Diyarbakır’da üç yıl görev yapan Kaymakam İsmail Pendik, kentin mülki idare yapısını analiz eden doktora tezini tamamladı. “Mülki İdarenin Değişen Rolü: Diyarbakır Örneği” başlıklı doktora tezi, Türkiye’de mülki idarenin dönüşümünü sahadan elde edilen verilerle ortaya koyuyor.
Halen Denizli’nin Sarayköy ilçesinde görev yapan Kaymakam İsmail Pendik, Diyarbakır hakkında doktora tezi yazdı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kamu Yönetimi Anabilim Dalı’nda Prof. Dr. İlhan Aksoy danışmanlığında hazırladığı doktora tezinde, 2000’li yıllardan itibaren uygulanan yerelleşme, sivilleşme ve özelleştirme politikalarının mülki idare üzerindeki etkilerini inceledi.

Pendik, “Bu politikalar bir yandan mülki idarenin yerel yönetimler karşısındaki kurumsal gücünü zayıflatırken, diğer yandan askeri vesayet karşısında güçlenmesini sağladı” tespitinde bulundu.
35 katılımcıyla derinlemesine mülakat
Pendik, araştırma kapsamında Diyarbakır’da görev yapmış veya hâlen görevde olan mülki idare amirleri, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, basın mensupları, güvenlik bürokratları ve siyasetçilerden oluşan 35 kişiyle derinlemesine görüşmeler yaptı.
Tez, Gezi olayları, 17-25 Aralık süreci ve 15 Temmuz darbe girişimi gibi kritik dönemlerin mülki idarenin kurumsal yapısında kırılmalar yarattığını ortaya koydu. Özellikle 2016 sonrasında çıkarılan KHK’lar, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına (YİKOB) tüzel kişilik verilmesi ve kayyım uygulamaları, mülki idarenin yeniden güçlenmesine yol açtı.
Diyarbakır’da kayyum uygulamaları ve meşruiyet tartışması
Saha çalışmasında, Diyarbakır’daki sivil toplum temsilcilerinin ve yerel aktörlerin kayyum uygulamalarının mülki idarenin meşruiyetini zedelediği yönünde eleştiriler getirdiği görüldü. Ancak Pendik’in çalışması, buna rağmen mülki idarenin varlığının zorunlu olduğu yönünde geniş bir fikir birliği bulunduğunu da ortaya koydu.
Katılımcılar, mülki idarenin daha şeffaf, katılımcı ve yerel hassasiyetlere duyarlı hale gelmesi gerektiğini vurguladı.
Başarılı idarecilerin ortak özelliği: Empati ve iletişim
Araştırma, başarılı mülki idare amirlerinin ortak özelliklerini empati, tevazu, iletişim becerisi ve halkla doğrudan temas olarak sıraladı. Başarısız örneklerde ise kibir, keyfilik ve iletişimsizlik öne çıktı.
Katılımcılar arasında, Diyarbakır’da görev yapmış valiler içinde Efkan Ala ve Hüseyin Aksoy isimleri, “başarılı yönetim örneği” olarak öne çıktı.
“Mülki idare, Diyarbakır’da en görünür devlet aygıtıdır”
Pendik, tezinin sonuç bölümünde Diyarbakır’a ilişkin şu değerlendirmelere yer verdi:
“Sosyo-politik, jeopolitik ve ekonomik açıdan çok önemli bir yere sahip olan Diyarbakır, mülki idare sisteminin Ankara ve İstanbul’dan sonra belki de en görünür olduğu ilimizdir. Bu araştırma, hem güncel gelişmelerin mülki idareye yansımalarını hem de ‘Terörsüz Türkiye’ sürecinin seyrini anlamak açısından önemli bulgular sunmaktadır.”
Pendik’e göre, Diyarbakır gibi politik kimliği güçlü bir şehirde bile devletin mülki idare aracılığıyla varlığını sürdürmesinin toplumsal denge açısından gerekli olduğu yönünde genel bir uzlaşı mevcut.
Kaynak: CEGA Medya






