Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İran arasında günlerdir devam eden gerilim ve Cenevre’de devam eden görüşmelerin ardından İsrail ve ABD, İran’a saldırı başlattı. İran, İsrail’in saldırısına misilleme yapacaklarını açıkladı ve Ortadoğu’daki pek çok Amerikan üssünün vurulduğunu duyurdu.
İsrail, İran’a saldırı başlattı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz bu sabah yaptığı açıklamada, İran’a karşı “önleyici saldırı” olarak adlandırdıkları bir operasyon başlattıklarını duyurdu.
İsrail Savunma Bakanlığı, ülkeye yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için harekete geçildiğini duyurdu. Katz, İsrail genelinde derhal geçerli olmak üzere özel bir olağanüstü hal ilan edildiğini de duyurdu.
Associated Press’in (AP) haberine göre ABD’li bir yetkili, İsrail’in saldırısının ABD ile koordineli olduğunu ve ABD’nin de bu saldırılara katıldığını söyledi. New York Times (NYT) da manşetini “ABD ve İsrail İran’ı vuruyor” diye attı. Reuters’ın aktardığına göre İsrail ve ABD saldırı kararını haftalar öncesinden aldı.
İran medyasının aktardığına göre başkent Tahran’da üç farklı yerde patlama meydana geldi. İstihbarat Bakanlığı, Savunma Bakanlığı, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in konutu ve İran Atom Enerjisi Kurumu hedef alınan binalar arasında.
“Savunma Bakanı ve Devrim Muhafızları Komutanı öldürüldü”
Reuters’a konuşan üç kaynak, İsrail’in saldırıları sonucu İran Savunma Bakanı Emir Nasirzade ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur’un öldürüldüğünü söyledi.
Fox News ve Reuters’a konuşan İsrailli yetkililer, saldırılarda Hamaney ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın hedef alındığını doğruladı. Reuters’a konuşan bir kaynak, Hamaney’in Tahran’da olmadığını ve güvenli bir yere götürüldüğünü söylemişti. Pezeşkiyan’ın oğlu Yusuf Pezeşkiyan da, babasının sağlık durumunun iyi olduğunu açıkladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı da NBC’e verdiği röportajda İran’ın “birkaç komutan kaybetmiş olabileceğini” ama bildiği kadarıyla Hamaney’in “hayatta olduğunu” söyledi.
Trump: “Büyük bir operasyon başlattık”
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından paylaştığı 8 dakikalık video mesajında İran’a yönelik büyük bir operasyon başlattıklarını duyurdu.
Amaçlarının “İran rejiminden gelen yakın tehditleri ortadan kaldırarak İran halkını savunmak olduğunu” söyleyen Trump, “İran’ın füze sanayisini ve donanmalarını yerle bir edeceğiz” dedi.
İran’ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiğinin altını çizen Trump, “İran Devrim Muhafızları silahlarını bıraksın, onlara adil davranılacak, aksi taktirde ölümle karşı karşıya kalacaklar” dedi.
Konuşmasında İran halkına da seslenen Trump, “Evinizi terk etmeyin, her yerde bombalar patlayacak. İşimizi bitirdikten sonra çıkın ve hükümeti ele geçirip özgürlüğünüze kavuşun” dedi.
Trump dün akşam saatlerinde yaptığı açıklamada Cenevre’de devam eden görüşmelerde İran’ın tutumundan dolayı hayal kırıklığına uğradığını ifade etmiş ancak daha önce tehdit ettiği saldırıyı gerçekleştirip gerçekleştirmemeye henüz karar vermediğini söylemişti.
Trump kendisine İran’a yönelik askeri müdahale olup olmayacağı sorulduğunda, “Nihai bir karar vermiş değiliz” demişti.
Netanyahu: “İran rejimi nükleer silahlarla donatılmamalı”
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da paylaştığı video mesajında, “İran’daki terör rejiminin oluşturduğu varoluşsal tehdidi ortadan kaldırmak amacıyla” operasyon başlattıklarını belirtti, “büyük dostumuz Donald Trump’a tarihi liderliği için teşekkür ediyorum” dedi.
