Amerika Birleşik Devletleri (ABD) yönetimi, Suriye’de kalan yaklaşık bin askerin önümüzdeki aylarda büyük ölçüde çekileceğini açıkladı. Karar, Şam yönetiminin terörle mücadelede sorumluluk üstlenmesi ve bölgedeki güvenlik dengelerindeki değişim gerekçesiyle alındı.
ABD yönetimi, Suriye’de 2015’ten bu yana IŞİD’e karşı yürütülen operasyonlar kapsamında konuşlu birliklerin büyük bölümünü geri çekmeye hazırlanıyor. Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, çekilmenin “koşullara bağlı bir geçiş süreci” olduğunu ve Washington’un bölgede oluşabilecek tehditlere karşı müdahale kapasitesini koruyacağını söyledi.
Yetkili, Suriye hükümetinin ülke sınırları içinde terörle mücadelede öncü rol üstlenmeyi kabul ettiğini, bu nedenle ABD askeri varlığının “mevcut ölçekte artık gerekli olmadığını” belirtti.
Bölgesel gerilim artarken gelen çekilme kararı
Karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu’daki askeri varlığı İran’a karşı artırdığı bir dönemde geldi.
BBC Verify, güdümlü füze destroyerleri ve savaş uçaklarıyla donatılmış USS Abraham Lincoln uçak gemisinin İran yakınlarında konuşlandığını doğruladı. Dünyanın en büyük savaş gemisi olarak bilinen USS Gerald R. Ford’un da önümüzdeki haftalarda bölgeye ulaşması bekleniyor.
ABD’li güvenlik yetkilileri, Trump’ın İran’a yönelik olası bir askeri operasyon için ordunun kısa sürede hazır olmasını istediğini belirtiyor ancak nihai karar henüz verilmiş değil.
Suriye’deki üsler devredildi
ABD birlikleri yıl içinde iki önemli noktadan çekildi. Güneydeki Tanf garnizonu ile kuzeydoğudaki Şeddadi üssü Suriye ordusuna devredildi. Suriye devlet ajansı SANA, Haseke kırsalındaki Şeddadi Hava Üssü’nün ABD ile koordinasyon içinde devralındığını duyurdu.
Şeddadi, geçmişte IŞİD’e karşı uluslararası koalisyon operasyonlarında kilit rol oynamıştı. Aynı zamanda Suriye Demokratik Güçleri (SDG) tarafından IŞİD militanlarının tutulduğu bir hapishaneye ev sahipliği yapıyordu.
Tanf üssü ise Irak, Ürdün ve Suriye’nin kesiştiği sınır üçgenine yakın stratejik bir noktada bulunuyor. Şam-Bağdat uluslararası karayoluna yakınlığı nedeniyle jeopolitik önem taşıyordu.
Esad sonrası yeni dönem
Suriye’de Aralık 2024’te Beşar Esad yönetiminin devrilmesi ve güvenlik ortamındaki görece iyileşme, çekilme sürecini hızlandırdı. Trump yönetimi, Suriye’nin geçici Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile diplomatik ilişkileri güçlendirmeye yöneldi. Şara, Beyaz Saray’ı ziyaret ederek ABD’ye resmi ziyarette bulunan ilk Suriyeli lider oldu.
Ocak ayında SDG ile Şam yönetimi arasında varılan entegrasyon anlaşması da dengeleri değiştirdi. Bu anlaşma uyarınca SDG güçlerinin Suriye ordusuna entegre edilmesi planlanıyor.
IŞİD tehdidi sürüyor mu?
Aralık 2025’te Palmira’da düzenlenen saldırıda bir tercüman ve iki Iowa Ulusal Muhafız askeri IŞİD bağlantılı bir saldırgan tarafından öldürüldü.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), şubat ayında 5 bin 700 IŞİD şüphelisinin Suriye’den Irak’a transfer edildiğini duyurdu. Ayrıca bu ay Suriye’de 30’dan fazla IŞİD hedefinin vurulduğu açıklandı.
Reuters ve New York Times’a göre Trump yönetimi, asker sayısını 2 binden 500’e düşürmeyi ve üs sayısını sekizden tek bir üsse indirmeyi planlıyor. Son çekilmeler sonrası ABD’nin Rumeylan ve Kasrak üslerinde sınırlı varlık bulundurduğu bildiriliyor.
ABD’nin Suriye’den büyük ölçüde çekilme kararı, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirebilecek bir adım olarak görülüyor. Ancak Washington, İran gerilimi ve IŞİD tehdidi nedeniyle askeri seçeneklerini masada tutmaya devam ediyor.
Kaynak: BBC
