Babil uygarlığından günümüze ulaşan bir tablet, matematik tarihini değiştirebilir

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Babil uygarlığından günümüze ulaşan 3700 yıllık bir tablet, matematik tarihi hakkında bildiklerimizi değiştirebilir. Konu hakkındaki haber İngiliz The Telegraph gazetesinde yer aldı.

Sarah Kripton imzalı haberde, Plimpton 332 isimli tablet üzerinde yapılan yeni araştırmaların, matematik tarihi hakkında yeni bilgileri gün ışığına çıkardığı yer alıyor. Buna göre, trigonometri, bugüne kadar zannedildiği gibi Yunan uygarlığı tarafından değil, ondan çok daha önceki bir tarihte Mezopotomya’da keşfedilmiş olabilir.

Plimpton 332 tableti, 1900’lü yılların başında, Indiana Jones filmlerine de ilham kaynağı olan Amerikalı diplomat ve arkeolog Edgar Banks tarafından Güney Irak’ta bulunmuştu.

Avustralya’daki Yeni Güney Galler Üniversitesi’nin tablet üzerinde yaptığı son araştırmalar, tabletteki yazıların, dünyanın en eski ve en doğru trigonometri tablosunu içerdiğini ortaya koydu. Söz konusu tablonun tapınak, saray ve kanalların inşası sırasındaki mimari hesaplamalarda kullanıldığı düşünülüyor.

Ancak Babil’deki trigonometrinin bugünkünden birtakım farkları da bulunuyor. Bugün kullanılan 10’lu sistemden farklı olarak 60’lı bir sistem üzerine kurulan trigonometri tablosunda, 3’e bölünebilmesinden dolayı, 60’ın tercih edildiği düşünülüyor. Üstelik bu tabloya göre yapılan hesaplamalar şaşırtıcı şekilde doğru çıkıyor.

Araştırmayı yapan üniversitede öğretim görevlisi olan Dr. Daniel Mansfield; “bu harika matematik çalışması, şüphesiz biçimde bir dehanın ürünü. Babilliler’in matematik ve geometriye farklı bir bakışı olduğunu ortaya koyduğu gibi, aynı zamanda antik dünyanın hala bize birşeyler öğretebileceğini gösteren nadir örneklerden biri” şeklinde konuştu.

Bugüne kadar, M.Ö. 120’li yıllarda yaşayan Yunanlı astronom Hipparkus’un trigonometrinin kurucusu olduğu düşünülüyordu. Ancak antik Sümer kenti Larsa’da bulunan Plimpton 322,

M.Ö. 1822 ila 1762 arasında tarihlendiriliyor. Bu da Babilliler’in Yunanlılar’dan en az 1500 yıl önce trigonometriyi kullandığını gösteriyor. Plimpton 322, New York’taki Columbia Üniversitesi’nin Nadir Eserler Kütüphanesi’nde bulunuyor.

Söz konusu tabletle ilgili son araştırma Historia Mathematica dergisinde yayınlandı.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus