Suriye İç Savaşı’nın 10. yılı: Ekonomi çöktü, Esad hâlâ iktidarda

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Arap Baharı protestoları kapsamında Suriye rejim lideri Beşar Esad’a karşı çıkan ayaklanmaların yol açtığı iç savaş, Suriyeli nüfusun neredeyse yarısını ülkeden kaçmaya zorladı. Geride kalan 17 milyon Suriyeli ise iç savaş, rejime yönelik dış yaptırımlar ve Lübnan’daki ekonomik kriz nedeniyle yoksullukla mücadele ediyor. Tüm bunlara rağmen Beşar Esad hâlâ iktidarda.

Suriye’de rejim karşıtı protestoların başlamasının üzerinden 10 yıl geçti. İktidardaki görevini bırakmayı reddeden Beşar Esad’ın, Rusya ve İran’dan aldığı destek ile muhalifleri aşırı güç kullanarak bastırması sonucu çıkan iç savaşta yüz binlerce kişi hayatını kaybetti, 11 milyon Suriyeli ise yerinden edildi. Geride kalan 17 milyon insan ise iç savaşın yarattığı ağır ekonomik kriz ile mücadele ediyor. Reuters’ın konuyla ilgili yaptığı habere göre birçok Suriyeli, geçimini sağlamak için birden fazla işte çalışmak zorunda kalıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) rejime karşı uyguladığı finansal yaptırım, komşu ülke Lübnan’ın yaşadığı ekonomik kriz ve koronavirüsün sarsıcı etkisinin Suriyeli diasporadan gelen parayı azaltması gibi etkenler, iç savaşın yıkıcı etkisini halk nezdinde daha da görünür kıldı. İran ve Rusya’nın yaptığı ekonomik yardımlar ise krizi dindirmek için yetersiz kalırken çatışmaların hâlâ devam etmesi, ekonomide muhtemel bir iyileşmenin yakın gelecekte mümkün olmadığını gösteriyor.

Habere göre ülkenin kuzeyinde, yani Türkiye’nin kontrol ettiği bölgelerde yaşayan dört milyon Suriyeli, Ankara’yı rejime karşı bir koruyucu olarak görüyor. Kuzeydoğu Suriye’de sınırlı sayıda askeri birliklerini muhafaza eden ABD ise Kürt güçlerinin, ülkenin petrol sahalarını ve buğday yetişen bölgelerini ellerinde tutmasına destek oluyor. Bu çerçevede Suriye rejiminin kaynakları bir hayli sınırlı kalıyor. Esad, Batılı ülkelerin yaptırımlarını ve Lübnan’daki bankaların Suriyeli mevduatları dondurmasını ekonomik krizin sebebi olarak gösteriyor. Ancak Reuters’in haberine göre rejimin mevcut kriz için ürettiği politikaların oldukça verimsiz olduğu gözler önüne serildi. Dünya Bankası’nın raporlarına göre Suriye 2011-2016 yılları arasında gayri safi milli hasılasında 226 milyar dolarlık bir düşüş yaşadı. 

Rejimin kontrolünde olan bölgelerde Suriye halkı saatlerce ekmek kuyruğunda bekliyor. Başkent Şam’da yaşayan bazı Suriyeliler, şehrin her tarafında evsizlerin ve dilencilerin olduğunu söylüyor. İç savaşa ve savaşın ardından yaşanan ekonomik çöküşe rağmen ülkenin elitleri krizden çok daha az etkilendi, orta sınıf ise oldukça zarar etti. Suriye’deki iç savaş sırasında güvenli olarak görülen Lübnan bankalarına birikmiş paralarını yatıran birçok Suriyeli, Lübnan’daki ekonomik kriz sonrası büyük zarara uğradı.

Ekonomik krize rağmen Esad rejimi ayakta

Haberde, Esad ailesinin kalesi olarak görülen Lazkiye’de yaşayan rejim taraftarlarının bile ülkenin yaşadığı ekonomik krizden dolayı otoriteleri suçladığı vurgulandı. Buna göre rejimin yanında savaşa katılan askerlerin maaşlarına uygulanan zammın, artan fiyatlara göre çok düşük kaldığı belirtildi. Esad yanlıları da yaşanan ekonomik kriz için rejimdeki yolsuzluğu hedef gösteriyor. 

Suriye ekonomisinde 10 yıl içinde yaşanan ciddi çöküşe rağmen Esad’a karşı bir başka ayaklanmanın ortaya çıkması şimdilik gözükmüyor. İran ve Rusya’dan alınan dış destek, baskıcı rejimin ayakta kalmasına yardımcı olurken, 2021’in sonlarına doğru yapılacak yeni seçimlerde Esad’ın yine kazanacağı tahmin ediliyor. 

Derleyen: Aydın Ulu

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus