Ankara Film Festivali’nde Ulusal Uzun Film Yarışması kategorisinde yer alan, yönetmenliğini Ufuk Emiroğlu’nun yaptığı Sevda, anlatısı kentsel dönüşüm ve Türkiye’nin toplumsal-siyasal dönüşümü üzerine kurulmuş bir film. Filmin senaryosunda yönetmen Ufuk Emiroğlu ve Ercan Kesal’ın imzası var. Film, Tülin Özen, Mert Fırat, Macit Koper, Ercan Kesal gibi isimlerden oluşan oyuncu kadrosuyla da dikkat çekiyor.
Filmde bir kentsel dönüşüm firmasında yetkili olan Sevda (Tülin Özen) gökdelenlerin hücumuna uğrayan bir arsada yer alan son kalıntı olan mezarlıkla ilgili sorun yaşamaktadır. Tapusuz bir kulübede yaşayan mezarlığın yaşlı bekçisi hatıralarını ve mezar taşlarını terk etmek istemez. Bu sorunu çözmeye çalışan Sevda şirket tarafından bu görevinden azledilir. Ama o mücadele etmeyi bırakmaz.

Ailesinin geçmişi ve kendisi hakkında çok fazla konuşmayı sevmeyen Sevda, sevgilisi ve iş arkadaşı Okan (Mert Fırat) tarafından bu konularda konuşmaya zorlanır. Sevda’nın hikâyesinin altından üçüncü kuşağa sirayet eden politik bir hafıza çıkar. Bir eylemde öldürülen anne, yurt dışına kaçan bir baba, ki adının Nazım olduğunu öğreniyoruz.
Filmin devamında Sevda’nın ailesinin geçmişiyle yüzleşmesini ve ona anlatılan olayların silsilesinin yanlışlığını görüyoruz. Annesinin politik yönünün gücünü, babasının zorunda kaldığı sürgünü öğrendikçe karakterin davranışlarındaki değişimi de görürüz.
Sevda, her ne kadar bir aile yüzleşmesi içerse de, bu durumu ekonomik ve siyasal dönüşümden ayrı ele almaz. Gökdelenlerin kapladığı bir memleket sadece mezarlıkları değil, yaklaşık yarım asır önce dayatılana direnen bir kesimin hafızalardan silinme durumuna da gönderme yapar. Yönetmen o kadar umutsuz değil. Mahallelerinde sıkıntılarla boğuşan yoksul evler için direnen kalabalıklar yoksa da, o mahallelerde yaşamaya devam eden hak savunucusu bir avukatı görürüz. Onun kapısına sorunlarını çözmek için gelen insanları da…
Yönetmen diğer yandan bir hafıza aktarımını da izleyiciye gösterir. Mezarlık bekçisinin oğlunun mahalle halkına yardım eden avukat olması, Sevda’nın babası Nazım’ın yoldaşlarının mücadelelerinin adı olan değerleri yaşatması, anında Sevda’yı tanımaları gibi izlerle bunu yapar. Annesine dair geride kalan kırmızı yemeni de aslında bir hafıza nesnesidir. Ancak, bunun 1970’lerde mücadele eden kadınların başına bağladığı kırmızı yemeniyle bağı olup olmadığını net göremiyoruz.

Peki Sevda bu karşılaşmaların sonucunda ne yapacaktır? Mezar taşlarında yazılı olan hikâyeler ile düşlerine giren annesinin mezarının zuhuru karşısında ne yapacaktır? Film, gerçekleri ajite etmeden yapılabilecek olana işaret ediyor. En yakıcı gerçek de alçak damlı evlerden yüksek gökdelenlere geçerken insanların ve doğanın bir başka yok oluşa teslim edilişidir.
Filmin görüntü açısından çok başarılı olduğunu söylemek gerek. Başrol oyuncuları dışında mezarlık bekçisini canlandıran Macit Koper’in döktürdüğünün altını çizelim. Açıkçası onunla yaşamaya devam eden köpeğinin varlığının da atmosferi güçlendirdiğini belirtmeliyim. Filmin bir kahramanı da o.
Filmin sonunda yönetmenin de katıldığı söyleşide mezarlıkta yer alan taşlara ve yazılara dair gelen soruya verdiği cevap çarpıcıydı:
“O mezarlık ve orada yer alan taşların hepsi dekor. Maalesef gökdelenler gerçek.”
Sevda filmi, Türkiye’nin gerçek ve yaygın bir meselesi olan kentsel dönüşüme ve onun yarattığı dönüşüme dar bir çerçeveden bakmamasının yanı sıra hafıza aktarımına dair mesajıyla da dikkat çeken bir film olarak kayda geçiyor.














