İSTANBUL (Medyascope, ANKA) – AKP milletvekillerinin imzasını taşıyan ve kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifi TBMM’de kabul edildi. Yasanın içinde icra-iflas, noterlik, idari yargı ve ceza yargılamasına ilişkin çok sayıda düzenleme hayata geçirildi. Tek hâkimle görülecek davaların kapsamı genişletildi, istinaf ve temyiz sistemine ilişkin yeni kurallar getirildi.
Haberin özeti
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- 12. Yargı Paketi, TBMM’de kabul edilerek yasalaştı ve icra-iflas ile noterlik gibi alanlarda önemli düzenlemeler yapılmıştır.
- Miras kalan taşınmazların satışı için yeni bir düzenleme getirildi; mirasçılar açık artırmaya yalnızca kendileri katılacaklar.
- Noterlik işlemleri dijital ortama taşınarak evrakların inceleme süreçleri yeniden düzenlendi.
- Danıştay’daki geçici süre dört yıl uzatıldı; bu değişiklik, mevcut daire yapısını 2030’a kadar koruyacak.
- Dolandırıcılık suçlarında ceza indirimi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması ile ilgili hükümler yeniden düzenlendi.
AKP milletvekillerinin imzasını taşıyan, kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Yasayla icra-iflas, noterlik ve idari yargı alanlarında önemli değişikliklere gidilirken, tek hâkimle görülecek davaların kapsamı genişletildi, istinaf ve temyiz sistemine ilişkin yeni kurallar getirildi.
Yargı paketi TBMM’de kabul edildi: Miras kalan taşınmazların satışında yeni dönem
12. Yargı Paketi’yle birlikte miras kalan taşınmazların satışına ilişkin yeni bir düzenleme getirildi. Buna göre, yalnızca mirasçıların ortak malik olduğu, üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde, ilk açık artırma sadece mirasçı maliklerin katılımıyla yapılacak. Bu uygulama yalnızca ilk açık artırmada ve bir defaya mahsus geçerli olacak.
Elektronik satış portalındaki ilan içerikleri de yeniden düzenlendi. Satış isteyen alacaklı, artırma süresinin sona ermesinden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurması halinde alacağı oranında teminat göstermekten muaf tutulacak. Hazine de açık artırmalarda teminat göstermek zorunda olmayacak.
İhale ilanlarında tekliflerin hangi şartlarda geçerli sayılacağı, ihale bedelini süresinde ödemeyen alıcılara uygulanacak yaptırımlar, teminatların nasıl değerlendirileceği ve yüzde 5 oranındaki idari para cezasına ilişkin hükümler de açıkça belirtilecek.
Noterlik işlemleri dijital ortama taşınıyor
Noterlik Kanunu’nda yapılan değişiklikle, noterlik evraklarının mahkemeler, cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili kamu kurumları tarafından incelenmesine ilişkin usuller yeniden düzenlendi. Buna göre, noterlik evrakının aslının talep edilmesi halinde noter, evrakın onaylı bir örneğini dosyasında saklayarak aslını ilgili kuruma gönderecek.
Onaylı örnek talep edilmesi halinde ise evrak elektronik ortamda taranacak, güvenli elektronik imzayla imzalanarak ilgili kuruma iletilecek. Elektronik gönderimin mümkün olmadığı durumlarda ise fiziki onaylı örnek gönderilecek. Bu işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek; posta gideri ve tarifede belirlenen yol masrafı dışında harç, vergi veya başka herhangi bir ücret tahsil edilmeyecek.
Danıştay’da geçiçi süre dört yıl daha uzatıldı
12. Yargı Paketi’yle Danıştay Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine yönelik geçiş süresi dört yıl uzatıldı. Böylece mevcut daire yapısı 23 Temmuz 2030’a kadar korunacak. Ayrıca, boşalan her iki üyelik için yalnızca bir üye seçilmesine ilişkin uygulama da bu tarihe kadar devam edecek.
Tek hâkimle görülecek davaların kapsamı genişletildi
Yasayla, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin kuruluşu ve görevleri hakkında kanunda da değişiklik yapıldı. Buna göre, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere ilişkin iptal ve tam yargı davaları tek hâkim tarafından karara bağlanacak.
Ayrıca bazı disiplin cezaları, sınıf geçme, burs, kredi ve yurt işlemleri, kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, lojman, izin ve uyarma cezalarına ilişkin davalar ile bazı sosyal yardım davaları da tek hâkim tarafından görülecek. Aynı parasal sınırın altında kalan vergi davaları da tek hâkim tarafından karara bağlanacak.
İstinaf ve temyiz sistemi yeniden düzenlendi
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda yapılan değişiklikle, bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesi sonunda ilk derece mahkemesi kararının gerekçesini değiştirerek veya maddi hataları düzelterek başvuruyu reddedebilmesine imkân tanındı. Ayrıca usule ilişkin eksiklik bulunması halinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak dosyayı geri gönderebilecek. Keşif, bilirkişi incelemesi veya duruşma eksikliği gibi durumlarda ise bu eksiklikleri kendisi tamamlayarak karar verebilecek.
Yasayla temyiz sisteminde de değişikliğe gidildi. Buna göre, temyiz kapsamı dışında kalan davalarda bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Danıştay’da temyiz edilebilecek.
Buna karşılık, tek hâkim tarafından görülen davalar, çiftçi mallarının korunması hakkında kanun, taşınmaz mal zilyetliğine yapılan tecavüzlerin önlenmesi hakkında kanun ve yabancılar ve uluslararası koruma kanunu kapsamındaki bazı uyuşmazlıklar ile yalnızca vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkin kararlar için temyiz yolu kapalı olacak.
Dolandırıcılık suçunda ceza indirimi
Kanunla, Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen 158. maddesinde değişiklik yapıldı. Buna göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişinin eylemi, haksız menfaat sağlamak amacıyla kendisine ya da başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesapların kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalırsa, verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri yeniden düzenlendi
Kanunla, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumuna ilişkin hükümler yeniden düzenlendi. Buna göre, sanığa verilen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması halinde mahkeme, gerekli şartların bulunması durumunda HAGB kararı verebilecek. Bu karar, müsadereye ilişkin hükümler dışında sanık hakkında hükmün hukuki sonuç doğurmamasını sağlayacak. Uzlaşmaya ilişkin hükümler ise saklı tutulacak.
Düzenlemeye göre, HAGB kararı verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği yönünde mahkemede kanaat oluşması ve suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, eski hâle getirme ya da tazmin yoluyla tamamen giderilmiş olması gerekecek.
Ayrıca, HAGB hükümleri işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılan suçlarda uygulanmayacak.
