Sahte içkiden ölenlerin sayısı 44’e yükseldi – Vergiler arttıkça arttı, yasal rakı tüketimi son 9 yılda 21 milyon litre azaldı

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Sahte içkiden ölenlerin sayısı 44’e yükseldi. Son verilere göre İzmir’de 18, Kırıkkale’de 7, Mersin’de 6, İstanbul’da 7, Muğla’da 2, Aydın’da 2, Trabzon ve Zonguldak’ta ise birer kişi sahte içki yüzünden hayatını kaybetti. Medyascope, sahte içkiye dair son bir ayda yapılan operasyonları ve kolluk kuvvetlerinin açıkladığı şüpheli isimlerin önceki suçlarını araştırdı.

İzmir Emniyet Müdürlüğü, vefatların başladığı 8-9 Ekim öncesi, sahte içkiye karşı farklı ilçelerde 115 operasyon düzenledi ve 15 şüpheli tutuklandı. 10 Eylül’de Manisa-İzmir otoyolunda yapılan operasyonla 25 şişe sahte içki ele geçirildi. Operasyonda İzmir Emniyeti’ne bağlı birimler, arabasında sahte içki yakalanan şüpheli A.E.’ye 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’na muhalefetten idari işlem uyguladı.

5607 sayılı kanun nedir?

5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda sahte içkiye dair, “Taklit veya yanıltıcı bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri taşıyan tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri; ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden, atışa arz eden veya satan, bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan kişi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır” hükmü yer alıyor.

Manisa-İzmir otoyolunda yakalanan şüpheli A.E.’ye dair detaylı bir arama yaptığımızda karşımıza çıkan haberlere göre, yine Manisa’da ekim ayında yapılan bir operasyonda A.E. isimli şüpheli yakalandı. Şüpheli, ifadesinin ardından serbest bırakıldı.

Gözaltına alınan şüphelilerden, H.G. isimli şahsın, sahte içki dağıtımından sorumlu olduğu iddia edildi. 

Yine sahte içkinin dağıtımı konusunda önemli bir rolde olduğu iddia edilen, Anıl Orkun İ.’nin, savcılıkta önce adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, ardından savcının tekrar yakalama kararı çıkardığı öğrenildi.

İstanbul’da ekim ayında yapılan operasyonlarda dükkanında sahte içki sattığı belirlenen ve gözaltına alınan Güngör G.’nin benzer yedi suçtan kaydının olduğu iddia edildi. 

Türkiye’de 9 Ekim’den bu yana polis ekipleri, çeşitli illerde yaptıkları baskınlarda en az 20 ton sahte içki ele geçirdi. Operasyon yapılan noktalarla zehirlenme vakalarının bağlantısı olup olmadığı araştırılıyor.

Emniyet Genel Müdürlüğü: “5-11 Ekim’de 16 bin 737 litre etil alkol ele geçirildi”

Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından yapılan açıklamada, “2020 yılında 1483 alkollü içki kaçakçılığı ve sahteciliği operasyonu gerçekleştirilmiştir. Yapılan operasyonlarda 2 bin 242 şüpheli hakkında adli işlem yapılmış, 215 bin 285 şişe ile 606 bin 706 litre sahte-kaçak alkollü içki ele geçirilmiş ve 128 adet yasa dışı alkollü içki imalathanesi deşifre edilmiştir” denilerek 2020’deki sahte içkiye yönelik operasyonların detayları paylaşıldı. 

EGM’nin açıklamasında ayrıca, son zamanlardaki vefat haberlerinin üzerine operasyonların yoğunlaştığı, olaylarla ilgili kolluk kuvvetleri tarafından yapılan operasyonlar neticesinde yakalanan 58 şüpheliden yedisinin tutuklandığı belirtildi.

Açıklamaya göre, ekim ayı içinde ölümlü zehirlenme vakalarının artmasıyla beraber 5-11 Ekim günleri arasındaki operasyonlarda ise 16 bin 737 litre etil alkol, 3 bin 253 litre ile 2 bin 495 şişe sahte alkollü içki ele geçirildi.

Sahte içki kaynaklı ölümlerin artmasının ardından İstanbul’da geniş çaplı denetimler yapılıyor. Beyoğlu’nda tekel bayilerini denetleyen ekipler, şişelerdeki bandrol ve etiketleri de kontrol etti.

Kaçakçılık ve Organize Suçlar ekiplerinin bugüne kadar düzenledikleri operasyonlarda 20’den fazla kişi gözaltına alındı, altı kişi tutuklandı.

Türkiye’nin yasal rakı tüketimi azalıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı’nın verilerine göre, 2019’da rakı üretimi ve tüketimi bir önceki yıla göre yüzde 29 geriledi.

2018’de piyasaya toplam 35 milyon 934 bin litre rakı tedarik edilirken, bu miktar 2019’da 27 milyon 763 bin litreye geriledi. Son dokuz yılda ise iç piyasada rakı tüketiminde 21 milyon litrelik düşüş yaşandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın verilerine göre, Türkiye’de 2012’den 2019’a kadarki yıllık rakı tüketimi şöyle:

Grafik: Medyascope / Hazar Dost

Grafikte yer alan yıllar içerisinde en çok tüketimin olduğu yıl, 6 milyon 988 bin litreyle 2015 yılı iken, tüketim 2016’dan itibaren düşüşe geçiyor. Türkiye’nin nüfus artışı göz önünde bulundurulduğunda, kişi başı yıllık rakı tüketimi de azalma eğiliminde. 

“Rakının litresi asgari ücretin yüzde 10’una denk geliyor, dar gelirli aileler merdiven altı üretime yöneliyor

Konuştuğumuz Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Başkanı Murat Kapıkıran, yasaların sahte içki üretim ve tüketimi üzerindeki etkisini anlattı. Kapıkıran, içki üzerindeki vergilerin artmasının dar gelirli ailelerin el yapımı içkiye yönelmesinde etken olduğunu söyledi. Kapıkıran, “Rakının litresi asgari ücretin yüzde 10’una denk geliyor. Bu durum insanları ev yapımı içkiye sevk ediyor” dedi. Ev yapımı içkilerde alkol oranının ayarlanamamasının ciddi sağlık problemlerine sebep olduğunu belirten Kapıkıran, “Alkoldeki vergilerin indirilmesi, alkole erişimin kolaylaştırılması, merdiven altı üreticilerin önünü kesecektir” diye konuştu.

Kapıkıran ayrıca, sahte alkol üreticileri için yasaların caydırıcı olmadığını da vurgulayarak “Sahte içki, insan hayatına kastederken, kör ederken, sakatlanmalara neden olurken verilen cezaların bu kadar düşük olmaması gerekiyor” dedi. 

“İktidarın vergilerle alkol ürünlerinin fiyatlarını şişirmesi sahtekârların iştahını kabartmaktadır”

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Sözcüsü Faik Öztrak, sahte içkiden yaşanan ölümlerin artmasına dair yaptığı açıklamada, “İktidarın vergilerle alkol ürünlerinin fiyatlarını şişirmesi sahtekârların iştahını kabartmaktadır; kaçak içkinin, merdiven altı üretimin önünü açmaktadır. Bunun sonucunda ağır can kayıplarıyla karşılaşıyoruz. Bu yitirilen canların arkasında hem yüksek vergiler hem de denetimsizlik var” diye konuştu.

“En pahalı içki sıralamasında ilk üçe girdik”

CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, sahte içki kaynaklı yaşanan ölümlerin ardından TBMM’ye verdiği soru önergesinde Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a “Türkiye en pahalı içki sıralamasında ilk üçe girdi. İçkide yüksek vergi politikasından vazgeçecek misiniz?” sorusunu yöneltti.  

Emir açıklamasında, sahte alkol kullanımının artmasındaki nedenin alkoldeki vergiler olduğunu belirterek şunları söyledi: “Yurttaşlar, artan fiyatlara karşı pek çok alkollü ürünü evde ya da merdiven altı diye tabir edilen mekanlarda üretme yoluna gidiyor. Bu durum giderek bir halk sağlığı sorununa dönüşürken iktidarın peş peşe yaşanan bu ölümlere artık kulağını tıkamamasını umuyoruz.”

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba da, sahte alkol nedeniyle yaşanan ölümlerin araştırılması için meclise önerge sundu. Önergede, Türkiye’nin Avrupa’da alkollü içkinin en pahalı olduğu üçüncü ülke konumunda olduğunu vurgulayan Ağbaba, içki kaçakçılığı nedeniyle ÖTV kaybının 2019 yılı için en az 1.56 milyar TL’ye ulaştığını belirtti.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus