Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İran arasında günlerdir devam eden gerilim ve Cenevre’de devam eden görüşmelerin ardından İsrail ve ABD, İran’a saldırı başlattı. İran, İsrail’in saldırısına misilleme yapacaklarını açıkladı.
İsrail, İran’a saldırı başlattı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz bu sabah yaptığı açıklamada, İran’a karşı “önleyici saldırı” olarak adlandırdıkları bir operasyon başlattıklarını duyurdu.
İsrail Savunma Bakanlığı, ülkeye yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için harekete geçildiğini duyurdu. Katz, İsrail genelinde derhal geçerli olmak üzere özel bir olağanüstü hal ilan edildiğini de duyurdu. İran Devrim Muhafızları, ABD-İsrail saldırılarına karşı “işgal altındaki topraklara yönelik” geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırısı başlattıklarını duyurdu.
Associated Press’in (AP) haberine göre ABD’li bir yetkili, İsrail’in saldırısının ABD ile koordineli olduğunu ve ABD’nin de bu saldırılara katıldığını söyledi. New York Times (NYT) da manşetini “ABD ve İsrail İran’ı vuruyor” diye attı. Reuters’ın aktardığına göre İsrail ve ABD saldırı kararını haftalar öncesinden aldı.
İran medyasının aktardığına göre başkent Tahran’da üç farklı yerde patlama meydana geldi. İstihbarat Bakanlığı, Savunma Bakanlığı, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in konutu ve İran Atom Enerjisi Kurumu hedef alınan binalar arasında. Sosyal medyada paylaşılan ancak doğrulanmayan görüntülere göre bazı bölgelerde patlamaların ardından dumanlar yükseliyor.
Reuters’a konuşan bir kaynak, Hamaney’in Tahran’da olmadığını ve güvenli bir yere götürüldüğünü söyledi.
AFP’nin aktardığına göre İran, İsrail ve Irak hava sahası ikinci bir duyuruya kadar kapatıldı.
Trump: “Büyük bir operasyon başlattık”
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından paylaştığı 8 dakikalık video mesajında İran’a yönelik büyük bir operasyon başlattıklarını duyurdu.
Amaçlarının “İran rejiminden gelen yakın tehditleri ortadan kaldırarak İran halkını savunmak olduğunu” söyleyen Trump, “İran’ın füze sanayisini ve donanmalarını yerle bir edeceğiz” dedi.
İran’ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiğinin altını çizen Trump, “İran Devrim Muhafızları silahlarını bıraksın, onlara adil davranılacak, aksi taktirde ölümle karşı karşıya kalacaklar” dedi.
Konuşmasında İran halkına da seslenen Trump, “Evinizi terk etmeyin, her yerde bombalar patlayacak. İşimizi bitirdikten sonra çıkın ve hükümeti ele geçirip özgürlüğünüze kavuşun” dedi.
Trump dün akşam saatlerinde yaptığı açıklamada Cenevre’de devam eden görüşmelerde İran’ın tutumundan dolayı hayal kırıklığına uğradığını ifade etmiş ancak daha önce tehdit ettiği saldırıyı gerçekleştirip gerçekleştirmemeye henüz karar vermediğini söylemişti.
Trump kendisine İran’a yönelik askeri müdahale olup olmayacağı sorulduğunda, “Nihai bir karar vermiş değiliz” demişti.
Netanyahu: “İran rejimi nükleer silahlarla donatılmamalı”
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da paylaştığı video mesajında, “İran’daki terör rejiminin oluşturduğu varoluşsal tehdidi ortadan kaldırmak amacıyla” operasyon başlattıklarını belirtti, “büyük dostumuz Donald Trump’a tarihi liderliği için teşekkür ediyorum” dedi.
“Bu katil terör rejimi, tüm insanlığı tehdit etmesine imkân tanıyacak nükleer silahlarla donatılmamalıdır” diyen Netanyahu, İran halkına da seslendi: “Tiranlığın boyundurluğunu atarak özgür ve barışçıl bir İran kurun.”
Nükleer anlaşmazlıkta yeni kırılma
Saldırı, İsrail ile İran arasında haziran ayındaki 12 günlük savaşın ardından geldi. ABD ve İsrail, İran’ın nükleer ve balistik füze programlarını sürdürmesi halinde yeniden saldırı düzenlenebileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu.
ABD ile İran, şubat ayında onlarca yıldır devam eden nükleer anlaşmazlığı diplomasi yoluyla çözmek amacıyla müzakerelere yeniden başlamıştı. Ancak İsrail, olası bir anlaşmanın yalnızca uranyum zenginleştirmenin sınırlandırılmasıyla yetinmemesi, İran’ın nükleer altyapısının tamamen sökülmesini içermesi gerektiğini savunuyordu. Tel Aviv ayrıca İran’ın balistik füze programına da kısıtlamalar getirilmesi için Washington nezdinde girişimlerde bulundu.
Tahran ise yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programında sınırlamaları görüşmeye açık olduğunu ancak füze programının müzakere konusu yapılamayacağını açıkladı. İran yönetimi, herhangi bir saldırıya karşı kendini savunacağını da vurgulamıştı.