“Bu katil terör rejimi, tüm insanlığı tehdit etmesine imkân tanıyacak nükleer silahlarla donatılmamalıdır” diyen Netanyahu, İran halkına da seslendi: “Tiranlığın boyundurluğunu atarak özgür ve barışçıl bir İran kurun.”
İran’dan misilleme, Amerikan üsleri hedefte
ABD ve İsrail’in İran’ın Hürmüzgan eyaletinde bir kız ilkokulunu hedef aldığı saldırıda hayatını kaybeden öğrencilerin sayısı 51’e yükseldi.
İran Devrim Muhafızları, ABD-İsrail saldırılarına karşı “işgal altındaki topraklara yönelik” geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırısı başlattıklarını duyurdu.
Bahreyn’in devlet haber ajansı, ABD Donanması’nın ülkedeki 5. filosunun hizmet merkezinin füze saldırısına uğradığını açıkladı.
İran’ın yarı resmi ajansı Fars, İran Devrim Muhafızları’nın Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Bahreyn’deki Amerikan üslerini hedef aldığını açıkladı.
Saldırıların devam etmesiyle birlikte Körfez ülkeleri birer birer hava sahalarını kapatmaya başladı.
Erdoğan ABD, İsrail ve İran’a seslendi
AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırısıyla ilgili konuştu. “İran halkının huzurunu bozan saldırılarını” esefle karşıladıklarını ancak İran’ın Körfez’deki saldırılarını da “kabul edilemez” bulduklarını belirten Erdoğan, şöyle konuştu:
Sağduyuya alan açılmazsa bölgemiz bir ateş çemberiyle karşı karşıya. Bölgemizin daha büyük acılar yaşamaması için başta İslam dünyası olmak üzere tüm aktörlerin acilen harekete geçmesi gerekiyor. Türkiye olarak ilk günden beri olduğu gibi sorunların suhuletle çözülmesi noktasında üzerimize düşeni yapıyoruz, yapacağız.
Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail’in İran’a saldırısına ilişkin yaptığı açıklamasında, “İsrail ve ABD’nin İran’a saldırmasıyla başlayan ve İran’ın üçüncü ülkeleri hedef almasıyla devam eden gelişmeler, bölgemizin geleceğini ve küresel istikrarı riske atacak niteliktedir Uluslararası hukuka aykırı ve masum sivillerin hayatını tehdit eden her türlü eylemden derin kaygı duyuyor, şiddetin tırmanmasına neden olabilecek kışkırtmaları kınıyoruz. Tarafları saldırılara bir an önce son vermeye davet ediyoruz” dedi.
Nükleer anlaşmazlıkta yeni kırılma
Saldırı, İsrail ile İran arasında haziran ayındaki 12 günlük savaşın ardından geldi. ABD ve İsrail, İran’ın nükleer ve balistik füze programlarını sürdürmesi halinde yeniden saldırı düzenlenebileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu.
ABD ile İran, şubat ayında onlarca yıldır devam eden nükleer anlaşmazlığı diplomasi yoluyla çözmek amacıyla müzakerelere yeniden başlamıştı. Ancak İsrail, olası bir anlaşmanın yalnızca uranyum zenginleştirmenin sınırlandırılmasıyla yetinmemesi, İran’ın nükleer altyapısının tamamen sökülmesini içermesi gerektiğini savunuyordu. Tel Aviv ayrıca İran’ın balistik füze programına da kısıtlamalar getirilmesi için Washington nezdinde girişimlerde bulundu.
Tahran ise yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programında sınırlamaları görüşmeye açık olduğunu ancak füze programının müzakere konusu yapılamayacağını açıkladı. İran yönetimi, herhangi bir saldırıya karşı kendini savunacağını da vurgulamıştı.
