pompeo

ABD’nin İran ile yeniden anlaşmak için 12 imkansız şartı

Başkan Trump’ın İran ile nükleer anlaşmadan çekilip yeni yaptırımlar açıklaması ardından, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da dün (21 Mayıs Pazartesi) Washington’un yeni İran stratejisini açıkladı. Pompeo, “kabul edilemez ve verimsiz” olarak nitelediği yoldan dönmezse “İran rejimi üzerinde eşi benzeri görülmemiş bir mali baskı” uygulayacaklarını söyledi.
Tahran’la yeniden anlaşma yapmak için 12 şart açıklayan Pompeo, bu şartlara uyulması halinde yaptırımları kaldıracaklarını söyledi. Pompeo, “Amerikan yaptırımları tüm güçleriyle yürürlüğe girdiğinde İran bir tercih yapmak zorunda kalacak: Ya içerde ekonomisini yaşam destek ünitesine bağlı tutabilmek için uğraşacak ya da milli servetini yurtdışı operasyonlarına harcamaya devam edecek. Ama her ikisini birden yapmak için kaynağı olmayacak” dedi.

Sadece dördü nükleer faaliyetlerle ilgili

Pompeo’nun “mantıksız” olmadığını savunduğu ve sadece dördü Tahran’ın nükleer faaliyetleriyle ilgili olan 12 maddelik şartlar listesi şöyle:

1- İran, herhangi bir anlaşma öncesinde Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’na (UAEK) nükleer programının askeri boyutunu detayları ile bildirmeli ve bu çalışmalarını sonsuza dek kalıcı olarak terk edeceğini duyurmalı.

2- Uranyum zenginleştirmeyi bırakmalı ve plütonyum ön işleme faaliyetine kesinlikle başlamamalı. Bu şart, ağır su reaktörünün kapatılmasını da içeriyor.

3- Iran UAEK’ya ülkedeki tüm tesislere kayıtsız şartsız erişim imkanı tanımalı

4- İran balistik füze çalışmalarını sona erdirmeli ve nükleer başlıklı füze geliştirmeyi durdurmalı

5- İran, ülkede sahte kanıtlarla tutukladığı ya da kayıp bildirimi yapılmış tüm ABD ve müttefik ülke vatandaşlarını serbest bırakmalı

6- İran, Hizbullah, Hamas ve İslami Cihat dahil Ortadoğu’daki terör örgütlerine desteğini kesmeli

7- İran Irak hükümetinin egemenliğine saygı göstermeli ve Şii milislerin silahsızlanmasına ve yeniden entegrasyonuna izin vermeil

8-İran Husi milislerine verdiği askeri desteği keserek Yemen’de barışı siyasi çözüm için çalışmalı

9- İran Suriye’de İran komutasındaki tüm güçlerini geri çekmeli

10- İran Taliban ve Afganistan ile bölgedeki diğer teröristlere desteğini kesip El Kaide’yi barınma sağlamayı bırakmalı

11- İran devrim Muahfızları Kudüs Gücü’nün terörist ve militant ortaklarına desteği kesmeli

12- İran, çoğu ABD müttefiği olan komşularına yönelik – İsrail’i yok etme tehdidi, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne füze fırlatmak, uluslararası taşımacılığı sabote etmek ve siber saldırılar dahil- saldırgan tutumundan vazgeçmeli.

İran’ın bu beklentileri karşılaması halinde, ülkesinin tüm yaptırımları kaldırıp diplomatik ve ticari ilişkileri yeniden tesis etmeye istekli olduğunu ileri süren ABD Dışişleri Bakanı, yürürlüğe soktukları bu “yaptırım ve baskı kampanyası”nın ABD müttefiklerini de zora soktuğunun farkında olduklarını söyledi. Yine de Pompeo, yaptırımlara uymayan ve İran ile iş yapmaya devam eden şirketleri cezalandırmaya kararlı olduklarını da sözlerine ekledi.