İSTANBUL (Medyascope) – ABD Başkanı Donald Trump, Diego Garcia’daki stratejik ABD-İngiltere askeri üssünü güvence altına almak için Chagos Adaları’nı Mauritius’tan satın alma seçeneğini değerlendiriyor. Planın merkezinde, ABD-İngiltere ortak askeri üssü Diego Garcia’nın kontrolünü güvence altına alma hedefi var.
Haberin özeti:
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- ABD Başkanı Donald Trump, Chagos Adaları’nı Mauritius’tan satın alma seçeneğini değerlendiriyor.
- Plan, Diego Garcia’daki askeri üsün kontrolünü sağlamak amacıyla ABD-İngiltere ilişkilerini doğrudan Mauritius ile geliştiriyor.
- Chagos Adaları’nın Mauritius’a devri, uluslararası mahkemelerce hukuka aykırı bulunmuştu ve bu durum tartışma yarattı.
- İngiliz hükümeti, Diego Garcia üzerindeki kontrolü korumanın önemli olduğunu savunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Hint Okyanusu’ndaki Chagos Adaları’nı Mauritius’tan satın alma planını değerlendiriyor. Telegraph’ın haberine göre Trump yönetimi, İngiltere’nin adaların egemenliğini Mauritius’a devretme sürecinin tıkanmasının ardından, bölge üzerinde doğrudan kontrol sağlayabilecek seçenekleri masaya aldı.
Habere göre öneri, ABD’nin İngiliz yetkilileri devre dışı bırakarak Mauritius ile doğrudan görüşmesini ve ABD-İngiltere ortak askeri üssü Diego Garcia üzerindeki kontrolünü güvence altına almasını amaçlıyor ancak bunun için adaların önce Mauritius egemenliğine geçmesi gerekiyor. Böylece ABD, olası satın alma görüşmelerini Mauritius ile doğrudan yürütebilecek.
Plan neden gündemde?
Chagos Adaları’nın Mauritius’a devrine ilişkin önceki yasal düzenleme, ABD’nin desteğini çekmesinin ardından nisan ayında rafa kaldırılmıştı. Telegraph’a göre Chagos Adaları’nı satın alma fikri, Trump yönetiminin değerlendirdiği seçeneklerden yalnızca biri.
Planın ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından gündeme getirildiği ve Trump’a sunulduğu ancak şu anda başlıca seçenek olmadığı bildirildi.
Trump yönetimindeki bazı yetkililerin, adaların Mauritius’a devredilmesinden endişe ettiği belirtildi. Bu kaygının nedeni olarak Mauritius’un Çin’le yakın ilişkileri ve Diego Garcia gibi stratejik bir üssün casusluk riskiyle karşı karşıya kalabileceği ihtimali gösterildi.
Diego Garcia neden önemli?
Diego Garcia üssü, Hint Okyanusu’nun merkezinde yer alıyor ve ABD ile İngiltere için kritik bir askeri varlık. Üs, İran’a yaklaşık 3 bin 800 kilometre mesafede ve ABD’nin uzun menzilli askeri operasyonları için kullanılabilecek bir hava üssüne sahip.
Chagos planı, İran savaşının başladığı günden beri gündemde. Savaşın başlamasından bu yana İran, Diego Garcia’daki ortak üssü birden fazla kez hedef aldı. Mart sonunda düzenlenen saldırılardan biri ABD’ye ait bir savaş gemisi tarafından engellendi.
İngiltere, mart ayında ABD’ye Diego Garcia’dan İran’daki füze rampalarını hedef alan saldırılar düzenleme izni verdi. Trump ise bu kararı “çok geç” diye nitelendirdi ve İngiliz yetkililerin daha erken onay vermesi gerektiğini savundu.
Chagos Adaları neden önemli?
Chagos Adaları 1814’ten bu yana Britanya kontrolünde bulunuyor. 1965’te 3 milyon sterlin karşılığında satın alınarak denizaşırı toprak statüsüne kavuşturuldu. 1960’ların sonunda ABD ile birlikte Diego Garcia’da askeri üs kuruldu ve bu süreçte binlerce Chagossian yerlerinden edildi.
Mauritius uzun süredir adaların bağımsızlık sürecinde yasa dışı biçimde elinden alındığını savunuyor. Uluslararası Adalet Divanı 2019’da adaların Mauritius’tan alınmasının hukuka aykırı olduğuna hükmetti ve İngiltere’nin kontrolü bırakması gerektiğini belirtti.
İngiltere ne diyor?
İngiliz hükümeti, Diego Garcia üzerindeki uzun vadeli kontrolün korunmasının temel öncelik olduğunu savunuyor. Bir hükümet sözcüsü, mevcut tablonun İngiltere’nin Diego Garcia’daki askeri üs üzerindeki kontrolünü tehdit ettiğini ve İngiltere’nin ulusal çıkarlarını korumak için adım atılması gerektiğini söyledi.
Sözcü, “Diego Garcia, yaklaşık 60 yıldır hem İngiltere hem ABD için ortak güvenliğimizi koruyan kilit bir stratejik askeri varlıktır” dedi. İngiltere-Mauritius anlaşmasının temel amacının da Diego Garcia üzerindeki uzun vadeli operasyonel kontrolü ve güvenliği korumak olduğunu belirtti.
İngiliz hükümetinden bir kaynak ise ABD’nin desteği olmadan egemenlik devri anlaşmasının ilerletilmeyeceğini söyledi: “ABD desteği olmadan ilerlemeyeceğimizi her zaman açıkça belirttik.”
Chagosluların talebi ne?
Chagos mültecilerinden oluşan altı kişilik bir heyet, geçen hafta İngiltere’ye yaptığı ziyarette adaların geleceğiyle ilgili tartışmanın İngiliz siyasetinde “rehin alındığını” söyledi.
Chagos Refugees Group lideri Louis Olivier Bancoult, “En önemli şey haklarımız” dedi. Bancoult, İngiliz hükümetinde Chagoslular için çözüm bulmaya dönük gerçek bir irade olmadığını belirterek, “Hâlâ acı çekiyoruz ve pozisyonumuz açık, doğduğumuz yerde yaşama hakkımız var” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Guardian
