Montrö Anlaşması

Montrö Anlaşması haberleri sayfasında Montrö Anlaşması hakkında son dakika bilgileri, güncel gelişmeler, videolar, fotoğraflar ve araştırma dosyaları bulunmaktadır. Geçmişte ve bugün yeni yayımlanan çok sayıda haberi sayfamızdan takip edebilirsiniz.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi (Montrö Anlaşması), 20 Temmuz 1936’da imzalanmış ve Türkiye’nin Boğazlar (İstanbul ve Çanakkale) üzerindeki egemenliğini güvence altına alan temel uluslararası belgedir. Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin yerini almış; Türkiye’ye Boğazlar üzerinde askerî denetim ve düzenleme yetkisi tanımıştır.

Sözleşmenin en kritik yönü, savaş gemilerinin geçişine getirdiği sınırlamalardır. Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemileri için tonaj, sayı ve kalış süresi kısıtları öngörülürken; Karadeniz kıyıdaşları daha geniş haklara sahiptir. Türkiye savaş zamanında ya da kendisini yakın savaş tehdidi altında gördüğünde, Boğazları savaş gemilerine kapatma yetkisine sahiptir. Bu hüküm, Montrö’yü salt bir denizcilik metni olmaktan çıkarıp jeopolitik bir güvenlik aracı haline getirir.

Montrö, II. Dünya Savaşı’ndan Soğuk Savaş’a, günümüzdeki Rusya–Ukrayna savaşı gibi krizlere kadar Türkiye’nin denge siyasetinin hukuki dayanağı olmuştur. Türkiye, 2022’de Rusya–Ukrayna savaşı sonrasında sözleşmenin “savaş hali” hükümlerini işleterek Boğazları savaş gemilerine kapatmış ve Montrö’nün güncelliğini fiilen göstermiştir.

Bugün Montrö Anlaşması, Türkiye açısından egemenlik, güvenlik ve diplomatik manevra alanı anlamına gelir. Tartışmalar zaman zaman “güncellenmeli mi?” sorusu etrafında yoğunlaşsa da, geniş bir mutabakat Montrö’nün Türkiye lehine güçlü bir statüko yarattığı ve korunması gerektiği yönündedir. Bu nedenle Montrö, dış politika ve güvenlik tartışmalarında hâlâ kilit referans metin olmayı sürdürüyor.

Medyascope'u destekle

Birlikte büyüdük, birlikte direndik. Şimdi birlikte sürdürelim. Bize katıl ve hikayenin parçası ol.

Haber akışı