İSTANBUL (Medyascope) – Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre Borsa İstanbul’daki pay senetlerinin toplam değeri 30 Ekim itibarıyla 15 trilyon 30 milyar lira oldu. Fitch’in hesaplamasına göre borsa şirketlerinin dolar bazındaki değeri, 15 Eylül-30 Ekim döneminde yüzde 34 azaldı. Peki Borsa İstanbul’un büyüklüğü ne, Türkiye ekonomisi için ne anlama geliyor?
Türkiye’de organize sermaye piyasasının geçmişi, 1866’da İstanbul’da faaliyete başlayan Dersaadet Tahvilat Borsası’na uzanıyor. 1986’nın başında işlemlere başlayan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), uzun yıllar boyunca hisse senedi piyasasının merkezi olarak faaliyet gösterdi. İMKB, 2013’te İstanbul Altın Borsası ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ile birleşerek anonim şirket yapısındaki Borsa İstanbul’a dönüştü.
Türkiye Varlık Fonu (TVF), bugün Borsa İstanbul’un yüzde 80,6’sına sahip. Katar Yatırım Otoritesi (QIA) ise 200 milyon dolar karşılığında satın aldığı yüzde 10’luk payı elinde tutuyor.
Borsada 626 şirketin payları işlem görüyor
Borsa İstanbul’da bugün 626 şirketin payları işlem görürken 55 şirket borsa kotu dışında yer alıyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) 30 Ekim tarihli verilerine göre pay senetlerinin toplam değeri 15 trilyon 30 milyar lira. Bu tutarın 6 trilyon 230 milyar lirasını halka açık paylar, 8 trilyon 800 milyar lirasını ise halka kapalı paylar oluşturuyor. Yatırımcıların fiilen alıp sattığı payların oranını gösteren fiili dolaşım oranı yüzde 26,82 seviyesinde.
Pay sahipliğinde yerli yatırımcıların oranı yüzde 62,63, yabancı yatırımcıların oranı ise yüzde 37,37. Yerli yatırımcıların portföyü 4 trilyon 490 milyar lira, yabancı yatırımcıların portföyü ise 2 trilyon 680 milyar lira değerinde.
Borsa İstanbul piyasa değerinde dünyada 29’uncu sırada
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin (TSPB) haziranda yayımladığı 2025 raporu, Dünya Borsalar Federasyonu (WFE) verileriyle Borsa İstanbul’un küresel konumunu ortaya koyuyor.
Rapora göre Borsa İstanbul’daki şirketlerin piyasa değeri 2025’te yüzde 7 artarak 404 milyar dolara yükseldi. Borsa İstanbul, bu büyüklükle dünya borsaları arasında bir sıra gerileyerek 29’uncu sıraya indi ve küresel piyasa değerinin yüzde 0,3’ünü oluşturdu. Dünya borsalarının toplam piyasa değeri aynı yıl yüzde 18 artışla 151 trilyon dolara ulaşırken listenin başında 37 trilyon 536 milyar dolarla Nasdaq, 31 trilyon 402 milyar dolarla New York Borsası yer aldı.
TSPB verilerine göre Borsa İstanbul’un piyasa değeri 2025 sonunda Türkiye’nin milli gelirinin yüzde 25,3’üne denk gelirken dünya ortalaması yüzde 81 seviyesinde. Borsa İstanbul, 1 trilyon 28 milyar dolarlık pay senedi işlem hacmiyle dünyada 18’inci, işlem hacminin piyasa değerine oranını gösteren devir hızında ise yüzde 260 ile beşinci sırada yer aldı. WFE tanımına göre 570 kote şirketle 24’üncü sırada bulunan Borsa İstanbul’da yalnızca bir yabancı şirket işlem görüyor. BIST 100 endeksi ise 2025’te dolar bazında yüzde 5,7 değer kaybederek en fazla kaybettiren yedinci borsa oldu.
Hisse yatırımcısı sayısı temmuzdan bu yana azalıyor
MKK verilerine göre borsada hisse senedi bulunduran yatırımcı sayısı 30 Ekim itibarıyla 6 milyon 551 bin 215 oldu. Temmuzda 6 milyon 906 bin 417 ile yılın en yüksek seviyesine çıkan yatırımcı sayısı, o tarihten bu yana 355 bin 202 kişi azaldı. MKK sisteminde kayıtlı toplam yatırımcı sayısı 39 milyonu aşarken hesabında bakiye bulunan yatırımcı sayısı 12 milyon 960 bin kişi.
