İSTANBUL (Medyascope) – Patidio ile Hayvani Bakış’ın bu haftaki konuğu doğa fotoğrafçısı ve kuş gözlemcisi Doğukan Türköz oldu. Kuş gözlemcisi olmak isteyenlerin hangi ekipmanlara sahip olması gerektiğini anlatan Türköz, İstanbul’daki kuşlara dair de bilgi verdi.
İstanbul’da 368 kuş türü var
Türköz, şu an İstanbul’da E-bird verilerine göre 368 kuş türü olduğunu belirterek bunlara dair şunları söyledi:
“Şu an Bozkır Kartalı gözlemlenebilir. Bu tür tehlike altında. Yelkovan kuşları var. Onlar biraz daha hassas ve duyarlı bir konumda. Üveyik var. Bunlar aslında nesli tehlike altında olan türler. Ama gökyüzüne baktığımız zaman deliceleri görebiliriz. Şehir delicesi. İşte saz delicesi. Bunları gözlemleyebiliriz. Şahin, kızıl şahin. Şahinin alt türü olan bozkır şahini var.”
Dürbün, rehber kitap…
İstanbul’un kuş göç hattı üzerinde olduğunun altını çizen Türköz, kuşlara ilgisi olanların gözlem yapmak için ihtiyaç duyduğu ekipmanları şu şekilde sıraladı:
“Önce zaten doğuştan bir ekipmanla doğuyoruz. İki gözümüz, iki kulağımız var. Aslında bu bize doğuştan gelen ekipmanlar. Bunları çok iyi eğitmek önemli. Hem gözü hem kulağı. Ondan sonra en basit 10×42 bir dürbünle kuş gözlemciliği yapabiliriz. Tabii sulak alanda yapacaksak büyütme katsayısı daha fazla olan dürbünler kullanılabilir teleskop şeklinde. Ondan sonra bir rehber kitabı olursa güzel olur. Ondan sonra zaten evde sadece arazide kalan bir şey değil aslında bu. Eve gelip de sürekli kuşlarla meşgul oluyorsunuz zaten.”
Kuş türlerinin insan faaliyetlerinden etkilendiğini hatta bazılarının neslinin tehdit altında olduğunu söyleyen Türköz “Rüzgar pervaneleri, yapılaşma gibi etmenler türlerin azalmasında etkili. Onun dışında kurt, çakal, tilki gibi hayvanları zehirlemek için kimi zaman etlere karıştırılan zehir maddelerini yiyen kuşlar var. Mesela akbabalar… Bozkır kartalı da şu anda sadece bildiğim kadarıyla Tuz Gölü Havzası’nda yürüyen bir kuş türü” diye konuştu.
- Patidio ile Hayvani Bakış (11) – Yasa tasarısı Meclis’te: Yaban hayvanları her an öldürülebilir
- Patidio ile Hayvani Bakış (10) | Marmara Denizi’nde bir vaha: Volkan Narcı anlatıyor
“Kuşlar, hem sağlığa hem de psikolojimize iyi geliyor”
2019 yılından bu yana kuş gözlemciliği yapan ve yüzlerce kuşun fotoğrafını çeken Türköz, en etkilendiği kuşun Güney Afrika’da fotoğrafladığı Afrika sarı asma kuşu olduğunu söyledi:
“Onu sadece bir kere gördüm. Önce sesini duydum. Ondan sonra kafayı bir kaldırdım. Afrika sarı asma kuşu var. Bir kere gözlemleyebildim onu. Daha sonra bir daha göremedim. O kuşta sarı asmagillerden değişik bir sesi var. Sarı asmaların genel olarak sapsarı bir gövde. Türkiye’deki sarı asma, sapsarıdır. Afrika sarı asmasının kafası siyah mesela. Gövdesi sarı, kafası siyah bir kuş. En etkilendiğim kuş, Afrika sarı asma kuşu diyebilirim.”
Kuşların insan sağlığı ve psikolojisine çok iyi geldiğini anlatan Türköz, konuyla ilgili şu bilgileri verdi:
“Mesela kuş sesleri duymuşsunuzdur muhakkak. İki tane sistem var. Sempatik sistem, parasempatik sistem. Parasempatik sistem daha çok rahat olduğumuz zaman, biraz da sindirme anı da onun içindedir. Sempatik sistem biraz daha işte tehlike olduğu anda aktif olan sistemdir bedende. Parasempatik sistem aktif olduğu zaman rahatlarsınız, gevşersiniz. Kuş sesleri de aslında bunları yaratıyor. Kuşların desenlerini izlemek, üzerindeki desenleri izlemek, renklerini de gözlemlemek bu fraktel öğrentiler doğanın içinde. Bunlar da aslında serotonin salgılatıyor. Kortizon oranımız düşüyor. Adrenalin düşüyor. Bunlar düşünce bağışıklığımız baskılanmamış oluyor.”
