İSTANBUL (Medyascope) – Endonezya’nın Sumatra Adası’nda meydana gelen aşırı yağışlar ve toprak kaymaları, dünyadaki en tehlike altındaki büyük insansı maymun türü olan Tapanuli orangutanlarını yok olma eşiğine getirdi. Yeni yayımlanan bir araştırmaya göre, geçtiğimiz kasım ayında yaşanan felaket nedeniyle toplam nüfusları 800’ün altında olan bu nadir canlıların en az 58’i hayatını kaybetti.
Gezegen genelinde derinleşen iklim krizinin biyoçeşitlilik üzerindeki doğrudan etkileri, Sumatra Adası’nda kendini gösterdi. Bilimsel bir çalışmanın sonuçları, Güneydoğu Asya’da binin üzerinde insanın ölümüne yol açan Senyar Kasırgası’nın bölgedeki yaban hayatına büyük bir zarar verdiğini ortaya koydu. Raporda, ölen Tapanuli orangutanlarının sayısının türün toplam nüfusunun yüzde yedisine denk geldiği belirtilirken, orman örtüsündeki hasar ve gıda kıtlığı gibi dolaylı etkiler hesaba katıldığında gerçek kaybın çok daha yüksek olabileceği vurgulandı.
“Heyelanlar karşısında çaresiz kaldılar”
Araştırmada görev alan Brunei merkezli Borneo Futures direktörü profesör Erik Meijaard, kasırganın hemen ardından aralık ayında yaptıkları ilk tahminlerde kaybı 35 olarak öngördüklerini ancak sahadan gelen yeni verilerle bu sayının en az 58’e yükseldiğini açıkladı. Bölgede çalışan insani yardım görevlilerinin çamur ve ağaç kalıntıları arasında bulduğu Tapanuli orangutanı ölülerini inceleyen Meijaard, felaketin boyutunu şu sözlerle aktardı:
“Beni en çok sarsan şey, canlıların yüzlerindeki tüm dokuların parçalanmış olmasıydı. Kilometrelerce karelik orman alanı devasa toprak kaymalarıyla aşağı indiğinde, o güçlü orangutanlar bile tamamen çaresiz kalıyor ve eziliyor. O an ormanın içinde tam bir cehennem yaşanmış olmalı.”
Yüzde bir sınırı aşıldı, yok olma sınırında
Bilimsel çalışmalar, ilk kez 2017 yılında keşfedilen Tapanuli orangutanı türünün, her yıl nüfusunun yüzde birinden fazlasını kaybetmesi durumunda tamamen yok olacağını gösteriyor. Senyar Kasırgası’nın yol açtığı yüzde yedilik ani kayıp, bu kritik sınırı çoktan aşmış durumda. Uzmanlar, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle bölgedeki aşırı yağışların sıklığının ve şiddetinin artacağını, bunun da kalan canlıların yaşam alanlarını doğrudan tehdit ettiğini belirtiyor.
Yaşanan krizin ardından Endonezya hükümeti, Sumatra’daki koruma altındaki Batang Toru orman bölgesinde madencilik, palmiye yağı üretimi ve hidroelektrik santrali genişletme gibi büyük kalkınma projelerini geçici olarak durdurdu. Raporun yazarları, bu kararın araştırmacılara ekolojik riskleri değerlendirmek için bir fırsat sunduğunu ancak Tapanuli orangutanı neslinin modern tarihin ilk büyük insansı maymun tükenişi olmasını engellemek için acil uluslararası finansal ve teknik desteğe ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Kaynak: BBC
