Araştırmacı-yazar Yener Orkunoğlu, İran’ın 2500 yıllık devlet geleneğine ve “mozaik stratejisi”ne dayanan direnişinin ABD’yi şaşırttığını söyledi. ABD’de İsrail’e desteğin yüzde 85’ten yüzde 35’e gerilediğini aktaran Orkunoğlu, Kürtleri ise tarihte dört kez hayal kırıklığıyla sonuçlanan dış güç bağımlılığı konusunda yeniden uyardı.
Araştırmacı-yazar Yener Orkunoğlu, İran’ın bu savaşta neden direnebildiğini tarihsel ve stratejik bir perspektifle açıkladı. Orkunoğlu’na göre İran’ın dayanıklılığı salt askeri kapasiteden değil, 2500 yıllık devlet geleneğinden, Batı sömürgeciliği deneyimi yaşamamış olmasından ve derin bir kültürel hafızadan kaynaklanıyor. Orkunoğlu, “İran hem askeri hem kültürel hem de devlet gelenekleri açısından 20 yıldır bu savaşa hazırlandı. Bazı İranlı uzmanlar ABD’nin Afganistan’daki yenilgisini incelediklerini ve uzun vadede Ortadoğu’dan kovmak istediklerini açıkça söylüyor” dedi.
Orkunoğlu, İran’ın geliştirdiği “mozaik stratejisi”nin arka planını da ayrıntılı biçimde anlattı. Bu strateji, doğrudan İsrail’in “ahtapot doktrini”ne karşı geliştirildi, söz konusu doktrin “örgütün başını keserek mücadeleyi sonlandırmayı” hedefliyordu. İranlılar bu hesabın farkında olduğundan merkezi kararların yerel birimlerce uygulandığı, son derece dağıtık bir örgütlenme modeli kurdu. Orkunoğlu bu yapıyı şöyle özetledi:
“Bir tane ahtapot yerine şimdi yüzlerce ahtapot var; mozaik şeklinde bir ağ oluştu ve bir birimi etkisiz hale getirsen bile diğerleri harekete geçebiliyor.”
İran’ın bölgedeki ABD üslerine yönelik saldırılarını da bu çerçevede değerlendiren Orkunoğlu, kamuoyu dönüşümünü gösteren verileri de paylaştı:
“Eskiden Amerikalıların yüzde 85’i İsrail’i desteklerken bu oran yüzde 35’e indi; Filistin’e destek ise yüzde 15’ten yüzde 46’ya yükseldi.”
Orkunoğlu’na göre savaş uzadıkça bu iç gerilimler derinleşecek ve ABD’nin hem Ortadoğu’daki Arap ittifaklarını hem de kendi kamuoyunu yönetmesi giderek güçleşecek.
Kürtlerin dört büyük hayal kırıklığı
Orkunoğlu, Kürtlerin dış güçlerle ilişkisinde dört büyük hayal kırıklığı yaşadığını da anlattı. İlki 1975’te geldi: İran, Irak’la anlaşmasını imzalayınca Irak Kürtlerine verdiği desteği keserek onları yalnız bıraktı ve Kürt hareketi ağır bir yenilgiye uğradı. İkincisi 1980-1988 İran-Irak Savaşı döneminde yaşandı; İran’la işbirliği yapan Kürtler, Saddam Hüseyin tarafından vatana ihanet gerekçesiyle 1988’de Halepçe katliamına maruz bırakıldı.
Üçüncü kırılma noktası 2017 bağımsızlık referandumuydu. Orkunoğlu rakamları aktarırken şöyle dedi:
“Katılımın yüzde 70’e ulaştığı referandumda Kürtlerin yüzde 93’ü bağımsız devlet kurulmasından yana oy kullandı, yalnızca yüzde 7’si karşı çıktı; ama ABD seyirci kalırken Irak merkezi yönetimi harekete geçti ve Kürtler Kerkük’ü kaybetti.”
Dördüncü ve en yakın hayal kırıklığı ise Suriye’de SDG’nin ABD tarafından terk edilmesiyle yaşandı.
Kürtlerin İran’da bir kez daha ABD’ye güvenerek harekete geçmesi halinde beşinci büyük hayal kırıklığını yaşayacağını öngören Orkunoğlu, bu noktada Öcalan’ın stratejisini önemli bulduğunu belirtti:
“Öcalan diyor ki küresel destek yerine bölgesel meşruiyet arayın; bulunduğunuz devletlerle iyi geçinerek kendi varlığınızın meşruluğunu tanıtın, yoksa dış güçlere bel bağlayarak hep hayal kırıklığı yaşarsınız.”
