişe rekorları kırdı. Birlikte yaptıkları son film olan Enter the Dragon (Ejder Kalesi, 1973) ise Hollywood stüdyosunda çekilen ilk Çin dövüş filmi oldu ve 40 milyon dolar gişe hasılatı yaptı. İsmi kung fu filmleriyle özdeşleşen Bruce Lee, filmin gösteriminden hemen önce hayatını kaybetti. Chow, 2005 yılında Associated Press’e verdiği röportajda Bruce Lee için, “Ekrana baktığınızda, varlığının ne kadar sert ve güçlü olduğunu görebiliyorsunuz” demişti.

Daha sonra Chow, 1979’da, o zamanlar eski bir dublör olarak hayatına devam eden Jackie Chan ile anlaşma imzaladı. Böylelikle Jackie Chan, kendisini Asya’nın süperstarı haline getiren onlarca aksiyon-komedi filminde rol aldı. 1995’te vizyona giren Tehlikenin İçinde (Rumble in the Bronx) filmi ile dünya çapında üne kavuştu ve film, ABD’de gösterime giren en başarılı Hong Kong filmi oldu. Jackie Chan, 2000 yılında Variety’ye verdiği röportajda “Raymond Chow, bana hayallerimi gerçekleştirme fırsatı verdi. Eğer Golden Harvest olmasaydı, Jackie Chan de olmayacaktı” diyerek yapımcıya olan vefa borcunu dile getirmişti.

Golden Harvest, bir çizgi roman olarak başlayan ve daha sonra televizyon dizisi haline gelen Ninja Kaplumbağalar’ı (Teenage Mutant Ninja Turtles) da beyaz perdeye taşıyarak kültleşmesine vesile oldu. Hollywood’un reddettiği bu teklifi kabul eden Raymond Chow, bu kararını “İçimden bir ses yapmamı söyledi çünkü çok garip, ilginç ve eşsiz bir hikâyeydi. Bugünlerde başarılı olabilmeniz için eşsiz olmanız gerekiyor” sözleriyle açıklamıştı. Chow’un bu içgüdüsel kararıyla, her biri ismini bir Rönesans sanatçısından alan, sürekli pizza yiyen ve kötülüklere karşı savaşan bu dört kaplumbağanın ünü tüm dünyaya yayıldı.