İSTANBUL (Medyascope) – AKP milletvekillerinin imzasını taşıyan ve kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifi TBMM Başkanlığı’na sunuldu. 30 maddeden oluşan teklif, başta İcra ve İflas Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu olmak üzere çok sayıda yasada değişiklikler öngörüyor.
Haber özeti
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- AKP, 12. Yargı Paketi’ni TBMM’ye sundu ve 30 maddeden oluşuyor.
- Teklif, İcra ve İflas, Ceza Muhakemesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunları’nda değişiklikler içeriyor.
- Yargıtay’nın bozma yetkisi sınırlandırılıyor; bölge adliye mahkemeleri dışındaki kararlar, yalnızca yetki eksikliği ile bozulabilecek.
- İcra takibi başlatmadan önce idareye bir ay süre tanınacak ve duruşmalar arasındaki süre üç ayla sınırlı olacak.
- E-duruşma sistemi genişletiliyor ve bazı yeni suç tanımları ile bilgisayara el koyma süreçleri düzenleniyor.
AKP milletvekillerinin imzasını taşıyan, kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığı’na sunuldu. 30 maddeden oluşan teklif, başta İcra ve İflas Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu olmak üzere birçok yasada değişiklik öngörüyor. AKP Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu teklifi kamuoyuna duyurdu.
Yargıtay’ın bozma yetkisinde sınırlama
Noterlik Kanunu’nda yapılan değişiklikle, mahkeme, sulh ceza hâkimliği ya da cumhuriyet başsavcılığının noterlik evrakının onaylı örneğini istemesi durumunda noter, evrakı elektronik ortamda tarayarak güvenli elektronik imza ile ilgili mercie iletecek. Elektronik gönderimin mümkün olmadığı hallerde ise onaylı örnek fiziksel olarak iletilecek. Bu işlemler için posta ve yol masrafı dışında harç, vergi ya da herhangi bir ücret alınmayacak.
Yargıtay’ın bozma yetkisinde de sınırlama getirildi. Bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar dışında, ilk derece mahkemelerinin kararları yalnızca görevsizlik ya da yetkisizlik gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulamayacak.
İcraya başvurmadan önce idareye bir ay süre tanınacak
Teklife göre, Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerinin para ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kararları idare tarafından yerine getirilecek. Alacaklı ya da vekili banka hesap numarasını idareye yazılı olarak bildirdiği tarihten itibaren bir ay içinde ödeme gerçekleşmezse ilamlı icra yoluna gidilebilecek. Bu başvuru yapılmadan doğrudan icra takibi başlatılamayacak.
Teklifte duruşmalar arasındaki süreye de sınırlama getirildi. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılacak değişiklikle hukuk yargılamalarında duruşmalar arasındaki süre üç ayı geçemeyecek. Bilirkişi incelemesinin uzaması ya da istinabe yoluyla tahkikat yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilecek.
Tek hakimle görülecek davaların kapsamı genişliyor
İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların eşiği, konusu 486 bin Türk Lirası’nı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal ve tam yargı davaları olarak belirlendi. Öğrenciler hakkındaki disiplin cezası, sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs uyuşmazlıkları ile kamu görevlilerine ilişkin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin davalarında da tek hakim karar verecek. Aynı eşik vergi mahkemelerinde de uygulanacak.
Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesi için 2016’dan başlayan ve 23 Temmuz 2026’da sona erecek olan süre dört yıl daha uzatılacak. Bu süre uzamasıyla birlikte boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi uygulamasından da 23 Temmuz 2030’a kadar vazgeçilecek.
E-duruşma kapsamı genişliyor, ön inceleme de sisteme alınıyor
Teklifle e-Duruşma sisteminin kapsamı genişletiliyor. Ön inceleme duruşmaları da bundan böyle e-Duruşma üzerinden yürütülecek. Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya uzaktan katılanlara ise ikrar, yemin, davanın geri alınması, feragat, davayı kabul ve sulh halleri dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu düzenleme, yasanın yayımından üç ay sonra yürürlüğe girecek.
Türk Ceza Kanunu’na göre hesap bilgilerini haksız menfaat amacıyla başkalarıyla paylaşmak bağımsız bir suç olarak tanımlanacak ve hapis cezası öngörülecek. Bu eylemi gerçekleştirenler ile söz konusu hesapları dolandırıcılık amacıyla kullananlar artık “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değil, yeni suç tanımı çerçevesinde yargılanacak.
Bilgisayar verilerine el koymada süre ve imha zorunluluğu
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda bilgisayar ve dijital verilere ilişkin düzenlemeler yer alıyor. Cumhuriyet savcısının bilgisayar arama kararları 24 saat içinde hakim onayına sunulacak, hakim de en geç 24 saat içinde kararını verecek. Süre dolup onay gelmezse ya da hakim aksine karar verirse çıkarılan kopyalar ve çözümü tamamlanan metinler derhal imha edilecek. Elde edilen veriler, kovuşturmaya yer olmadığı kararının ya da mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 15 yıl sonunda Cumhuriyet savcısı huzurunda yok edilecek.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumu da yeniden düzenleniyor. İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasına çarptırılan sanıklar için mahkeme bu kararı verebilecek. Sanık beş yıl denetim altında tutulacak; bu süre içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmediği ve yükümlülüklere uyulduğu takdirde dava düşecek. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği kötü muamele suçları bu düzenlemenin dışında tutuldu.
