Yapay zekâ hayatımıza nasıl bu kadar hızlı girdi? Algoritmik okuryazarlık nedir? Yapay zekânın birey ve toplum üzerindeki etkileri neler? Netizen’de Atıf Ünaldı’nın konuğu Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca anlattı.
Videonun özeti
- Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca, yapay zekânın birey ve toplum üzerindeki etkilerini ele aldı.
- Yapay zeka, internetin sosyal ve bilişsel zekası üzerindeki düşüşle birleşerek ilginç sonuçlar doğuruyor.
- Doğruluk yerine hız ve kullanıcı memnuniyetine odaklanan yapay zeka modelleri, yanlış bilgiler üretebiliyor.
- ChatGPT’nin akademik derinlikten yoksun olduğunu, Gemini ve Claude’un daha iyi sonuçlar ürettiğini belirtti.
- Algoritmik okuryazarlık eğitimine ilkokuldan başlanması gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Mustafa Zihni Tunca, yapay zekânın hızlı yükselişinin birey ve toplum üzerine etkilerini anlattı. Tunca, yapay zekânın, diğer teknolojilere kıyasla çok daha hızlı bir şekilde hayatımıza girdiğini söyledi.
Toplumun, sosyal ve bilişsel zekasında bir düşüş olduğunu belirten Tunca, bu durumun internet kullanımı ile ilişkilendirilebileceğini söyledi. Tunca, “Yapay zekânın hızlı yükselişi bu düşüşle birleştiğinde ilginç sonuçlar doğuruyor” dedi.
Mustafa Zihni Tunca, teknolojinin eskiden ihtiyaçları karşılamak için bir araçken, kapitalizm etkisi ile artık ihtiyaç yaratma aracı haline geldiğini söyledi. İnsanların sohbet etme ihtiyacına karşılık veren IRC ve BBS gibi uygulamaları örnek gösteren Tunca, “İnternet çağındaki sohbet odalarından, Messenger ve WhatsApp’a kadar uzanan bu sosyal iletişim ihtiyacı, yapay zekâya insansı özellikler atfedilmesi, hatta ona aşık olunması gibi durumlara yol açabiliyor” dedi.
Prompt Engineering ve yapay zekâ doğruluğu
Prompt Engineering’in (istem mühendisliği) başlangıçta önemli bir kariyer alanı olarak görüldüğünü belirten Tunca, yapay zekânın bağlamı anlama hızının artması ile Prompt Engineering’in öneminin azaldığını söyledi.
Mustafa Zihni Tunca, yapay zekâ modellerinin doğruluktan ziyade hız ve kullanıcıyı mutlu etmeye odaklandığının, yanlış veya uydurma bilgiler üretebildiğinin altını çizdi. Bu duruma örnek olarak, istenen Dostoyevski alıntısına ChatGPT’nin yanlış pasajlar vermesini gösteren Tunca, akademik alanlarda sahte atıf, çalışma veya bulgu üretebilme potansiyelinin endişe verici olduğunu söyledi.
Farklı yapay zeka modellerinin karşılaştırılması
ChatGPT’nin popülerliğine rağmen akademik derinlikten yoksun ve basit işler için daha kullanışlı olduğunu belirten Tunca, ChatGPT’nin etik kurallara sıkı sıkıya bağlı olduğundan bazı sohbetleri kısalttığını söyledi.
Tunca, ChatGPT’ye kıyasla Gemini’ın akademik ve entelektüel aramalarda daha iyi olduğunu, Claude’un ise daha gerçekçi ve “yere basan” sonuçlar ürettiğini vurguladı.
Grok’un daha insani ve mizahi bir yaklaşımı olduğunu belirten Tunca, Elon Musk’ın pazarlama stratejisiyle hareket ederek sektörde yer edinmeye çalıştığını ifade etti.
Algoritmik okuryazarlık
Finansal okuryazarlık gibi, algoritmaların nasıl çalıştığını, mantığını, haklarını, sorumluluklarını ve etik sıkıntılarını anlamak için algoritmik okuryazarlığın büyük önem taşıdığını belirten Mustafa Ziya Tunca, eğitimin ilkokuldan itibaren başlatılması gerektiği vurguladı. Tunca,
“Biz daha sosyal medya okuryazarlığı, hatta medya okuryazarlığında bile ilerleyemedik. Geçtiğimiz yıl, bir Türk oyun şirketine, bir Amerikan vatandaşı, sizin oyununuza bağımlı oldum diye dava açmıştı. Roblox geçenlerde, çocuklarınıza sahip çıkın biz takip edemiyoruz gibi bir duyuru yayınladı. Şirketler ve hükümetler, lobicilik faaliyetleri ve yasal düzenlemelerle bu bilinci oluşturmalıdır. Bence eğitim kısmından başlamamız lazım. En azından ilkokuldan itibaren bütün adımlarda o düzeye uygun pedagojik eğitimlerin yapılması lazım” dedi.
