İSTANBUL (Medyascope, Ajanslar) – Macaristan’da seçime günler kala yayımlanan anket, Viktor Orbán’ın yıllardır sürdürdüğü Avrupa Birliği (AB) karşıtı söyleme rağmen seçmenin büyük bölümünün AB’yi desteklediğini ortaya koydu. Peki bu tablo seçim sonucunu etkileyebilir mi, Macaristan gerçekten yön mü değiştiriyor?
Haberin özeti:
- Macaristan’da yapılan bir ankete göre, seçmenlerin yüzde 77’si AB üyeliğini destekliyor.
- Fidesz seçmeninin önemli bir bölümü de Brüksel ile ilişkilerde değişim istiyor.
- Seçmen davranışında ekonomi ve değişim talebi dış politikadan daha belirleyici.
- Ukrayna ve Rusya konusunda ise seçmenler arasında belirgin görüş ayrılıkları var.
Macaristan’da seçimlere günler kala yayımlanan yeni bir kamuoyu araştırması, yıllardır Avrupa Birliği (AB) karşıtı söylem izleyen Viktor Orbán ile seçmen arasındaki mesafenin büyüdüğünü ortaya koydu.
European Council on Foreign Relations (ECFR) tarafından yapılan ankete göre seçmenlerin yüzde 77’si ülkenin AB üyeliğini destekliyor. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü Birliğe güvendiğini söylerken, yüzde 68’i Brüksel ile ilişkilerde değişim istiyor.
16 yıldır iktidarda olan Viktor Orbán, uzun süredir AB’yi Macaristan’a karşı bir güç olarak konumlandırıyor ancak anket sonuçları, bu söylemin seçmen nezdinde aynı ölçüde karşılık bulmadığını gösteriyor. Seçim öncesi son yoklamalarda merkez sağ muhalefetin adayı Péter Magyar ve Tisza Partisi’nin önde olması da bu tabloyu güçlendiriyor.
Macarlar AB ile ilişkilerin değişmesini istiyor mu?
Araştırma, değişim isteğinin yalnızca muhalefet seçmeniyle sınırlı olmadığını da gösteriyor. Tisza seçmenlerinin yüzde 91’i AB ile ilişkilerde değişim isterken, Fidesz seçmenlerinin yüzde 45’i de benzer bir beklenti içinde. İktidar seçmeninin yüzde 65’i AB üyeliğini desteklediğini söylerken, yüzde 64’ü Birliğe güvendiğini ifade ediyor.
Euroya geçiş konusunda da dikkat çekici bir tablo var. Genel seçmen kitlesinde destek yüzde 66 seviyesindeyken, Fidesz seçmeninde bu oran yüzde 43’e düşüyor ancak yine de azımsanmayacak bir destek anlamına geliyor.
Araştırmayı hazırlayan uzmanlar, ortaya çıkan tablonun Orbán’ın dış dünyaya sunduğu Macaristan anlatısından farklı olduğunu söylüyor. Seçmenin büyük bölümü AB’yi bir “düşman” olarak görmüyor ve daha dengeli bir ilişki kurulmasını istiyor.
Öte yandan seçmenin oy tercihinde belirleyici olan başlık dış politika değil.
Tisza seçmenlerinin yüzde 40’ı sandığa giderken “değişim isteğini” temel motivasyon olarak gösteriyor. Fidesz seçmenlerinde ise “barış ve güvenlik” vurgusu öne çıkıyor. Ekonomi ve gündelik hayat da belirleyici başlıklar arasında. Tisza seçmeni yolsuzluk, kamu hizmetleri ve hayat pahalılığına işaret ederken, Fidesz seçmeni enerji güvenliği ve enflasyonu öne çıkarıyor.
Ukrayna ve Rusya başlığında ayrışma sürüyor
Anket, dış politika başlıklarında seçmenler arasındaki ayrışmanın sürdüğünü de gösteriyor. Ukrayna savaşı konusunda Tisza seçmenleri Kiev’i daha çok “ortak” olarak tanımlarken, Fidesz seçmenleri ağırlıklı olarak “rakip” olarak görüyor.
Buna rağmen iki grup arasında tamamen zıt bir tablo yok. Ukrayna’ya mali destek konusunda Fidesz seçmenlerinin büyük çoğunluğu karşı çıkarken, Tisza seçmenleri neredeyse ikiye bölünmüş durumda. Ukrayna’nın AB üyeliği konusunda da benzer bir bölünme görülüyor.
Rusya algısında ise fark daha belirgin. Fidesz seçmenlerinin yalnızca yüzde 6’sı Moskova’yı “rakip” olarak görürken, bu oran Tisza seçmenlerinde yüzde 40’a çıkıyor. Bu durum, seçim sonrası dönemde dış politikada keskin bir yön değişiminden çok sınırlı bir dönüşüm ihtimaline işaret ediyor.
Araştırmayı hazırlayan uzmanlara göre, seçimden sonra hükümet değişse bile Macaristan’ın dış politikası tamamen farklı bir çizgiye oturmayabilir. Özellikle Ukrayna konusunda toplum içindeki görüş ayrılıkları, yeni hükümetin hareket alanını sınırlayabilir. Buna karşılık Brüksel ile daha az gerilimli ve daha işbirlikçi bir ilişki ihtimali öne çıkıyor.
Kaynak: Guardian
