İSTANBUL (Medyascope) – Facebook ve Instagram’ın çocukları bağımlılığa sürüklediği ve zarar verdiği iddiasıyla ABD’de açılan tarihi Meta davası anlaşmayla sonuçlandı. Meta, 17,1 milyar dolara kadar ödeme yapmayı ve genç kullanıcılar için günlük süre sınırı, gece erişim kısıtlaması ve estetik filtre yasağı gibi önemli değişikliklere gitmeyi kabul etti.
Meta davası sonuçlandı. Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın çatı şirketi Meta, sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkisine ilişkin ABD’de yürütülen en önemli davalardan birinde eyaletlerle anlaşmaya vardı.
Anlaşmayla Meta’nın ödeyeceği toplam ceza 17,1 milyar dolara kadar çıkabilecek. Şirket ayrıca Instagram ve Facebook’un gençler tarafından kullanımını doğrudan değiştirecek bir dizi yeni önlemi ülke genelinde uygulamayı kabul etti.
Böylece Meta, ABD’de ilk kez günlük kullanıcı deneyiminin temel unsurlarında hukuki süreç sonucunda kapsamlı değişiklik yapmaya zorlanmış oldu.
Gece kullanımı kısıtlanacak, günlük süre sınırı gelecek
Anlaşmaya göre Meta, genç kullanıcılar için günlük kullanım süreleri belirleyecek, gece saatlerinde Instagram ve Facebook’a erişimi kısıtlayacak ve okul saatlerinde bildirim gönderilmesini durduracak.
Gençlerin görünüşlerini değiştiren ve estetik operasyonları teşvik ettiği gerekçesiyle eleştirilen bazı plastik cerrahi filtreleri de yasaklanacak.
Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada, “Meta, platformlarının yol açabileceği zarar riskini azaltacak büyük değişiklikleri birkaç ay içinde gerçekleştirmeyi kabul etti” dedi.
Bonta, anlaşmanın “sosyal medyayı çocuklar için daha az tehlikeli hale getireceğini” söyledi.
Meta ne ile suçlanıyordu?
Kaliforniya’nın Oakland kentindeki federal mahkemede görülen dava henüz geçen hafta başlamıştı. Kaliforniya ve 28 eyaletin açtığı davada Meta, Instagram ve Facebook’u genç kullanıcıları platformda mümkün olduğunca uzun süre tutacak biçimde tasarlamakla suçlanıyordu.
Eyaletler, bu özelliklerin çocuk ve gençlerde anksiyete, depresyon ve başka ruh sağlığı sorunlarıyla bağlantılı olduğunu savundu.
Meta ayrıca, 13 yaşın altındaki çocukların verilerini ebeveyn izni olmadan toplamakla suçlandı.
Şirket ise suçlamaları reddetti ve anlaşmanın herhangi bir hukuka aykırılığın kabulü anlamına gelmediğini belirtti.
17,1 milyar dolar Meta için ne kadar büyük?
Anlaşma, 47 eyalet, Washington DC ve ABD’ye bağlı bölgeleri kapsıyor.
Meta ilk aşamada yaklaşık 12 milyar dolar ödeyecek. Snapchat’in sahibi Snap ile TikTok ve YouTube’un da benzer anlaşmalara giderek para cezalarını ve ürün değişikliklerini kabul etmesi halinde Meta’nın ödeyeceği miktar 5,1 milyar dolar daha artarak 17,1 milyar dolara ulaşabilecek.
Rakam son derece yüksek olsa da Meta’nın büyüklüğü düşünüldüğünde şirket açısından yönetilemez bir yük anlamına gelmiyor.
Meta’nın piyasa değeri yaklaşık 1,45 trilyon dolar. Dolayısıyla 17,1 milyar dolarlık azami ödeme, şirketin toplam piyasa değerinin yaklaşık yüzde 1’ine denk geliyor.
Dava açıldığında dört eyaletin Meta’dan talep ettiği toplam ceza ise yaklaşık 200 milyar dolardı.
Zuckerberg ifade veremeden dava bitti
Oakland’daki davanın haftalarca sürmesi ve onlarca tanığın dinlenmesi bekleniyordu ancak anlaşmaya yalnızca dört günlük duruşmanın ardından varıldı.
Davanın en önemli tanıklarından biri, Meta’da daha önce güvenlik mühendisi olarak çalışan ve daha sonra şirket hakkında kamuoyuna açıklamalar yapan Arturo Béjar oldu.
Béjar, Meta’nın çocuk güvenliği konusunda bir tür “sorma, söyleme” politikası yürüttüğünü savundu. Ayrıca Meta CEO’su Mark Zuckerberg’in Instagram ve Facebook’un gençler üzerindeki zararlarından haberdar olduğunu ancak kamuoyuna platformların güvenli olduğu izlenimini verdiğini ileri sürdü.
Mark Zuckerberg’in de tanık olarak ifade vermesi bekleniyordu ancak anlaşmaya kendisi kürsüye çıkmadan varıldı.
Kaynak: Guardian, New York Times
