Kanada’da çekilen bir video, İran’daki protestolarda küresel bir direniş sembolüne dönüştü. İranlı bir kadın, dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in fotoğrafını yakarak sigarasını ateşledi ve bu görüntü rejime karşı öfkenin ve meydan okumanın bir simgesi olarak dünya genelinde yayıldı.
Son günlerde sosyal medyada hızla yayılan videoda, kendisini İranlı bir mülteci olarak tanımlayan bir kadın çakmağını yakıyor, elindeki fotoğrafı ateşe veriyor.
Alevler, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yüzünü sararken kadın sigarasını bu ateşten yakıyor, kısa bir nefes alıyor ve yanmış fotoğrafı kaldırıma bırakıyor.
Yalnızca 34 saniye süren bu görüntü, İran’da aylardır süren protestoların en çarpıcı simgelerinden biri haline geldi. Video kısa sürede Kanada sınırlarını aştı. İsrail’den Almanya’ya, İsviçre’den Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) kadar birçok ülkede, İran halkıyla dayanışma için Hamaney’in fotoğrafını yaktı, sigarasını ateşledi.
How about the video pic.twitter.com/A5L6JO22mq
— Morticia Addams 🇮🇷 (@melianouss) January 9, 2026
Rejimin yasakladığı her şey tek karede
Videoyu bu kadar güçlü kılan, İran’da “yasak” olan neredeyse her şeyin tek bir karede toplanması.
Kadın başörtüsü takmıyor, Hamaney’in fotoğrafını yakıyor. Bu, İran’da idamla cezalandırılabilen bir suç. Saçları açık, sigara içiyor. Bunların her biri rejimin ahlak ve düzen anlayışına açık bir meydan okuma.
Üç yıl önce, 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin örtünme kurallarına uymadığı gerekçesiyle irşad devriyeleri tarafından gözaltına alınması ve gözaltında hayatını kaybetmesinin ardından “Kadın, Yaşam, Özgürlük” sloganıyla başlayan protestolardan bu yana kadınlar direnişin en görünür aktörlerinden biri oldu.
Algı tartışmaları ve “psikolojik harp”
İran’daki protestolar yalnızca sokaklarda değil, dijital alanda da bir anlatı mücadelesine sahne oluyor. Protestocular eylemleri ekonomik çöküş ve baskıcı yönetime karşı bir halk isyanı olarak tanımlarken, İran yönetimi gösterileri “ABD ve İsrail destekli dış müdahale” olarak sunuyor.
Bu nedenle söz konusu video da tartışmaların odağına yerleşti. Bazı kullanıcılar görüntünün kurgu ya da psikolojik operasyon ürünü olabileceğini ileri sürdü. Alevin gerçekliği, kadının saçlarının ateşe yakınlığı ve çekildiği mekân sorgulandı. Videonun İran’da mı yoksa başka bir ülkede mi çekildiği sorgulandı.
Daha sonra verdiği röportajlarda görüntünün Kanada’da kaydedildiği ortaya çıktı.
Kadının hikâyesi
Associated Press’in ulaştığı bilgilere göre kadın, güvenlik gerekçesiyle gerçek adını paylaşmıyor. Sosyal medyada “Morticia Addams” kullanıcı adını kullanan kadın, kendisini radikal feminist olarak tanımlıyor ve şu anda Toronto’da mülteci statüsüyle yaşıyor.
Anlattıklarına göre ilk kez 17 yaşındayken, 2019’daki protestolar sırasında gözaltına alındı. Elektrikli cop ve coplarla darp edildiğini, bir gece ailesine haber verilmeden gözaltında tutulduğunu söylüyor.
Bu süreçten sonra Türkiye’ye kaçtığını, ardından Kanada’ya ulaştığını belirten kadın, videoyu 7 Ocak’ta, İran’da neredeyse tam bir internet kesintisi uygulanmasından bir gün önce çektiğini söylüyor.
“Arkadaşlarıma kalbimin ve ruhumun onlarla olduğunu göstermek istedim” diyen kadın, ailesinin hâlâ İran’da olması nedeniyle endişe duyduğunu da ekliyor.
İran’da protestolar: Ne olmuştu?
İran’da ekonomik krizle başlayan ve ülke geneline yayılan protestolar sürüyor. İnternet kesik, tutuklu durumdaki kişilerin yargılamasıyla ilgili süreç dünya tarafından izleniyor.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na göre İran’daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 600’ü aşmış durumda. Binlerce kişi gözaltına alındı. Rejim yanlısı medya, güvenlik güçlerinden de ölenler olduğunu duyururken, protestocular “terörist” olarak yaftalanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde İran’a yönelik askeri seçeneklerin masada olduğunu söylerken, Tahran yönetimi infaz planları olduğu iddialarını reddediyor. Ancak Erfan Soltani hakkında verilen idam kararı ve ardından gelen erteleme, korkunun toplum üzerindeki etkisini artırmış durumda.
Bu atmosferde, bir fotoğrafın ateşe verilmesiyle başlayan ve bir sigara dumanıyla tamamlanan o kısa video, İran protestolarının hafızalarda kalacak simgelerinden biri olarak yerini almış görünüyor.
Kaynak: Associated Press
