İSTANBUL (Medyascope, Goltane Ghazi) – Cezaevinde sağlık durumu kötüleşen Nobel Barış Ödüllü İranlı insan hakları savunucusu Nergis Muhammedi, Tahran’daki Pars Hastanesi’ne sevk edildi. Fransa’da yaşayan eşi Taghi Rahmani Medyascope’a konuştu. Muhammedi’nin 150 gün iletişimsiz tutulduğunu ve gözaltı sırasında ağır biçimde dövüldüğünü söyledi.
Haber özeti
- Nergis Muhammedi, sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine cezaevinden geçici olarak tahliye edilip Tahran’daki Pars Hastanesi’ne sevk edildi.
- Eşi Taghi Rahmani, Muhammedi’nin tansiyonunun yükseldiğini, çift görme yaşadığını ve işkence sonrası ortaya çıkan başka tıbbi sorunlar olduğunu açıkladı.
- Muhammedi, 12 Aralık 2025’te kardeşini ziyaret ettiği sırada Meşhed’de gözaltına alındı ve yaklaşık 150 gün iletişimsiz şekilde tutuklu kaldı.
- Gözaltı sırasında ağır botlarla başına, yüzüne ve bedenine tekmeler atıldığı, vücudunda günlerce morluk ve kan izleri kaldığı belirtildi.
Nergis Muhammedi, sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine cezaevinden geçici olarak tahliye edilerek Tahran’daki Pars Hastanesi’ne sevk edildi. İranlı insan hakları savunucusu ve 2023 Nobel Barış Ödülü sahibi Muhammedi’nin eşi siyasi aktivist ve gazeteci Taghi Rahmani Medyascope’a konuştu. Politik yazıları ve çalışmaları nedeniyle defalarca kez tutuklanan ve işkenceye maruz bırakılan Rahmani, eşiyle uzun süre iletişim kurmakta zorlandıklarını ve cezaevi sürecinde işkence sırasında ağır yaralanmasına rağmen hastaneye götürülmesinin reddedildiğini söyledi.
İşkence sonrası hastaneye sevk edildi
Fransa’da yaşayan eşi Taghi Rahmani, Nergis Muhammedi’nin sağlık durumunun kötüleşmesinin ardından yalnızca kısa süreliğine tahliye edildiğini anlattı:
“Tam olarak hapisten çıkmadı. Tedavi olması için izin verdiler ve Pars Hastanesi’ne götürüldü. Doktorların gözetimi altında. Şu an sağlık durumu inceleniyor. Doktorlar tam olarak hangi hastalıklara sahip olduğunu anlamaya çalışıyor çünkü vücudunda farklı hastalık belirtileri var. İşkence gördükten ve dayak yedikten sonra bu durum ortaya çıktı. Şimdilik tedavi olmasına izin verdiler ama hangi yeni hastalıklara yakalandığını henüz bilmiyoruz. Tansiyonu yükselmiş durumda, çift görme yaşıyor ve benim çok anlamadığım başka tıbbi sorunları da var. Ama bunların hepsi ciddi şeyler ve daha fazla sağlık problemi yaşama ihtimali var. Şu an hâlâ inceleniyor ve tedavi edilmeye çalışılıyor.”
150 gün iletişimsiz şekilde tutuklu kaldı
1998’den bu yana 13 ayrı kez tutuklanan ve toplamda 31 yıl hapis cezasına çarptırılan Nergis Muhammedi, 12 Aralık 2025’te kardeşini ziyaret ettiği sırada Meşhed’de yeniden gözaltına alındı. Muhammedi’nin yaklaşık 150 gün boyunca iletişimsiz şekilde tutuklu kaldığı ve bu süreçte işkence gördüğü belirtildi.
Eşi Taghi Rahmani ise yaşanan süreci şu sözlerle anlattı:
“Meşhed Hapishanesi’nde yaklaşık 150 gün kaldı ve kimseyle görüştürülmedi. İstihbarat Bakanlığı’nın kontrolündeki bir bölümde tutuluyordu. Orada birkaç kez hastaneye götürmüşler ama ailesine haber vermemişler. Erkek kardeşi Meşhed’de yaşıyor ama onun bile iletişim kurmasına izin vermediler. Gözaltına alındığı sırada çok ağır şekilde dövülmüş. Özellikle tekmelerle, ağır botlarla başına, yüzüne ve bedenine vurmuşlar. Vücudunda günlerce morluklar ve kan izleri kalmış. Hastaneye her götürdüklerinde de durumu iyiymiş gibi göstermeye çalışmışlar. Ailesine hiçbir bilgi vermediler, telefon etmesine de izin vermediler.”
Tahran yerine Zencan Cezaevi’ne gönderildi
İkameti Tahran’da bulunan Muhammedi, 150 günlük sürecin ardından Tahran yerine Zencan Cezaevi’ne sevk edildi. Burada kaynağı henüz bilinmeyen sağlık sorunlarının daha da kötüleştiği belirtildi. Ailesinin ve medyanın baskısı sonucunda hastaneye kaldırılmasına izin verildi:
“Onu Tahran’a götüreceklerini söylediler ama Zencan’a götürdüler. Orada sadece kız kardeşiyle, istihbarat görevlisinin yanında, yaklaşık 10 dakikalık bir telefon görüşmesine izin verdiler. Hastalığı orada daha da belirginleşti. Cezaevinde birkaç kez bayıldı. Bizim ve medyanın yaptığı takipler sonucunda tekrar hastaneye götürüldü ama istihbarat yetkilileri tedavisinin Zencan’da yapılması gerektiğini söylüyordu.”
“Bu bir tahliye değil”
Zencan’daki hastanelerin Muhammedi’nin hastalığını tedavi edecek imkâna sahip olmadığını belirten doktorların raporu üzerine Nergis Muhammedi Tahran’daki Pars Hastanesi’ne sevk edildi. Eşi Taghi Rahmani, sonunda hastaneye kaldırılmasıyla birlikte kendisiyle yeniden iletişim kurabildiklerini söyledi:
“Şu an Tahran’da. Durumu kötüleşince doktorlar Zencan’daki imkânların yeterli olmadığını ve Tahran’a götürülmesi gerektiğini söylediler. Büyük baskılar ve uğraşlar sonucunda Tahran’a sevk edildi. Hastanede olduğu için şu an konuşabiliyoruz. Ama bu normal bir izin değil. Çok ağır kefalet şartlarıyla izin verdiler. Kaçarsa kefalet yanar. Yani bu izin, hastane içinde bir tür sınırlı özgürlük gibi. Hastaneye her gidişinde de çok ağır güvenlik koşulları uygulanıyor.”
“Serbest bırakılsa bile özgür olmayacak”
Şu an itibarıyla Nergis Muhammedi’nin ne zaman cezaevinden çıkacağına dair net bir bilgi bulunmuyor. İran’da bu durumun oldukça yaygın olduğunu söyleyen eşi Taghi Rahmani, şu an için yalnızca tedavi görebilmesi adına devlet üzerinde baskı kurmaya çalıştıklarını ifade etti:
“Hâlâ mahkûm sayılıyor. Bu sadece bir izin. Devletin üzerindeki baskısı ve kontrolü devam ediyor. İran’da siyasi mahkûm olursanız, hapisten çıksanız bile sürekli gözetim altında yaşarsınız. Avukatları sadece izin sürecini uzatmaya ve tedavisinin devam etmesini sağlamaya çalışıyor. Bildiğim kadarıyla hâlâ yaklaşık beş yıllık cezası var ama ne olacağı belli değil.”
“İdamlar durmalı, siyasi tutuklular serbest bırakılmalı”
Aralık 2025’te yeniden gözaltına alınma nedeninin, İran’da idam cezasının kaldırılması için yürüttüğü mücadele olduğunu belirten Nergis Muhammedi’nin dünyaya iletmek istediği mesajı duyurmak isteyen eşi Taghi Rahmani, sözlerini şöyle tamamladı:
“İran İslam Cumhuriyeti halkın yanında duran bir sistem değil. İdamları durdurmaları gerekiyor. Siyasi mahkûmlar üzerindeki baskıyı kaldırmalı ve tüm siyasi tutukluları serbest bırakmalılar.”
Nergis Muhammedi cezaevindeyken protestolar ve savaş başladı
Kadınlara yönelik baskıya karşı mücadelesi ve insan hakları savunuculuğu nedeniyle 2023 Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen Muhammedi, 2021’de “devlete karşı propaganda faaliyeti” ve “devlet güvenliğine karşı gizli anlaşma” suçlamalarıyla 13 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Muhammedi, suçlamaları reddetmişti.
Muhammedi, Aralık 2024’te Tahran’daki kötü şöhretli Evin Cezaevi’nden sağlık gerekçesiyle geçici olarak serbest bırakılmıştı. Ancak 2025’in sonunda, bir anma töreninde “kışkırtıcı açıklamalar” yaptığı gerekçesiyle yeniden gözaltına alındı. Muhammedi’nin gözaltına alınmasından birkaç gün sonra, 28 Aralık 2025’te başlayan protestolarda binlerce kişi gözaltına alındı. Bu süreçte gözaltına alınanlar cezaevlerinde ağır koşullara mahkûm edilirken, iletişim kurmakta zorluk çeken yalnızca Muhammedi’nin ailesi değildi.
İran Yargı Erki Başkanı Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, protestoculara karşı “hoşgörü göstermeyeceklerini” söyleyerek sert mesajlar verdi. 8-9 Ocak tarihlerinde ülke genelinde internete erişim kesildi. Çıkan olaylarda yaklaşık 35 bin kişinin hayatını kaybettiği iddia edildi.
28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan savaş sırasında, cezaevinde bulunan Nergis Muhammedi’nin sağlık sorunları sürerken ailesi de daha büyük zorluklarla karşı karşıya kaldı. Savaş sürecinde İran’da yaklaşık 3 bin kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor.
Ayrıca ulusal güvenlikle bağlantılı suçlamalar kapsamında yaklaşık 4 bin kişi gözaltına alınırken, 1639 kişinin de idam edildiği aktarıldı. Muhammedi’nin idam cezasına karşı yürüttüğü mücadele nedeniyle cezaevinde bulunması, bu süreci ailesi açısından daha da ağırlaştırdı.
