İSTANBUL (Medyascope) – AİHM’in Osman Kavala’nın serbest bırakılması ve mahkûmiyetinin sonuçlarının ortadan kaldırılması yönündeki hak ihlali kararı, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından uygulanmadı. Kavala’nın avukatlarının yeniden yargılama ve tahliye talebi reddedildi. AİHM’in Osman Kavala ile ilgili 2019’daki hak ihlâli kararı da uygulanmamıştı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Osman Kavala için verdiği hak ihlâli kararı İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından uygulanmadı.
AİHM’in 2019’da Osman Kavala’nın tutukluluğunun hukuka aykırı olduğuna ve derhal serbest bırakılması gerektiğine yönelik kararı da uygulanmamıştı.
Gezi Davası kapsamında 2017’den bu yana Silivri’deki Marmara Cezaevi’nde tutulan Osman Kavala’nın başvurusu üzerine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), geçtiğimiz ağustos ayında Kavala’nın serbest bırakılması ve mahkûmiyet kararının tüm sonuçlarının ortadan kaldırılması gerektiğine hükmetti.
AİHM, ifade özgürlüğü, toplantı ve örgütlenme özgürlüğü, adil yargılanma hakkı ile özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Ayrıca haklara getirilen kısıtlamaların amacı dışında kullanılmasını yasaklayan 18. maddenin ve ağırlaştırılmış müebbet cezasının gözden geçirilmesini sağlayacak bir mekanizmanın bulunmaması nedeniyle insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağının ihlal edildiğini tespit etti.
AİHM Başkanı Mattias Guyomar, “Tespit edilen ihlallerin ciddiyeti göz önünde bulundurulduğunda, davalı devletin başvuranın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılmasını sağlaması gerektiğini belirtmektedir” dedi.
Kavala da kararla ilgili yazılı bir açıklama yaptı:
“AİHM’in benimle ilgili aldığı Büyük Daire kararı, mahkûmiyet sürecinin incelenmesini kapsıyor. Bu kararda da, bundan önceki iki AİHM kararında olduğu gibi, suç işlendiğini gösteren ikna edici somut delil olmadan özgürce yaşama hakkının kısıtlanamayacağı vurgulandı. İlk Gezi davası kapsamında 2020 yılında verilen beraat kararında da suç işlediğime dair delil olmadığı gerçeği ortaya konulmuştu.
AİHM son kararıyla mahkemelerin olaylarla ilgili genel değerlendirmeler ve faaliyetlerin amacı hakkında niyet okuma içeren akıl yürütmelerle mahkûmiyet kararı verebileceği anlayışının kabul edilemez olduğunu belirtmiş oldu.
Yasalarca suç sayılan bir eylemde bulunmayan insanların özgürce yaşama haklarının kısıtlanamayacağı temel insan hakları ilkesidir. Bu hakkın korunması, kamuda bu ilkeye mutlak biçimde riayet edilmesinin sağlanması da hukuk devletinin yurttaşlara karşı yükümlülüğüdür.”
Tahliye başvurusu yapılmıştı
Kavala’nın avukatları, AİHM’in hak ihlali kararının ardından 11 Eylül’de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne yeniden yargılama başvurusunda bulundu.
Kavala’nın avukatı Ahmet Köksal Bayraktar, Gezi davasına bakan İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne dilekçe sundu. Dilekçede Kavala hakkındaki kesinleşen mahkûmiyet hükmünün infazının AİHM kararı uyarınca durdurulması istendi. Ayrıca Kavala’nın tahliye edilmesi de talep edildi.
Başvuru, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi nedenleri” başlıklı 311. Maddesi kapsamında yapıldı. Söz konusu madde, AİHM tarafından verilen kesinleşmiş ihlal kararlarını da yargılamanın yenilenmesi nedenleri arasında sayıyor.
Ne olmuştu?
Osman Kavala, 8 yıl 10 ay 10 gündür cezaevinde bulunuyor. Bu süreçte hakkında 3 beraat, 4 tutuklama, 3 tahliye ve 1 mahkûmiyet kararı verildi.
Kavala, Gezi Parkı eylemleriyle bağlantılı suçlamalar kapsamında ilk olarak 18 Ekim 2017’de gözaltına alındı ve 1 Kasım 2017’de tutuklandı. AİHM, 2019 yılında Kavala’nın tutukluluğunun hukuka aykırı olduğuna ve derhal serbest bırakılması gerektiğine hükmetti, ancak bu karar uygulanmadı.
18 Şubat 2020’de Gezi davasından beraat eden Kavala, cezaevinden çıkamadan 15 Temmuz darbe girişimi kapsamında hükümeti devirmeye teşebbüs iddiasıyla gözaltına alındı ve 19 Şubat 2020’de tutuklandı. 9 Mart 2020’de ise casusluk iddiasıyla hakkında ikinci bir tutuklama kararı verildi. AİHM, 11 Temmuz 2022’de Türkiye’nin 2019 tarihli kararın gereklerini yerine getirmediğine hükmetti.
Bu süreçte Kavala, casusluk ve 15 Temmuz soruşturmalarından tahliye aldı. Ancak İstinaf’ın bozma kararı üzerine Gezi davasında yeniden yargılanan Kavala, 25 Nisan 2022’de ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Bu karar 2023’te Yargıtay tarafından onandı.
