Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nun (THKO) kurucu kadrolarında yer alan Hüseyin İnan, 1968 gençlik hareketinin ODTÜ çevresinde öne çıkan isimlerinden biri oldu. Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan ile birlikte yargılanan İnan, 6 Mayıs 1972’de Ankara Ulucanlar Cezaevi’nde idam edildi. Türkiye sol hafızasında “üç fidan” olarak anılan Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın hikâyesi, 12 Mart döneminin askeri yargılamaları, anti-emperyalist gençlik hareketi ve dönemin mücadele tartışmalarıyla birlikte hatırlanıyor.
1949’da Kayseri’nin Sarız ilçesine bağlı Bozhöyük köyünde doğdu. İnan, ilk ve orta öğrenimini Sarız’da lise eğitimini ise Kayseri’de tamamladı.
1966’da Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne girdi. Kaynaklarda ODTÜ İdari Bilimler Bölümü’nde okuduğu belirtilen İnan, üniversite yıllarında öğrenci hareketleri, sosyalist gençlik örgütlenmeleri ve anti-emperyalist eylemler içinde yer aldı
THKO’nun kuruluşu
Hüseyin İnan’ın siyasi biyografisinin merkezinde Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) yer aldı. THKO, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan, Sinan Cemgil ve arkadaşlarının adıyla anılan; 1968 gençlik hareketinin içinden çıkan ve anti-emperyalist mücadeleyi silahlı mücadele stratejisiyle birleştirmeyi savunan devrimci örgütlerden biri oldu.
ODTÜ çevresinde oluşan grup, Milli Demokratik Devrim (MDD) tartışmaları içinden çıkarak Türkiye’de devrimin silahlı mücadele yoluyla gerçekleşebileceği fikrine yöneldi. Bu çizgi, dönemin sol hareketi içinde önemli bir ayrışmayı da temsil ediyordu. Bir yanda Türkiye İşçi Partisi (TİP) çevresinde parlamenter sosyalist mücadele hattı, diğer yanda gençlik hareketi içinden çıkan ve anti-emperyalist mücadelenin silahlı mücadeleyle yürütülmesi gerektiğini savunan çizgi vardı
Hüseyin İnan’ın teorik yönü
Hüseyin İnan’ı 1968 kuşağı içinde farklılaştıran başlıklardan biri, THKO çizgisinin teorik-programatik metinleriyle ilişkisiydi. “Türkiye Devriminin Yolu” başlıklı metin, İnan’a atfedilen ve THKO’nun siyasal stratejisini açıklayan temel metinlerden biri olarak biliniyor.
Bu metin, THKO’nun devrim stratejisinde kırsal alanı, anti-emperyalist mücadeleyi ve silahlı mücadele fikrini merkeze alan hattını ortaya koyuyordu. Bu nedenle Hüseyin İnan, Türkiye sol tarihinde yalnızca bir eylemci olarak değil, THKO’nun programatik yönünü kurmaya çalışan isimlerden biri olarak da anıldı.
12 Mart dönemi ve yakalanması
12 Mart 1971 Muhtırası’nın ardından Türkiye’de sol örgütlere, öğrenci hareketlerine ve devrimci yapılara yönelik operasyonlar yoğunlaştı. Bu süreçte Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan da güvenlik güçlerinin hedefindeki isimler arasındaydı.
Hüseyin İnan ise 23 Mart 1971’de Kayseri Pınarbaşı’nda yakalandı. Yusuf Aslan ve Deniz Gezmiş de 16 Mart 1971’de Sivas Gemerek’te birlikte yakalandı.
Yusuf Aslan 16 Mart 1971’de Sivas Şarkışla’da yaralı olarak, Deniz Gezmiş aynı gün Gemerek’te yakalandı. Hüseyin İnan ise 23 Mart 1971’de Kayseri Pınarbaşı’nda bir arkadaşıyla birlikte yakalandı.
Bu yakalanmalar, THKO davasına giden sürecin en kritik dönemeçlerinden biri oldu. 12 Mart askeri rejimi altında yürütülen yargılamalar, Türkiye siyasi tarihinde hem hukuki hem de siyasal yönleriyle en çok tartışılan davalar arasında yer aldı.
THKO davası ve idam kararı
Hüseyin İnan, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan ile birlikte Ankara 1 No’lu Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nde 16 Temmuz 1971’de yargılanmaya başlandı. Mahkeme, 9 Ekim 1971’de Hüseyin İnan, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan’ı idam cezasına mahkûm etti.
Hüseyin İnan, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan ile birlikte 6 Mayıs 1972’de Ankara Ulucanlar Cezaevi’nde idam edildi.
İnan, idam edildiğinde 23 yaşındaydı. Onun adı, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan ile birlikte Türkiye solunun kolektif hafızasında “üç fidan” olarak anılmaya başladı.
