Arnavutça’nın resmi dil yapılması Makedonya’yı karıştırdı

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Makedonya’da başbakan Zoran Zoev liderliğindeki koalisyon hükümetinin Arnavutça’yı ikinci resmi dil olarak tanıma kararı ardından, ülke yeni bir siyasi krizin eğişinde. Tasarıyı bir kez veto eden ve ikinci bir veto yetkisi bulunmayan Cumhurbaşkanı ise, metni onaylamayı reddederek, anayasal krize kapıyı aralarken, ana muhalefetteki İç Makedon Devrimci Örgütü- Makedonya Ulusal Demokratik Birliği (VMRO-DPMNE) partisi de, hükümeti erken seçimlere zorlayarak iktidardan devrimek amacıyla Mayıs ayında büyük protestolar düzenleyeceğini duyurdu.

2006-2016 yılları ülkeyi yöneten VMRO-DPMNE’nin eski lideri vee ski başbakan Nikola Grüevski’nin yerine birkaç ay önce genel başkan seçilen Hristiyan Mikoski, vatan hainliği ile itham ettiği hükümeti, erken seçimlerle iktidardan almayı hedeflediklerini ve bu amaçla kapı kapı dolaşarak halkı yanlarına çekmek üzere seferberlik başlattıklarını duyurdu. Nitekim başkent Üsküp’te hafta sonunda protesto gösterileri vardı. Sadece Makedonyalılar Ulusal Kongresi adlı örgüt tarafından düzenlenen gösteride protestocular Cumhurbaşkanı’na yasayı imzalamama sözünden dönmemesi için çağrı yaptı. Makedon polisi de, yasaya onay verdikleri için tehdit almaya başlayan milletvekillerinin evlerinin önündeki güvenlik önlemlerini artırdı. VMRO-DPMNE yasanın kabul sürecinde usulsüzlük olduğu gerekçesiyle anayasa mahkemesine de başvuracak.

Makedoncanın yanında Arnavutçanın da resmi dil olarak kullanılmasına imkan veren
“Dillerin Kullanımı Yasa tasarısı” ilk olarak Ocak ayında parlamentoda kabul edilmiş, ancak Cumhurbaşkanı Gyorge İvanov “ülke birliğine ve egemenliğine zarar verebileceği” gerekçesiyle veto etmişti. Parlamento 14 Mart’ta tasarıyı bir kez daha kabul edince, anayasaya göre onay vermek dışında seçeneği olmayan Cumhurbaşkanı, metnin altına imzasını koymayacağını duyurdu.

Makedonya’da Zoev’in lideri olduğu Makedonya’nın Sosyal Demokrat Birliği (SDSM) ile azınlıktaki Arnavutları temsil eden Demokratik Bütünleşme Birliği (DUI) partisinin uzun süren pazarlıklar sonucunda koalisyonda anlaşmasıyla ancak 2017 ortasında hükümet kurulabilmişti. Arnavutça’nın resmi dil olarak kabulu DUI’nin koalsiyon koşullarının başında geliyordu ve Başbakan Zaev’in hükümetine diğer Arnavut partileri de dışarıdan destek vermişti.

Söz konusu dil yasası, Arnavutça’yı resmi dil olarak tanımakla birlikte, kullanımını azınlıktaki Arnavutların nüfusun %20’sinden fazla olduğu yerler için zorunlu kılıyor. 2 milyon 100 bin kişilik ülkede Arnavut vatandaşların sayısı 500 bin civarında ve çoğu Kosova ve Arnavutluk sınırına yakın bölgelerde yaşıyor.

Makedonya’yı Nato ve Avrupa Birliği’ne yaklaştıracak reformlar vaad eden Zaev’in koalisyon hükümeti, Yunanistan ile de Makedonya ismi üzerindeki anlaşmazlıklarını çözmek üzere müzakerelere girişmiş durumda. Yunanistan, bu ismin kendi topraklarındaki bir bölgeye ait olduğunu dolayısıyla kullanım hakkının kendinde olduğunu savunuyor.

2006’dan itibaren 10 yıl boyunca ülkeyi yöneten milliyetçi VMRO-DPMNE partisi aleyhindeki ciddi yolsuzluk suçlamaları ertesinde, dönemin ana muhalefet partisi SDSM kitlesel protesto gösterileri örgütlemiş ve hükümeti istifaya zorlamak üzere parlamentodan çekilmişti. Nitekim hükümet Aralık 2016’da erken seçime gitmek zorunda kalmış, VMRO- DPM ve SDSM yarıştan başabaş çıkmıştı. Tek başına iktidar için kimsenin yeter oy alamadığı seçimler sonrasında 11 ay hükümetsiz kalan Makedonya’da, SDSM ile DUI nihayet anlaşmayı başarınca 2017 Mayıs’ında Zoev kabinesini kurup göreve başlamıştı.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus