İSTANBUL (Medyascope) – Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi Direktörü (EDAM) Sinan Ülgen, Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır’ın sorularını yanıtladı. Ülgen, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke İttifakı Anlaşması’nın kapsamını, Türkiye açısından olası kazanımlarını ve risklerini değerlendirdi. Peki Türkiye hangi riskleri alıyor?
Ruşen Çakır, Sinan Ülgen ile Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke İttifakı Anlaşması’nı ele aldı. Mekke İttifakı Anlaşması’nın Suudi Arabistan ile Pakistan arasındaki mevcut savunma işbirliğinin Türkiye’nin katılımıyla genişletilmesine dayandığını belirten Ülgen, ortak güvenlik ile ortak savunma arasındaki farka dikkat çekti:
“Mekke Anlaşması AGİT benzeri bir anlaşma değil, NATO benzeri bir anlaşma ve dolayısıyla müşterek savunma anlaşması. Müşterek savunma anlaşmasının olmasının nedeni de biraz önce anlattığım işin tarihi arka planı. Yani aslında Suudi Arabistan ile Pakistan arasında var olan bir müşterek savunma anlaşmasının Türkiye’nin katılımıyla genişletilmesi.”
Ülgen, Pakistan’ın nükleer silahlara sahip olmasının anlaşmaya etkisini değerlendirdi. Türkiye’nin NATO üyeliği nedeniyle mevcut bir nükleer caydırıcılık güvencesinden yararlandığını nitelendiren Ülgen, “Türkiye’nin böyle bir Pakistan’dan gelebilecek bir nükleer şemsiye ihtiyacı yok. Çünkü Türkiye zaten NATO ülkesi. NATO ülkesi olarak başta Amerika’nın sağlamış olduğu nükleer şemsiyeden faydalanan bir ülke. Bir başka nükleer şemsiyesine o bağlamda ihtiyacı yok” dedi.
Anlaşma ile Türkiye hangi riskleri alıyor?
Sinan Ülgen, anlaşmanın Türkiye’ye savunma sanayisi alanında yeni pazarlar ve bölgesel siyasi destek sağlayabileceğini vurguladı. Ülgen, beraberinde getirdiği riskleri şöyle anlattı:
“Bunun bir ortak savunma anlaşması olması nedeniyle ve bünyesinde NATO 5. Madde’ye benzer bir 2. Madde bulundurması nedeniyle diğer ülkelerin çatışmalarına taraf olma riski var Türkiye bakımından. Bu, bir Hindistan-Pakistan çatışmasından İran-Suudi Arabistan çatışmasına ve Husilerle Suudi Arabistan arasındaki ihtilafa taraf olma şeklinde ortaya çıkabilir.”
Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki geçmiş gerilimlere rağmen anlaşmanın ortaya çıkmasını değişen bölgesel dengelerle açıklayan Ülgen, uygulamada Ankara’nın temkinli davranmasını beklediğini söyledi:
“Bu anlaşmanın yorumunun Türkiye tarafından çok muhafazakâr biçimde yapılacağını düşünüyorum ve ümit ediyorum. Bu ne demek? Anlaşmada ne yazarsa yazsın, Türkiye kendini riske atacak şekilde bir harekette bulunmayacaktır. Talep olsa bile bunu hem kendi ulusal menfaati doğrultusunda değerlendirecektir hem de daha düşük riskli yolu tercih edecektir.”
