İSTANBUL (Reuters) – Reuters’ın uydu görüntülerine dayandırdığı haberine göre, Libya’nın doğusunu kontrol eden Hafter güçleri, Birleşmiş Milletler (BM) ambargosuna rağmen Türk ve Çin yapımı insansız hava araçları temin etti. İHA’ların kim tarafından sağlandığı ve kimler tarafından kullanıldığı ise belirsiz.
Bilmeniz gerekenler
- Reuters’ın haberine göre Libya’da Hafter güçleri, Birleşmiş Milletler (BM) ambargosuna rağmen Türk ve Çin yapımı insansız hava araçları edindi.
- Uydu görüntüleri, Hafter’e bağlı güçlerin El Hadım Hava Üssü’nde en az üç İHA bulundurduğunu gösteriyor.
- Uzmanlar, Hafter güçlerinin bu İHA’ları kullanacak teknik kapasiteye sahip olmadığını belirtiyor.
- Yeni İHA’ların varlığı, Hafter’in kontrolünü güçlendirebilir ve çözüm sürecini etkileyebilir.
- Türkiye ile Hafter arasında son dönemde ilişkilerde yumuşama dikkat çekiyor.
Reuters’ın analiz ettiği ticari uydu görüntülerine göre, Libya’nın doğusunda kontrolü elinde bulunduran Halife Hafter’e bağlı güçlerin, Birleşmiş Milletler (BM) silah ambargosuna rağmen yeni nesil insansız hava araçları edindiği öne sürüldü.
Görüntüler, Bingazi’nin yaklaşık 100 kilometre doğusundaki El Hadım hava üssünde nisan ve aralık ayları arasında en az üç İHA’nın konuşlandırıldığını gösteriyor. Uzmanlara göre bu araçlardan biri büyük olasılıkla Çin yapımı Feilong-1 (FL-1), diğerleri ise Türkiye merkezli Baykar üretimi Bayraktar TB2 modelleri.
İHA’ları kim sağladı, kim kullanıyor?
Reuters, söz konusu İHA’ların kim tarafından ve ne zaman tedarik edildiğini doğrulayamadı. Çin ve Türkiye hükümetleri ile üretici şirketler sorulara yanıt vermedi, Libya’daki taraflardan da resmi bir açıklama gelmedi.
Libya merkezli Sadeq Enstitüsü Başkanı Anas El Gomati ise kritik bir soruya işaret etti: “Bu tür sistemleri kullanacak teknik kapasite Hafter güçlerinde yok. Soru şu ki: Bunları kim kullanıyor?”
Gomati, söz konusu İHA’ların yalnızca Libya içindeki güç dengesi için değil, komşu Sudan’daki Hızlı Destek Kuvvetleri’ne uzanan ikmal hatlarını korumak için de kullanılabileceğini belirtti.
Libya’da denge yeniden mi değişiyor?
2014-2020 yılları arasındaki iç savaşta insansız hava araçları belirleyici rol oynamıştı. Türkiye, Trablus merkezli BM tarafından tanınan hükümete destek verirken; Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Rusya Hafter güçlerinin yanında yer aldı.
2020’de sağlanan ateşkese rağmen ülke fiilen ikiye bölünmüş durumda: Doğu’da Hafter güçleri, Batı’da ise Başbakan Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Trablus hükümeti kontrolü sürdürüyor.
Reuters’a konuşan uzmanlara göre, yeni İHA’ların varlığı Hafter’in doğu ve güneydeki kontrolünü pekiştirebilir ve olası bir siyasi çözüm sürecinde elini güçlendirebilir.
Ankara–Hafter hattında yeni dönem
Son dönemde Türkiye ile Hafter arasında ilişkilerde yumuşama dikkat çekiyor. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın’ın 2025’te Bingazi’de Hafter ve oğlu Saddam Hafter ile görüşmesi ve taraflar arasında güvenlik iş birliği mesajlarının verilmesi bu sürecin işaretleri arasında.
Hafter güçlerinin üst düzey isimlerinden Saddam Hafter’in Ankara’ya yaptığı ziyaretler ve Türkiye’nin bu temasları “birleşik Libya” hedefiyle ilişkilendirmesi de dikkat çekiyor.
Ancak Reuters, bu diplomatik temasların İHA tedarikiyle bağlantılı olup olmadığının netleşmediğini vurguluyor.
