Altın Koza Film Festivali dördüncü gününde dünyaca ünlü İranlı yönetmen Asghar Farhadi’yi ağırladı. Farhadi’nin Kesişen Hayatlar filminin Türkiye prömiyerinin yapıldığı festivalde Farhadi’ye Yaşam Boyu Onur Ödülü verildi.
Film gösterimi başlamadan önce sinemaseverlerle sohbet eden Farhadi, Adana Sinema Müzesi’ni gezdiğinden söz etti. Yılmaz Güney’i çok iyi bildiğini ve incelediğini söyleyen Farhadi, onun şehrinde olmaktan mutlu olduğunu vurguladı.
Gelelim filme…
Gösterimin başında filminin diğer filmlerden farklı olduğunu ifade ederek bize ipucu vermişti. Farhadi, daha çok İran ya da genel olarak doğu toplumlarına dair hikayeler anlatan bir yönetmen. Bu sefer kamerasını tamamen Fransa sokaklarından dolaştırıyor.
Metrolara kaçak binmek zorunda kalacak kadar çaresiz Adam bir yankesicilik olayına denk gelir ve konforlu hayat sahibi insanlarla yolu kesişir. Cüzdanını kurtardığı Laurence, yakını olan ünlü yazarın taşınmasına yardım etmesi için Adam’ı onun yanına yerleştirir. Buradan itibaren çıkarların öne çıkmaya başladığını görürüz.
Film Avrupa’nın büyük bir ülkesinin büyük bir kentinde yabancılaşmış insan portrelerini ortaya koyar. Belgesellerin görüntülerine yapay ses üreten bir stüdyoda çalışan genç bir kadın, aynı zamanda sevgilisi olan patronu ve onun erkek kardeşiyle uyumlu bir çalışma içindedir.
Diğer yandan kendi geçmişinin izlerini takip ederek, etrafındaki insanları teleskopla gözleyerek romanını yazmaya çalışan içine kapanık ama ünlü bir kadın yazarı izleriz. Yayıncıların artık zamanın gerisinde kaldığını söylediği ve bir anlamda ötelenen bir karakter. Basılmayan romanına filmin sınıfsal olarak en diplerde yaşayan karakteri olan Adam’ın merakı, hikayeyi farklı yerlere sürükler.
Gerçekle bağı olmayan bir roman, gerçek karakterlerinin eline geçince kişilerde yaşanan değişim aslında hayal gücü ile yazılanın her an gerçek olabileceğini bize gösterir. Yönetmen, annesini hiçbir zaman tanımamış, yani öncesiz bir baş karakteri tesadüfen seçmemiştir. Tıpkı ilk insan Adem (Adam, Adamo vs) gibi öncesine gidilemeyen bir karakter ortaya çıkar ve iki erkek kardeşin bir kadınla kurduğu bağı önümüze serer. Ancak, zaman Habil ve Kabil’in zamanı değildir. Kapitalist dünyanın kentlerinde belirleyici olan statüyü ve konforu sağlayan iştir. Öyle ki, saldırıya uğrayan kadın ve en dipteki Adam’ın birilerince kolay harcanması şaşırtıcı değil.
Filmde ses unsurunun hikayeyi belirlediğini söylemek yerinde olur. Yazar, teleskopla insanları gözlerken onların sesini duymaz ama hikayesini yaratır. Hikayesini yarattığı kişiler sesini duymadıkları doğal yaşam alanındaki hayvanların ve başka görüntülerin sesini farklı nesnelerle yaratır.
Filmde iyiliği ve umudu temsil eden karakter yok diyemeyiz. Bu konuda kadınların bir adım öne çıktığını söyleyebiliriz. Adam’a kızsa da ona kapısını açık tutan ünlü yazar ve saldırıya uğrayan kadının hayat karşısındaki tutumunun bu anlamda altını çizmek gerekir.
Adam’ın hayata tutunma konusunda kağıda, kaleme yönelmesi de ayrı bir ışıklı yan. Bencilliğin ve paylaşımın çatışmasını bireylerin tercih ettiği hayatlar üzerinden okuruz.
İki Oscar ödüllü Asghar Farhadi’nin Kesişen Hayatlar’ı İranlı bir yönetmenin Fransız sinemasının yapısını da kullanarak, kentli küçük burjuva yabancılaşmasını ustalıkla anlattığı bir film. Doğulu bir yönetmenin Avrupa sokaklarında kopkoyu göç, ölüm ve çaresizlik hikâyeleri anlatmak zorunda olmadığını da gösteriyor.
Film gösterimi sonrası gerçekleştirilen Ustalık Sınıfı (masterclass) etkinliğinde Adanalılarla buluşan Farhadi, filmin çekim süreci hakkında bilgiler verdi. Yaklaşık iki saat süren etkinliğe ilgi büyüktü. Altın Koza Film Festivali tarihe geçecek etkinliklerden birine ev sahipliği yapmış oldu.