MKK Genel Müdürü Ekrem Arıkan, yatırımcıların artık yalnızca hisse senedine değil, yatırım fonları gibi farklı araçlara da yöneldiğini söyledi. MKK’nin 2 Ekim verilerine göre yatırım fonlarının piyasa değeri 9 trilyon 820 milyar liraya, fon yatırımcısı sayısı ise 5 milyon 950 bin kişiye ulaştı.
Şirketler bu yıl halka arzlardan 86 milyar lira topladı
Borsa İstanbul, şirketlerin halka arz ve bedelli sermaye artırımı yoluyla finansman sağladığı bir piyasa olarak işlev görüyor. MKK verilerine göre 2026’da halka arzla borsaya giren 35 şirket, toplam 86 milyar 50 milyon lira hasılat elde etti. Bu halka arzlara katılım 26 milyon 440 bin yatırımcıya ulaştı.
2025’te ise 18 şirket, halka arzlardan 45 milyar 100 milyon lira toplamıştı. Sabah’ın derlediği verilere göre şirketlerin 2021’den bu yılın nisan ayına kadar borsa kanalıyla sağladığı finansman 486 milyar 600 milyon liraya ulaştı.
Fon tasfiyesi kararının ardından endeks geriledi
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi. BIST 100 endeksi, 16 Eylül’deki 13.122,58 puandan 30 Ekim’de 10.759,56 puana inerek bu dönemde yüzde 18,01 değer kaybetti.
SPK verilerine göre borsa şirketlerinin toplam değeri ağustos sonunda 23 trilyon 37 milyar 600 milyon lira seviyesindeydi. MKK’nin 16 Ekim verilerinde bu tutar 16 trilyon 609 milyar liraya geriledi, şirketlerin dolar bazındaki değeri ise nisan sonundan 16 Ekim’e kadar 168 milyar 200 milyon dolar azaldı. Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, 3 Kasım tarihli değerlendirmesinde borsa şirketlerinin değerinin 15 Eylül-30 Ekim döneminde yüzde 34 azalarak 274 milyar dolara indiğini açıkladı. Fitch’e göre özel sektörün yurt içi borçlanma aracı ihracı da ekimde yüzde 70 düşüşle 1 milyar 500 milyon dolar oldu.
BIST 100 kasımın ilk günlerinde yükseldi
BIST 100 endeksi, 4 Kasım’ı yüzde 4,12 yükselişle 11.478,13 puandan tamamlarken toplam işlem hacmi 184 milyar 300 milyon lira oldu. Aynı gün bankacılık endeksi yüzde 5,15, holding endeksi ise yüzde 3,66 değer kazandı. Endeks bugün güne yüzde 0,60 artışla 11.546,61 puandan başladı.
Yurtdışı yerleşik yatırımcılar, 25 Eylül-2 Ekim haftasında net 189 milyon 900 bin dolarlık hisse sattı. Aynı hafta BIST 100 endeksi yüzde 4,88 değer kaybetti.
Korkmaz Enes Ergun tutuklandı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” ve “rüşvet” suçlarından gözaltına alınan eski Borsa İstanbul A.Ş. Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun tutuklandı.
31 Ekim’de gözaltına alınan Ergun, 2 Kasım’da emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edildi.
Savcılıktaki işlemleri tamamlanan Korkmaz Enes Ergun “rüşvet almak” suçlamasıyla tutuklanması talebiyle sevk edildiği mahkeme tarafından tutuklandı.
Korkmaz Enes Ergun kimdir?
Korkmaz Enes Ergun, lisans eğitimini 1997’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü’nde tamamladı. Ergun, aynı yıl Borsa İstanbul’da çalışmaya başlayarak sermaye piyasalarına adım attı. Ergun, yüksek lisans ve doktorasını Marmara Üniversitesi İktisat Anabilim Dalı’nda tamamladı.
Ergun, Borsa İstanbul’da çok sayıda halka arz değerlendirmesini ve işlem gören şirketlerin incelemesini yönetti. Piyasa faaliyetlerinin yönetimi de Ergun’un sorumlulukları arasında yer aldı. Genel müdürlük öncesinde Ergun, Borsa İstanbul’da kotasyondan sorumlu genel müdür yardımcısı olarak çalışıyordu.
Hakan Atilla’nın istifasının ardından Ergun, 26 Mart 2021’deki olağan genel kurulda Borsa İstanbul Genel Müdürlüğü’ne geldi. Ergun, aynı genel kurulda Borsa İstanbul Yönetim Kurulu’nda da yer aldı.
