Çin, Myanmar’ın kuzeydoğusunda cinayet, zorla alıkoyma ve internet dolandırıcılığı ile suçlanan Ming ailesinin 11 üyesini idam etti. Organize suç çetelerinin Çin’de ağır yaptırımlarla karşılaşmaya devam edeceği düşünülüyor.
Suç örgütü Ming ailesinin 11 üyesi, 29 Ocak Perşembe günü Çin’in başkenti Pekin’de idam edildi. Ming ailesi yıllardır insan kaçakçılığı, cinayet ve dolandırıcılık suçlarından yargılanıyordu.
BBC’nin haberine göre Çin’in bu çeteye mensup 11 kişiye idam cezası vermesi, insan hakları aktivistleri göre şaşırtıcı bir durum değil.
Çin dünyada idam cezasının en yaygın olduğu ülke. Ancak bu infazlara dair resmi rakamlar halka açıklanmıyor.
Ming ailesi hakkında neler biliyoruz?
Ming ailesi, Myanmar’ın aşırı yoksul Shan Eyaleti’nde yer alan sınır kasabası Laukkaing’i yıllardır kontrol eden suç ailelerinden biri.
Ming’ler, kasabada gazino ve fuhuş bölgeleri işletiyordu. Bölgedeki suç ekonomisi, örgütün askeri ve siyasi bağlantıları nedeniyle yıllarca ayakta kaldı.
Başta kazancının büyük bir kısmını bahis ve fuhuş yoluyla elde eden suç ağı, bir süre sonra çevrimiçi dolandırıcılık faaliyetlerine başladı.
Çin’in yüksek mahkemesine göre Ming ailesi 2015 ve 2023 yılları arasında dolandırıcılık başta olmak üzere çeşitli suçlardan 1,4 milyar dolar değerinde kazanç elde etti. Suçları, 14 Çin vatandaşının ölümüne ve birçok kişinin yaralanmasına yol açtı.
Çin, Myanmar askeri güçlerine Ming’lerin dolandırıcılık suçları ile ilgili rahatsızlığını belirtmişti ancak Myanmar bu konuya müdahale etmedi. Bu nedenle Myanmar cuntasının bu ailenin kazançlarından pay çıkardığı düşünülüyor.
Bunun üzerine MNDAA olarak bilinen etnik silahlı grup, Çin’in gayriresmi desteğiyle 2023 yılında Shan eyaletinde Ming ailesinin kontrol ettiği bazı bölgeleri ele geçirdi. Ardından, Ming gibi suç ağları, Myanmar cuntasının MNDAA’yı bölgeden sürmesi ile tekrar güç kazandı.
MNDAA, kendi bölgesi olarak gördüğü yerleri Myanmar cuntasına karşı savunan silahlı gruplardan bir tanesi.
Myanmar ordusunun aktardığına göre çetenin Ming Xuechang isimli lideri 2023’te cezadan kaçmak için intihar etti.
“İbret olsun” diye mi idam edildiler?
Ming ailesinin 11 üyesi, Çin tarafından idam edilen ilk Myanmarlı çete liderleri olarak kayda geçti ancak bunun devamı bekleniyor.
Bai ailesinin 5 üyesi hakkında da kasım ayında idam cezası verildi. Wei ve Liu ailelerine mensup bazı şahısların da davaları sürüyor.
Gözaltına alınan çete üyelerinin itirafları, hükümetin dolandırıcılık ağlarını ortadan kaldırma konusundaki kararlılığını vurgulamak amacıyla Çin’de devlet medyasında yayınlanan belgeseller aracılığıyla halka gösterildi.
Kaynak: BBC
Derleyen: Berfin Ada Özbak
