İran savaşı sürerken sosyal medyada İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun öldüğü ya da ağır yaralandığı yönünde iddialar yayılıyor. İran’dan gelen açıklamalar, yapay zekâ olduğu öne sürülen videolar ve yanlış yorumlanan görüntüler bu söylentileri nasıl büyüttü?
ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla 28 Şubat’ta başlayan savaş yalnızca askeri cephede değil, enformasyon alanında da yoğun bir mücadeleye dönüştü. Son günlerde sosyal medyada hızla yayılan iddialardan biri de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun öldüğü ya da ağır yaralandığı yönünde.
Bu iddialar İran medyasında dile getirilen bazı ifadeler ve sosyal medyada dolaşıma giren görüntülerle daha da büyüdü.
“Öldü” iddiaları nereden çıktı?
Spekülasyonların büyümesinde İran Devrim Muhafızları’nın yaptığı bir açıklama etkili oldu.
Açıklamada, İran’ın misilleme operasyonlarının Netanyahu’yu hedef almaya devam edeceği belirtilirken şu ifadeye yer verildi:
“Eğer suçlu ve çocuk katili Netanyahu hâlâ hayattaysa onu cezalandırana kadar peşini bırakmayacağız.”
Bu ifade bazı sosyal medya kullanıcıları tarafından Netanyahu’nun durumunun belirsiz olduğu şeklinde yorumlandı ancak açıklamada öldürüldüğüne ya da hedef alındığına dair herhangi bir somut bilgi yer almıyordu.
Videolar yapay zekâ ile mi hazırlandı?
Spekülasyonların büyümesine neden olan bir başka unsur da Netanyahu’nun son günlerde paylaşılan videoları oldu.
Başbakanın sosyal medya hesaplarında yayımlanan bazı videoların nötr arka planlarda çekilmiş olması, bazı kullanıcıların bunların önceden kaydedildiği ya da yapay zekâ ile üretildiği iddialarını ortaya atmasına yol açtı.
13 Mart’ta yayımlanan bir video özellikle sosyal medyada geniş şekilde tartışıldı. Bazı kullanıcılar görüntüdeki görsel hatalara dikkat çekerek bunun bir deepfake olabileceğini iddia etti.
Bazı kullanıcılar, videonun yapay zekâ ile üretildiği ve hatta “altı parmağının görüldüğü”nü yazdı.
İşte o video ve paylaşım:
Spekülasyonlara ve komplo teorilerine rağmen videonun yapay zekâ ile üretildiğini doğrulayan bir bilgi yok.
Savaş dönemlerinde liderlerin açıklamalarını önceden kaydedilmiş videolarla yayımlaması ise oldukça yaygın bir yöntem.
Netanyahu’dan “kahve videolu” cevap
Netanyahu’nun ofisi 15 Mart Pazar günü yeni bir video yayımladı. Kudüs yakınlarındaki bir kafede çekilen görüntülerde Netanyahu’nun bir danışmanıyla sohbet ettiği görülüyor.
Videoda danışmanı sosyal medyada dolaşan “öldü” iddialarını soruyor.
Netanyahu ise kelime oyunu yaparak şöyle yanıt veriyor:
“Kahveye bayılıyorum. Biliyor musun? Halkıma da bayılıyorum.”
Öte yandan Netanyahu, “altı parmak” iddialarına da gönderme yapmak için parmaklarını kameraya gösterdi.
Reuters, videonun çekildiği kafenin görüntülerini arşiv fotoğraflarıyla karşılaştırarak videonun gerçekten Kudüs yakınlarında çekildiğini doğruladığını bildirdi.
“Netanyahu’nun cesedi” videosu
Sosyal medyada dolaşıma giren bazı videolarda ise Netanyahu’nun öldürüldüğü ve cesedinin taşındığı iddia edildi.
Teyit’in incelemesine göre videolarda Arapça yazılı itfaiye araçları bulunduğu ve görüntülerin İsrail’e değil Lübnan’a ait olduğu ortaya çıktı. Görüntülerin Mart 2026’da Beyrut’ta İsrail saldırılarının ardından kaydedildiği belirtiliyor.
Bir başka iddia: “Gazeteci yerini açıkladı”
Sosyal medyada yayılan bir diğer iddia ise bir gazetecinin Netanyahu’nun bulunduğu evi gösterdiği ve bu nedenle tutuklandığı yönündeydi.
Videodaki kişinin İsrailli bir gazeteci olduğu iddia edilse de görüntüde konuşan kişinin Hint kökenli gazeteci Aditya Raj Kaul olduğu ortaya çıktı. Teyit’in aktardığına göre Kaul videoda Netanyahu’nun öldüğünü değil, İsrail’in Beit Shemesh kentinde saldırıya uğrayan bir noktayı ziyaret ettiğini anlatıyordu.
Açık kaynak araştırmalarında Netanyahu’nun 2 Mart’ta Beit Shemesh’i ziyaret ettiğine dair haberler de bulunuyor.
Netanyahu neden açıklama yapmıyor?
Sık sık yaptığı videolu açıklamalarıyla bilinen Netanyahu’nun son haftalarda kamuoyu önüne daha az çıkması, spekülasyonları ve komplo teorilerini tetikledi.
Netanyahu’nun son net görüntülerinden biri mart ayının başında paylaşıldı. O tarihten sonra yayımlanan açıklamaların çoğu video mesaj formatında gerçekleşti.
Savaş dönemlerinde İsrail’de uygulanan güvenlik önlemleri nedeniyle kamuya açık etkinliklerin büyük bölümü iptal edildi. Ülkede toplu etkinlikler yasaklandı, okulların büyük kısmı kapatıldı ve birçok kişi sığınaklara yakın bölgelerde yaşamaya başladı.
Uzmanlara göre İran savaşı yalnızca askeri değil aynı zamanda yoğun bir bilgi savaşı da yarattı.
Sosyal medya platformlarında manipüle edilmiş görüntüler, yanlış çeviriler ve bağlamından koparılmış videolar hızla yayılıyor.
Şu ana kadar kamuya açık bilgiler şu tabloyu ortaya koyuyor: İran yetkilileri Netanyahu’yu hedef aldıklarını söylüyor ancak öldürüldüğüne dair bir kanıt sunmuyor. Sosyal medyada dolaşan videoların yapay zekâ ürünü olduğuna dair doğrulanmış bir analiz de yok.
