ÖTV kalkarsa araç fiyatları yarıya yakın düşecek – Prof. Dr. Murat Batı: “Araç satışlarında ciddi artış olacak”

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun, halkın en çok rağbet gösterdiği düşük segmentli araçlarda ÖTV’yi kaldıracaklarını açıklamasının piyasalara nasıl etki edeceği tartışılıyor. Açıklamaları ve olası etkileri Medyascope’a değerlendiren Prof. Dr. Murat Batı, “Piyasalara etkisi şu an kalıcı olmasa da düzenlemeden sonra araç satışını ciddi oranda artırır” dedi. Vergisiz fiyatı 200 bin TL olan bir aracın şu anki satış fiyatı 427 bin TL iken, ÖTV kaldırıldığında 238 bin TL’ye kadar düşecek.

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, dün (25 Temmuz) akşam Tweeter hesabından yayınladığı videoda, “Araba almayın” çağrısı yaparak, iktidara geldiklerinde 1,6 silindir hacmine sahip motorlu araçlarda Özel Tüketim Vergisi’ni (ÖTV) kaldıracaklarını açıkladı. Dünyanın en yüksek araç alım vergisinin Türkiye’de olduğuna dikkat çeken ve “İkinci el araba parasına, sıfır araba aldıracağım” diyen Kılıçdaroğlu, lüks araç alanlara ise ÖTV uygulanacağını söyledi. 

Merkezi yönetim bütçesine göre, 2021 yılında hedeflenen motorlu taşıt ÖTV geliri 40 milyar TL iken, 66 milyar TL olarak gerçekleşti. 2022’nin ilk altı ayında ise vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 16’sı ÖTV ile sağlandı ve önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 73 oranında arttı. Altı ayda 1 trilyon 265 milyar Türk Lirası (TL) olan bütçe gelirinin, 165 milyar TL’si ÖTV’den ve bunun da 60,6 milyar TL’si motorlu taşıtlardan alınan ÖTV’den oluştu. Böylece, motorlu taşıtlardan altı ayda alınan ÖTV, önceki senenin tamamında alınan ÖTV düzeyini yakaladı. 

“Fiyatlarda yüzde 40 düşüş” 

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü’nde, mali hukuk alanında çalışan Prof. Dr. Murat Batı, Kılıçdaroğlu’nun ÖTV açıklamalarına ilişkin şöyle konuştu:

KDV ve ÖTV’nin, Kılıçdaroğlu’nun söylediği gibi yüzde 75 oranında indirilmesi, Türkiye’de yüksek sınıftaki araçların fiyatlarında yüzde 40 azaltma getirecek. Örneğin 500 bin TL’lik bir araba ortalama 300 bin TL’ye kadar düşecek. Bu düşüş devletin vergisinden kesilecek ama Kılıçdaroğlu, bunu 1,6 motor silindir hacmine sahip araçlarla sınırlandırdı. Bu, düzenleme sonrasında araç satışını çok ciddi olarak artırır. Kılıçdaroğlu ‘Biz iktidara gelirsek’ dedi, bu en erken Haziran 2023 demek.

“Piyasalara etkisi birkaç gün sürer”

Kılıçdaroğlu’nun açıklamalarının araç piyasalarına etkisi olabileceğini ancak bu etkinin kalıcı olmayacağını söyleyen Batı, “Bu en fazla üç veya beş günlük bir etki yaratacak ancak sonra tüketim devam edecek. Denize girer gibi, önce soğuk geliyor ama sonra alışıyoruz. Kimse araç tüketimini, Kılıçdaroğlu’nun iktidara gelmesine bağlayarak bir sene sonrasına ertelemeyecek” dedi.  

Motorlu taşıtların Türkiye’de üretilmediğine dikkat çeken Batı, “ÖTV’nin kalkması ithalatın artmasına da yol açabilir. Dövizin yurtdışına kaçması ile cari açığa ve döviz açığına da neden olabilir. Böyle bir olumsuz yanı da var” diye konuştu.

ÖTV kaldırılırsa, araçlar vergisiz fiyatın yüzde 19 fazlası ile satışa çıkabilir

Resmi Gazete’de 13 Ocak 2022’de yayımlanan cumhurbaşkanı kararına göre, motor silindir hacmi 1,6’yı geçmeyen araçlardan, vergisiz fiyatı 120 bin TL’den düşük olanlara yüzde 45, 120-150 bin TL arasına yüzde 50, 150-175 bin TL arasına yüzde 60, 175-200 bin TL arasına yüzde 70 ve 200 bin TL’nin üzerinde olanlara ise yüzde 80 oranında ÖTV uygulanıyor.

Araçların satış fiyatı hesaplanırken, vergisiz fiyatına binde 8’lik TRT bandrol payı ve vergisiz fiyat aralığına denk düşen ÖTV oranının eklenmesiyle oluşan fiyatın, yüzde 18 oranında KDV’si alınıyor ve bu da fiyata ekleniyor. Vergisiz fiyatı 120 bin TL olan bir araç için, 960 TL bandrol ücreti ve yüzde 45 oranında, 54 bin TL’lik ÖTV ve 31 bin 493 TL’lik KDV ile satış fiyatı 206 bin 453 TL oluyor. Daha yüksek vergi sınıfında yer alan ve vergisiz fiyatı 200 bin TL olan bir araç ise, bin 600 TL bandrol ücreti, yüzde 80 oranında 160 bin TL’lik ÖTV ve 65 bin 88 TL’lik KDV ile birlikte piyasada 426 bin 688 TL’den satışa sunuluyor. 

Kılıçdaroğlu’nun söylediği şekliyle alt segmentli araçlarda ÖTV kaldırılırsa, vergisiz fiyatı 120 bin TL’lik bir araç 141 bin 773 TL’ye, 200 bin TL’lik bir araç ise 237 bin 888 TL’ye satışa çıkarılabilecek.

Türkiye’de motorlu taşıt kullanımı dünya ortalamasının gerisinde, 14 milyon otomobilin ortalama yaşı 13,6

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) bugün (26 Temmuz) açıkladığı verilere göre Haziran 2022 sonu itibariyle, Türkiye’de trafikte olan 25,8 milyon taşıtın 13 milyon 964 binini otomobiller oluşturuyor. 2021 verilerine göre kayıtlı araçların ortalama yaşı 14,5 iken, otomobillerin ortalama yaşı 13,6. 

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, “Herkesin altında arabası var maşallah” sözleriyle trafikteki araç sayısını zenginlik göstergesi olarak ifade ediyor ancak Eurostat’ın 2020 motorizasyon oranına göre, Türkiye en alt sırada yer alıyor. Türkiye, bin kişi başına düşen yaklaşık 160 araç sayısı ile Avrupa ülkelerinin çok gerisinde. 

Medyascope'a destek olun.

Sizleri iyi ve özgür gazeteciliğe destek olmaya çağırıyoruz.

Medyascope sizlerin sayesinde bağımsızlığını koruyor, sizlerin desteğiyle 50’den fazla çalışanı ile, Türkiye ve dünyada olup bitenleri sizlere aktarabiliyor. 

Bilgiye erişim ücretsiz olmalı. Bilgiye erişim eşit olmalı. Haberlerimiz herkese ulaşmalı. Bu yüzden bugün, Medyascope’a destek olmak için doğru zaman. İster az ister çok, her katkınız bizim için çok değerli. Bize destek olun, sizinle güçlenelim.

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus