Cinsel taciz nedir? – BM Kadın Birimi, ILO, RAINN ve CİTÖK’e göre taciz tanımları

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Tüm dünyada, birçok kadının kendilerini taciz edenleri sosyal medya üzerinden ifşa etmesi ile başlayan #MeToo hareketi, bir kez daha Türkiye’nin gündeminde. Twitter’da bir kadın kullanıcının, yazar Hasan Ali Toptaş‘ın kendisini taciz ettiğini duyurmasının ardından, birçok sosyal medya kullanıcısı da edebiyat dünyası başta olmak üzere her alanda, “tacizci” olmakla suçladıkları tanınmış erkeklerin isimlerini paylaşmaya başladı. Arka arkaya gelen ifşalar, “Taciz nedir? Hangi eylemler taciz olarak değerlendiriliyor? Uluslararası kurumlar bu konuda hangi tanımları kullanıyor?” gibi sorulara cevap arayan tartışmaları da beraberinde getirdi.

Kadına yönelik şiddetle mücadelede, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) ve Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) birlikte hazırladığı “Adressing Violence and Harassment Against Women in the World (Çalışma Yaşamında Kadınlara Yönelik Şiddet ve Tacizle Mücadele)” adlı el kitabında kadına yönelik şiddet ve taciz ile toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve cinsel taciz tanımlamaları yapılıyor. Çalışma yaşamında kadınlara yönelik şiddet ve tacizle nasıl başa çıkılacağı konusunda öneriler sunan bu el kitabındaki tanımlamalara göre:

1) Cinsel taciz, istenmeyen veya hoş karşılanmayan cinsel davranışları ya da hareketleri içeren taciz türüdür. Cinsel taciz, fiziksel, psikolojik, sözlü veya sözsüz olabilir ve tecavüz de dahil olmak üzere cinsel şiddet ve saldırı, hoş karşılanmayan cinsel talepler ve buluşma talepleri, istenmeyen dokunuşlar, abanma, köşeye sıkıştırma, tacizci takip, müstehcen yorumlar ve pornografik materyaller gösterme veya bu tür materyaller paylaşma gibi davranışları da içermektedir.

2) Toplumsal cinsiyete dayalı şiddetkadınlar ve erkekler arasında eşit olmayan güç ilişkilerine dayanan, yaygın ve taciz şeklidir. 

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) en büyük cinsel saldırı karşıtı örgütlerinden biri olan Rape, Abuse & Incest National Network (RAINN) de işyerinde veya öğrenim görülen yerde hissedilen rahatsızlığın ve maruz kalınan tacizin zaman geçirmeden yetkililere bildirilmesi gerektiğinin altını çiziyor. RAINN’in internet sitesinde, tacizin ne olduğu da tanımlanıyor. Bu tanımlara göre: 

“Cinsel taciz, istenmeyen cinsel yakınlaşma çabalarını, cinsel ilerleme taleplerini, işyerinde veya öğrenme ortamında cinsel nitelikteki sözlü ve fiziksel tacizleri içermektedir. Cinsel taciz her zaman özellikle cinsellik/cinsel davranışla ilgili veya belirli bir kişiye yönelik olmak zorunda değildir. Örneğin, bir grup olarak kadınlar/erkekler hakkında yapılan olumsuz yorumlar da cinsel taciz biçimi olabilmektedir. Öte yandan, cinsel tacizin; cinsel saldırı eylemlerine, cinsel davranışlara ya da cinsel yönelime atıfta bulunan şakalar da dahil olmak üzere cinsel nitelikli sözlü taciz, istenmeyen dokunma, fiziksel temas veya cinsel gelişmeler, uygunsuz yerlerde cinsel ilişkilerin/hikayelerin veya fantezilerin tartışılması, karşı tarafa istenmeyen müstehcen fotoğraflar, e-postalar veya kısa mesajlar göndermek gibi birçok farklı biçimi bulunmaktadır.”

Boğaziçi Üniversitesi Cinsel Tacizi Önleme Koordinatörlüğü’nün (CİTÖK) yaptığı cinsel taciz tanımı ise flört şiddetini de kapsıyor:

1) Cinsel taciz, sözle, beden diliyle ve her türlü iletişim aracılığıyla gerçekleştirilen, kişinin cinsel özgürlüğünü ihlal eden, rızasına dayanmayan cinsel içerikli davranışların tümüdür. Cinsel şiddet, cinselliğin kontrol etmek, denetlemek, küçük düşürmek, aşağılamak ve cezalandırmak amacıyla bir şiddet aracı olarak kullanılmasıdır. Cinsel saldırı ise kişinin rızası alınmadan elleme, dokunma ve sarılma gibi beden dokunulmazlığını ihlal eden davranışların tamamıdır.

2) Flört şiddeti, tarafların sevgililik ilişkisi içinde birbirlerine fiziksel, cinsel, psikolojik, sosyal ve dijital şiddet içeren davranışlarda bulunması ve buna istinaden karşısındaki üzerinde egemenlik kurması, kontrol etmesi ve güç uygulamasıdır. Israrlı takip ise herhangi biri tarafından yoğun bir şekilde izlenmek ve takip edilmektir. 

3) Toplumsal cinsiyet temelli taciz, bir kişinin/topluluğun cinsiyet kimliğine ya da cinsel yönelimine yönelik sözlü veya fiziksel saldırısı ya da bir kişinin/topluluğun cinsel kimliği üzerinden ötekine kurmuş olduğu ayrımcılıktır.  

Sosyal medyada #MeToo etiketi ile paylaşılan tacizler, temelinde şiddetin önlenmesi, mağdurların korunması ve şiddet uygulayan faillerin adalete teslim edilmesi amacını güdüyor. Bu sayede, ev içi şiddet, taciz amaçlı şiddet, tecavüz de dahil olmak üzere cinsel şiddet, cinsel taciz, zorla evlendirme, kadın sünneti, kürtaja ve kısırlaştırmaya zorlama gibi davranışlarda bulunanlara yönelik cezai veya hukuki yaptırım uygulanmasını öngören İstanbul Sözleşmesi’nin gerekliliği bir kez daha kamuoyuna hatırlatılıyor. 

Derleyen: Senem Görür

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus